Poradnik Przedsiębiorcy

Zakup samochodu spoza UE jako środek trwały a towar handlowy

Kupno samochodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej może przybierać różne rozmiary. Jedne firmy decydują się wyłącznie na jeden lub kilka pojazdów, inne zaś skupiają się na regularnym nabywaniu aut i ich późniejszej odsprzedaży. W zależności od tego, w jakim charakterze następuje zakup samochodu spoza UE, różne będą jego obowiązki podatkowe w tym zakresie.

Czym jest środek trwały?

Składniki majątku przedsiębiorcy mogą przybierać postać środków trwałych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, środkami trwałymi ujmowanymi w ewidencji środków trwałych są:

  • środki nabyte lub wytworzone we własnym zakresie przez przedsiębiorcę,
  • środki, których przewidywany okres użytkowania wynosi powyżej roku,
  • środki kompletne i zdatne do użytku,
  • środki wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Czym jest towar handlowy?

Prowadzenie działalności gospodarczej może wiązać się także z pojęciem towaru handlowego. Sprowadzanie samochodów z Unii Europejskiej, a następnie ich odsprzedaż może ściśle wiązać się z modelem biznesowym danego przedsiębiorcy.„Towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym; towarami handlowymi są również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej”.
§ 3 pkt 1) lit. a rozporządzenia ws. prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Samochód w działalności – środek trwały czy towar handlowy?

Decydując się na zakup pojazdu, który będzie wykorzystywany przy prowadzeniu działalności gospodarczej, należy ustalić, jak długo ma on posłużyć przedsiębiorcy. Jeśli będzie to okres powyżej 12 miesięcy, samochód powinien zostać wpisany do ewidencji środków trwałych. Jeśli krótszy, auto musi być zaliczone do towaru handlowego. Nie ma przy tym znaczenia, czy pojazd został zakupiony na terytorium Polski, na terytorium Unii Europejskiej czy poza nim.

Zakup nowego i starego auta

Tak naprawdę zakup pojazdu spoza UE zawsze będzie podlegał opodatkowaniu. Nie ma przy tym żadnego znaczenia czy samochód jest nowy, czy też używany, ani od kogo został zakupiony (od osoby prywatnej, czy też od firmy lub dealera samochodowego).

Taka regulacja jest całkowicie inna, niż zakup samochodu z kraju należącego do Unii Europejskiej – tam różnicuje się to, od kogo pojazd został kupiony oraz jaki jest jego aktualny stan.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że obecnie do krajów UE należą: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Holandia, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.

Zakup samochodu spoza UE a obowiązki podatkowe

Widzimy zatem, że każdy zakup pojazdu z kraju trzeciego będzie podlegał pod jednolite zasady podatkowe. Taka transakcja wiąże się więc z koniecznością zapłaty podatku od towarów i usług (VAT).

Jeśli przedsiębiorca kupuje nowe lub stare auto, niezależnie od tego, z jakiego kraju trzeciego zostanie on sprowadzony, ciąży na nim konieczność zapłaty VAT. W rozumieniu przepisów prawa podatkowego dochodzi wówczas do importu rozliczanego na podstawie deklaracji VAT-7/ VAT-7K.

Zapłata VAT nie jest jednak jedynym obowiązkiem przedsiębiorcy, który zakupił nowy samochód spoza UE. Taka transakcja wiąże się również z pewnymi czynnościami, które muszą być dokonane względem urzędu celnego. Będą to:

  • przekazanie przez przedsiębiorcę potwierdzenia wjazdu towaru na teren Unii Europejskiej,
  • przygotowanie i złożenie przez przedsiębiorcę papierowego dokumentu SAD (Jednolitego Dokumentu Administracyjnego pełniącego funkcję wniosku o wszczęcie postępowania celnego) albo elektronicznego dokumentu PZC,
  • przekazanie dokumentacji pojazdu do zgłoszenia SAD (m.in. faktury stanowiącej dowód zakupu samochodu).

Podatki przy zakupie nowego samochodu spoza UE

Transakcje polegające na kupnie aut spoza Unii Europejskiej podlegają pod różne podatki. Wśród nich należy wymienić:

  • cło,
  • akcyzę,
  • podatek od towarów i usług (VAT).

W przypadku cła podstawą opodatkowania będzie wartość transakcji zakupu pojazdu powiększona o koszty związane z transportem auta do Polski (także w zakresie ubezpieczenia i kosztów przewozu przez granicę). Stawka cła dla Stanów Zjednoczonych oraz Kanady wynosi 10%, natomiast dla krajów EFTA (m.in. Norwegii i Szwajcarii) wynosi 0%.

Jeśli chodzi o akcyzę, podstawą tego podatku będzie wartość celna pojazdu powiększona o należne cło. Akcyzę należy zapłacić przed pierwszą rejestracją pojazdu w Polsce. Stawka tego podatku uzależniona jest od pojemności silnika samochodu – jeśli wynosi ona do 2000 cm3, stawka wynosi 3,1%. Większa pojemność to podatek w stawce 18,6%. Akcyzę opłacamy do 30 dni od dnia powstania długu celnego lub też w momencie rejestracji samochodu (pod warunkiem, że ma miejsce wcześniej niż przed upływem 30 dni).

Z kolei VAT zostanie naliczony na podstawie wartości celnej wraz z wartością akcyzy. Podatek od towarów i usług w każdym przypadku wynosi 23%. Podatnikami w tym przypadku są:

  • osoby prawne,
  • jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,
  • osoby fizyczne,

na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną.

Kwestie podatków przy sprowadzaniu samochodów spoza terytorium Wspólnoty Europejskiej mogą być problematyczne. Najlepiej jest więc zilustrować je na przykładzie.

Przykład 1.

Przedsiębiorca sprowadził do Polski samochód ze Stanów Zjednoczonych o wartości 20 000 dolarów (USD) i pojemności silnika powyżej 2000 cm3.
Kurs dolara wynosi ok. 3,9 zł.
Stawka cła wynosi 10%.
Stawka akcyzy wynosi 18,6%.
Stawka VAT wynosi 23%.

Cło = 10% x 20 000 USD = 2 000 USD, tj. ok. 7800 zł.

Podstawa opodatkowania akcyzą (wartość celna + cło) = 20 000 USD + 2000 USD = 22 000 USD. Akcyza wyniesie: 22 000 USD x 18,6% = 4092 USD, tj. ok. 15 959 zł.

Podstawa opodatkowania VAT (wartość celna + cło + akcyza) = 22 000 USD + 4092 USD = 26 092 USD. VAT wyniesie: 26 092 USD x 23% = 6001 USD, tj. ok. 23 404 zł.

Łączna suma cła, akcyzy i podatku VAT samochodu o wartości celnej ok. 78 000 zł wyniesie zatem: 2000 USD (cło) + 4 092 USD (akcyza) + 6 001 USD (VAT) = 12 093 USD,

tj. ok. 47 163 zł.

Zakup samochodu spoza UE a obowiązki kupującego

Jak można zauważyć, zakup samochodu spoza Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością zapłaty cła, akcyzy oraz podatku od towarów i usług. Nie ma przy tym żadnego znaczenia czy pojazd jest nowy, czy używany. Kwestia poprzedniego właściciela także nie wpływa na obowiązek podatkowy kupującego.

Stawki poszczególnych podatków zależą w głównej mierze od tego, skąd sprowadzony został dany pojazd, aktualnego kursu walut oraz pojemności silnika.