Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy to państwowe fundusze celowe służące finansowaniu nie tylko polityki rynku pracy, ale też działań pomagających osobom z niepełnosprawnościami i innym grupom wymagającym szczególnego wsparcia. Fundusze te zasilają składki opłacane m.in. przez pracodawców i zleceniodawców. Przeczytaj nasz artykuł aby poznać zagadnienie wynagrodzenie godzinowe a składki na FP i FS!
Fundusz Pracy
Fundusz Pracy jest państwowym funduszem celowym, a jego dysponentem jest minister właściwy do spraw pracy.
Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie świadczeń obligatoryjnych, w tym:
zasiłków dla bezrobotnych oraz należnych od tych zasiłków składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
zasiłków przedemerytalnych, świadczeń przedemerytalnych oraz zasiłków pogrzebowych wraz z kosztami ich obsługi, o których mowa w przepisach o świadczeniach przedemerytalnych;
dodatków aktywizacyjnych, przyznawanych bezrobotnym, którzy z własnej inicjatywy rozpoczęli działalność gospodarczą,
świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów Ustawy z 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych świadczeń.
Ze środków Funduszu Pracy finansowane są też kosztów realizacji różnorodnych form pomocy, m.in.: szkoleń, bonów na kształcenie ustawiczne, pożyczek edukacyjnych, stypendiów dla bezrobotnych odbywających staż, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, refundacji kosztów opieki nad dzieckiem i osobą zależną, dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej, refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, środków na założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej, bonów na zasiedlenie, refundacji pracodawcom składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie kosztów realizacji zadań fakultatywnych, np.: organizowania partnerstwa lokalnego, przejazdów i szkoleń członków rad rynku pracy, opracowywania i rozpowszechniania informacji zawodowych oraz zakupu materiałów i wyposażenia w celu prowadzenia pośrednictwa pracy lub poradnictwa zawodowego przez publiczne służby zatrudnienia i OHP, poradnictwa zawodowego oraz działań o charakterze metodyczno-szkoleniowym w zakresie poradnictwa zawodowego, przygotowania badań dotyczących rynku pracy, opracowań, wydawnictw i innych materiałów.
Składki na Fundusz Pracy
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone na podstawie kwot, które stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynoszące w przeliczeniu na miesiąc co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Wysokość składki określa ustawa budżetowa; w 2025 roku wyniosła ona 1% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Podstawa wymiaru składki na Fundusz Pracy nie podlega ograniczeniu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 Ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiącym, że: roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone (art. 259 ustawy z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia; art. 25 ustawy budżetowej na rok 2025 z 9 stycznia 2025 roku).Składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i obowiązkowych ubezpieczeń rentowych, w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
Fundusz Solidarnościowy
Fundusz Solidarnościowy, będący państwowym funduszem celowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, ma na celu wsparcie:
społeczne, zawodowe, zdrowotne oraz finansowe osób z niepełnosprawnościami;
finansowe emerytów i rencistów (wsparcie to wynika z odrębnych przepisów).
Fundusz może też wspierać:
działania w zakresie zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami lub jej poprawy, osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w Ustawie z 19 lipca 2019 roku o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
działania na rzecz rozwoju ekonomii społecznej, w szczególności działania w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej podejmowane przez przedsiębiorstwo społeczne na rzecz swoich pracowników będących osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym w rozumieniu art. 2 pkt 6 Ustawy z 5 sierpnia 2022 roku o ekonomii społecznej.
Środki Funduszu Solidarnościowego przeznacza się przede wszystkim na realizację:
programów rządowych i resortowych w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami;
zadań związanych z promowaniem i wspieraniem systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami;
zadań z zakresu innowacyjnych rozwiązań w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Fundusz Solidarnościowy jest dodatkowym – obok Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – źródłem środków finansowych mających zapewnić osobom z niepełnosprawnościami, w najszerszym możliwym zakresie, niezależne życie i pełny udział we wszystkich jego sferach, przezwyciężenie barier utrudniających im pełnienie ról społecznych oraz pełne włączenie społeczne, by mogły funkcjonować na zasadzie równości z innymi osobami.
Składki na Fundusz Solidarnościowy
Do obowiązkowych składek na Fundusz Solidarnościowy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy. Wysokość składki określa ustawa budżetowa. W 2025 roku składka ta wynosiła 1,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Składki na Fundusz Solidarnościowy płatnik składek oblicza łącznie ze składkami na Fundusz Pracy w wysokości sumy stóp procentowych tych składek (2,45%) i wykazuje w deklaracji rozliczeniowej w łącznej kwocie (art. 4 i 5 Ustawy z 23 października 2018 roku o Funduszu Solidarnościowym; art. 26 ustawy budżetowej na rok 2025 z 9 stycznia 2025 roku).
Wynagrodzenie godzinowe a składki na FP i FS
W umowach zlecenia często ustala się wynagrodzenie w formie stawki godzinowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, że jeśli w umowie nie określono wynagrodzenia w kwotowej stawce miesięcznej, lecz w kwotowej stawce godzinowej (lub stawce akordowej lub prowizyjnej), to do ustalenia obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy (a tym samym na Fundusz Solidarnościowy) nie dokonuje się przeliczenia podstawy wymiaru składek. W takim przypadku o obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy dla zleceniobiorcy decyduje rzeczywista wysokość osiągniętego przychodu, który stanowi podstawę wymiaru tych składek.
Przykład 1.
W umowie zlecenia zawartej między stronami ustalono wynagrodzenie zleceniobiorcy w wysokości 32 zł za godzinę. W październiku 2025 roku zleceniobiorca pracował przez 150 godzin, co dało mu przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 4832 zł (32 zł × 151 godz.). Ponieważ wynagrodzenie zleceniobiorcy zostało określone w stawce godzinowej, nie dokonuje się jego przeliczenia na miesiąc. Osiągnięty przychód przekroczył minimalne wynagrodzenie za pracę, które wynosiło 4806 zł, dlatego zleceniodawca był zobowiązany do opłacenia składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy za zleceniobiorcę. Łączna kwota tych składek wyniosła 118,38 zł (4832 zł × 2,45%).
Przykład 2.
W umowie zlecenia wynagrodzenie zleceniobiorcy ustalono w wysokości 30,50 zł na godzinę. W listopadzie 2025 roku zleceniobiorca realizował zlecenie przez 110 godzin. Jego przychód za ten miesiąc wyniósł zatem 3355 zł (30,50 zł × 110 godz.). Kwota tego przychodu była mniejsza od minimalnego wynagrodzenia za pracę (4666 zł). W związku z tym, za listopad 2025 roku zleceniobiorca nie był zobowiązany do opłacenia składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za zleceniobiorcę.
To, czy wynagrodzenie zleceniobiorcy określono w stawce miesięcznej, czy godzinowej, nie ma zasadniczego znaczenia dla obowiązku odprowadzania przez zleceniobiorcę składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. W przypadku wynagrodzenia ustalonego według stawki godzinowej konieczne jest obliczenie miesięcznej kwoty wynagrodzenia poprzez pomnożenie stawki godzinowej przez liczbę godzin wykonania zlecenia.
