Doręczenie pisma rozwiązującego umowę o pracę w okresie epidemii

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Prawidłowe doręczanie pism ma decydujące znaczenie dla prawnej skuteczności zawartych w nich oświadczeń. W sferze relacji między stronami stosunku pracy dotyczy to przede wszystkim jednostronnych oświadczeń o rozwiązaniu umowy o pracę. Czy doręczenie pisma rozwiązującego umowę o pracę w okresie epidemii jest możliwe? W artykule szczegóły!

Oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę 

Zgodnie z art. 30 § 1 Kodeksu pracy umowa o pracę rozwiązuje się:

  1. na mocy porozumienia stron;
  2. przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
  3. przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
  4. z upływem czasu, na który była zawarta

Do rozwiązania umowy o pracę w trybach wskazanych wyżej, w pkt 1 i 4, konieczna jest zgodna wola obu stron stosunku pracy. W pierwszym przypadku (porozumienie stron) pracownik i pracodawca oświadczają sobie wzajemnie, że rozwiązują umowę w konkretnym, uzgodnionym przez siebie dniu. W drugim (upływ czasu, na który umowę zawarto) – dzień rozwiązania stosunku pracy zostaje wspólnie przez strony ustalony już przy zawieraniu umowy (na okres próbny lub na czas określony), w jej treści.

Tryby, o których mowa w pkt 2 i 3, łączy to, że do ich zastosowania wystarczy złożenie oświadczenia woli tylko przez jedną ze stron stosunku pracy – pracodawcę albo pracownika. W przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem stosunek pracy ustaje po upływie pewnego czasu od złożenia oświadczenia przez stronę umowy (tzw. okresu wypowiedzenia). Do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia dochodzi natychmiast – z dniem złożenia oświadczenia o jej rozwiązaniu.

Rozwiązanie umowy o pracę w następstwie oświadczenia złożonego tylko przez jedną ze stron stosunku pracy jest często dla drugiej strony zdarzeniem niepożądanym, postrzeganym jako niezgodne z jej interesem. Dlatego też strona dokonująca w ten sposób rozwiązania umowy o pracę powinna zadbać o pozyskanie wiarygodnego dowodu, że jej oświadczenie zostało złożone skutecznie.

Forma oświadczenia

Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie (art. 30 § 3 kp). Do zachowania formy pisemnej wystarczy złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kp).

Oświadczenie złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem złożonym w formie pisemnej. Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarczy złożenie oświadczenia w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 781 § 1 kc w związku z art. 300 kp).

Kwalifikowany podpis elektroniczny to zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego (art. 3 pkt 12 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 roku w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE).

Chwila złożenia oświadczenia 

Jak stanowi art. 61 § 1 kc w związku z art. 300 kp oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 2 kc). 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – VI Wydział Cywilny z 7 lipca 2021 roku (VI ACa 895/20)

[…] oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się zapoznać z jego treścią. W świetle powyższego uregulowania, działania podejmowane przez adresata – takie np. jak uchylanie się od podjęcia pisma od operatora pocztowego, pozostają bez wpływu na skuteczność takiego oświadczenia. Minimalnym standardem, jaki w tym zakresie przewidział prawodawca jest umożliwienie adresatowi zapoznanie się z tym pismem.

Przykład 1.

Pracownik został wezwany do przełożonego, który osobiście wręczył mu pismo zawierające oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. W ten sposób oświadczenie zostało skutecznie złożone pracownikowi.

Przykład 2.

Pracodawca przesłał pocztą nieobecnemu w pracy pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. W celu uzyskania dowodu, że pismo do pracownika dotarło, pracodawca wysłał je listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pracownik odebrał to pismo, a zatem oświadczenie zostało mu skutecznie złożone.

Odwołanie oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

Przykład 3.

Pracownik odebrał w tym samym dniu na poczcie dwa listy polecone: jeden – z pismem zawierającym oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę, a drugi – z pismem odwołującym to oświadczenie (pracodawca po wysłaniu pierwszego pisma zmienił zdanie). Odwołanie pierwotnie złożonego oświadczenia było skuteczne, gdyż oba pisma dotarły do pracownika jednocześnie.

Doręczenie pisma rozwiązującego umowę o pracę

W wyroku z 5 października 2005 roku (I PK 37/05) Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych stwierdził, że dwukrotne awizowanie przesyłki poleconej zawierającej oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy stwarza domniemanie faktyczne możliwości zapoznania się przez pracownika z jego treścią, co oznacza przerzucenie na niego ciężaru dowodu braku możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia pracodawcy. Tak więc w praktyce uznaje się, że awizowanie przesyłki jest równoznaczne z prawnie skutecznym złożeniem oświadczenia woli, w szczególności oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę.

Stany zagrożenia epidemicznego lub epidemii

Zgodnie z art. 98 ust. 1 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 roku o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu Ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. W art. 98 ust. 2 wspomnianej ustawy wymieniono przypadki, w których nie stosuje się art. 98 ust. 1, nie należą jednak do nich sprawy z zakresu stosunku pracy.

Zatem w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów samo awizowanie pisma rozwiązującego umowę o pracę, bez uzyskania potwierdzenia odbioru  pisma przez adresata, nie wywołuje skutku prawnego w postaci wypowiedzenia umowy o pracę, względnie jej rozwiązania bez wypowiedzenia.

Jak stanowi § 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, w okresie od 20 marca 2020 roku do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej trwa stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

W celu wcześniejszego niż w terminie wynikającym z art. 98 ust. 1 ww. ustawy osiągnięcia skutku doręczenia pisma pracodawca może skorzystać z możliwości nadania oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę formy elektronicznej, jak bowiem wskazano wyżej, oświadczenie woli wyrażone w formie elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią.

Przykład 4.

Pracodawca przesłał w formie elektronicznej oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę (czyli z kwalifikowanym podpisem elektronicznym), na adres poczty elektronicznej wskazany wcześniej przez pracownika jako adres do korespondencji. W tych okolicznościach oświadczenie zostało pracownikowi skutecznie złożone w dniu, w którym pracodawca wysłał je do pracownika.

W czasie trwającego stanu epidemii, w związku ze szczególnymi regulacjami dotyczącymi doręczania pism, nadawanie oświadczeniom woli formy elektronicznej może być często efektywniejsze niż stosowanie zwykłej formy pisemnej.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów