Poradnik Przedsiębiorcy

Zbieg egzekucji z wynagrodzenia - zajęcie administracyjne i komornicze

Pracodawca zatrudniając pracowników powinien liczyć się z możliwością otrzymania zajęcia egzekucyjnego od różnych organów dokonujących zajęć wierzytelności z wynagrodzenia za pracę. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z pojedynczym zajęciem, tok postępowania jest od lat znany i opiniowany w liniach orzeczniczych. Problem natomiast powstaje w przypadku gdy następuje zbieg egzekucji administracyjnej i komorniczej.

Zbieg egzekucji z wynagrodzenia za pracę według stanu sprzed 8 września 2016 r.

W poprzednim stanie prawnym w sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnej (urząd skarbowy albo ZUS) i egzekucji komorniczej z wynagrodzenia za pracę, pracodawca winien przekazać informację obu (lub więcej) organom odnośnie wystąpienia zbiegu postępowania egzekucyjnego w stosunku do danego wynagrodzenia wynikającego ze stosunku pracy.

Sąd Najwyższy w uchwale z 24.02.2010 r. o sygn. III CZP 133/09 określił stanowisko, w którym w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, o rozstrzygnięciu co do właściwego organu egzekucyjnego uprawnionego do dalszego, łącznego  prowadzenia spraw egzekucyjnych z danej rzeczy lub prawa majątkowego decyduje sąd.

Pracodawca w takiej sytuacji wprawdzie dokonywał potrąceń z wynagrodzenia za pracę jednak musiał je zatrzymać w tzw. specjalnym depozycie do momentu otrzymania z sądu postanowienia w sprawie wyznaczenia organu egzekucyjnego z pierwszeństwem wymagalności co do realizacji zajęcia z wynagrodzenia za pracę.

Zmiany dotyczące zbiegu egzekucji z wynagrodzenia za pracę

Począwszy od 8 września 2016 r. zgodnie ze znowelizowanym art. 8821 ustawy kodeks postępowania cywilnego w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, gdy wynagrodzenie nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, pracodawca dokonuje wypłat na rzecz sądowego albo administracyjnego organu egzekucyjnego, który pierwszy dokonał zajęcia.

Oznacza to, że przykładowo jeżeli pracodawca otrzymał zajęcie komornicze (organ egzekucyjny sądowy) oraz z urzędu skarbowego lub ZUS (organy egzekucyjne administracyjne) to w sytuacji, gdy kwota wynikająca z zajęcia jest wyższa niż kwota wynagrodzenia podlegająca zajęciu (stanowi kwota wyższa niż minimalne wynagrodzenie ustalane corocznie zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę z późn. zm.) pracodawca dokonuje potrąceń i realizuje wypłatę na rzecz organu egzekucyjnego, który jako pierwszy wpłynął do pracodawcy.

Brak możliwości zidentyfikowania organu egzekucyjnego z prawem do pierwszeństwa zajęcia

Kolejną kwestią jest niemożność ustalenia, który organ egzekucyjny posiada pierwszeństwo realizacji zajęcia z wynagrodzenia za pracę. W myśl art. 8821 ustawy kodeks postępowania cywilnego jeżeli nie jest możliwe ustalenie, który organ egzekucyjny dokonał jako pierwszy zajęcia z wynagrodzenia za pracę wówczas pracodawca winien dokonać potrącenia na rzecz organu, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

Ponadto pracodawca jest zobligowany niezwłocznie zawiadomić o zbiegu egzekucji właściwe organy egzekucyjne, wskazując datę doręczenia zawiadomień o zajęciach dokonanych przez te organy i wysokość należności, na poczet których zostały dokonane dane zajęcia.

Przykładowo jeżeli pracodawca otrzyma zajęcie z ZUS z tytułu np. zaległych składek z tytułu prowadzonej w przeszłości działalności gospodarczej a kilka dni później zajęcie komornicze z tytułu niepłaconej kary za brak biletu podczas jazdy komunikacją miejską, wówczas dokonuje on w pierwszej kolejności potrąceń na rzecz ZUS ponieważ był on pierwszym organem egzekucyjnym od którego otrzymał zajęcie z wynagrodzenia za pracę.

Inną sytuacją może być otrzymanie zajęć wynagrodzenia za pracę od komornika oraz od urzędu skarbowego w tym samym dniu.