Współczesna działalność gospodarcza często wymaga korzystania z różnego rodzaju oprogramowania, utworów czy znaków towarowych. Taki zakup licencji od zagranicznej firmy wiąże się jednak ze specyficznymi obowiązkami na gruncie podatku VAT. Szczególne wątpliwości budzi sytuacja, w której sprzedawca nie jest podatnikiem VAT. Wyjaśniamy, jak prawidłowo rozliczyć taką transakcję w ramach importu usług.
Czym jest licencja?
W art. 6 pkt 27 Ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych ustawodawca określił licencję jako umowę o korzystanie z utworu.
Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, nawet jeśli ma postać nieukończoną.
W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
- wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
- plastyczne;
- fotograficzne;
- lutnicze;
- wzornictwa przemysłowego;
- architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
- muzyczne i słowno-muzyczne;
- sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
- audiowizualne (w tym filmowe).
Licencje mogą więc zawierać umowne prawo do korzystania z utworów na ww. płaszczyznach.
Licencje przede wszystkim można podzielić na:
- wyłączne,
- niewyłączne,
- przymusowe,
- otwarte,
- ograniczone,
- pełne,
- ustawowe,
- wzajemne,
- sublicencje.
Na czym polega import usług?
Zgodnie z art. 2 pkt 9 Ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) import usług to: świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca.
W przypadku polskiego przedsiębiorcy o imporcie będzie można mówić, jeżeli nabędzie on usługę od usługodawcy z siedzibą działalności poza terytorium RP.
Polski przedsiębiorca może dokonywać importu usług również na potrzeby swojego stałego miejsca prowadzenia działalności (jeżeli znajduje się ono poza siedzibą) lub miejsca zamieszkania. W obu przypadkach kluczowe jest jednak, by były one położone na terytorium Polski.
Import usług dotyczy zakupu usług od przedsiębiorców, których siedziba znajduje się zarówno w Unii Europejskiej, jak i poza nią.
Import usług może również obejmować licencje oraz nabycie praw do użytkowania m.in. oprogramowania, fotografii, znaków towarowych, tekstów, know-how, innych rzeczy lub wartości niematerialnych i prawnych.
Nabycie licencji od podmiotu zagranicznego a import usług
Import usług na zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wystąpi, jeżeli:
- usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby czy też stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, a w przypadku usług związanych z nieruchomościami – niezarejestrowany podatnik czynny lub zwolniony z VAT,
- usługobiorcą jest podatnik prowadzący działalność – czynny lub zwolniony z VAT – a także osoba prawna niebędąca podatnikiem VAT, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania się jako podatnik VAT-UE.
Jeżeli przed wykonaniem tej usługi sprzedawca otrzymał zaliczkę, to nabywca ma obowiązek ją opodatkować podatkiem VAT zgodnie z zasadami importu usług.
W przypadku nabywcy obowiązek opodatkowania VAT z tytułu importu usług udzielenia licencji powstaje zatem w dniu
- udzielenia licencji,
- otrzymania przez zagranicznego usługodawcę zaliczki lub pełnej należności przed udzieleniem licencji.
Należy również wspomnieć, że jeśli usługi licencyjne są rozliczane w okresach określonych w umowie lub na fakturze, nabywca powinien rozliczyć podatek VAT z końcem każdego takiego okresu. Jeżeli dany okres rozliczeniowy nie upłynie przed końcem roku, obowiązek podatkowy powstaje 31 grudnia.
Co więcej, polski przedsiębiorca (nabywca licencji) w ramach importu usług musi zaewidencjonować wartość nabytej licencji (wartość z faktury) od zagranicznej firmy w ewidencji i deklaracji JPK_V7X, którą musi przeliczyć na polskie złote wartość.
Ewidencji tej dokonuje w JPK_V7X:
- w ewidencji sprzedaży VAT – ujęcie przeliczonej wartości z faktury i doliczenie stawki VAT właściwej dla kupowanej usługi (dodatkowo wybierając opcję opodatkowania, wskazuje import usług od czynnych podatników VAT albo od podatników, którzy nie są czynnymi podatnikami VAT),
- w ewidencji zakupu VAT, dokonując odliczenia podatku VAT należnego, który podatnik ujął w ewidencji VAT sprzedaży
– według właściwej stawki VAT w Polsce dla typu otrzymanej licencji.
Krajowa stawka VAT właściwa dla większości nabywanych licencji to 23%.
Zakup licencji od zagranicznej firmy niebędącej podatnikiem VAT
Niejednokrotnie zdarza się, iż polski przedsiębiorca kupuje licencję od podmiotu zagranicznego. Jak już wcześniej wskazano, licencja może dotyczyć prawa do użytkowania oprogramowania, utworu, produktu, np. medycznego.
Zakup licencji od podmiotu zagranicznego należy sklasyfikować według importu usług i rozliczyć według wyżej wspomnianych zasadach.
Występują jednak pewne wyjątki. Weźmy pod uwagę dwa przypadki, w których udzielającym licencji dla polskiej firmy jest:
- przedsiębiorca z siedzibą w kraju innym niż Polska, niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT (podatnik podatku od wartości dodanej) ani VAT-UE (w krajach UE),
- osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej mieszkająca w kraju innym niż Polska, niezarejestrowana jako czynny podatnik VAT (podatnik podatku od wartości dodanej).
W pierwszej sytuacji ma miejsce import usług. Usługodawca prowadzi działalność gospodarczą i udziela licencji polskiej firmie. Nie jest wprawdzie czynnym podatnikiem VAT ani podatnikiem VAT-UE, niemniej jednak prowadzi działalność, której siedziba jest położona poza Polską (usługa udzielenia licencji nie jest związana z nieruchomościami).
Warunek art. 17 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy o CIT w zakresie importu usług wobec usługodawcy jest spełniony.
Co do nabywcy, to mowa o polskim przedsiębiorcy prowadzącym działalność zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT, który jest podatnikiem VAT-UE.
W tym wypadku polski przedsiębiorca wykazuje import usług w ewidencji i deklaracji JPK_V7X:
- w rejestrze sprzedaży VAT – ujęcie przeliczonej wartości z faktury i doliczenie stawki VAT właściwej dla kupowanej licencji (dodatkowo wybierając powód opodatkowania, wskazuje import usług od podatników, z wyłączeniem podatników podatku od wartości dodanej, skoro usługodawca jest niezarejestrowanym podatnikiem czynnym VAT),
- w ewidencji zakupu VAT – dokonując odliczenia podatku VAT należnego, który podatnik ujął w ewidencji VAT sprzedaży.
W drugiej sytuacji usługodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W takim wypadku warunek art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. a w zakresie zaistnienia importu usług wobec usługodawcy nie jest spełniony.
Co w takiej sytuacji?
Polski przedsiębiorca nie wykazuje importu usług w swojej ewidencji i deklaracji JPK_V7X. Podatek VAT (podatek od wartości dodanej lub inny tego typu) osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej rozliczy w kraju swojego miejsca zamieszkania według zasad opodatkowania właściwych dla tego kraju.
