Poradnik Przedsiębiorcy

Jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę?

Zostałeś zwolniony z pracy? Czujesz, że rozwiązanie umowy o pracę było niesłuszne? Pamiętaj, że możesz dochodzić swoich praw w sądzie. Zobacz, jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę.

Kiedy pracodawca ma prawo złożyć pracownikowi wypowiedzenie umowy?

Pracodawca może wypowiedzieć prawie każdą umowę o pracę. Słowo „prawie” jest tu kluczowe, gdyż nie można wypowiedzieć umowy :

  • osobie przebywającej na urlopie wypoczynkowym, bezpłatnym, szkoleniowym, okolicznościowym;

  • osobie przebywającej na zwolnieniu lekarskim; 

  • osobie przebywającej na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, tacierzyńskim, wychowawczym;

  • kobietom w ciąży, a w przypadku umowy terminowej, która kończyłaby się w dniu, w którym pracownica jest w 12 tygodniu ciąży, pracodawca jest zobowiązany do przedłużenia umowy do dnia porodu;

  • osobie uprawnionej do urlopu wychowawczego, która złoży pracodawcy wniosek o zmniejszenie etatu – wymiar etatu nie może być niższy niż ½ etatu. W tej sytuacji takiej osobie nie można wypowiedzieć umowy o pracę przez okres 12 miesięcy od momentu złożenia wniosku o zmniejszenie etatu;

Wystarczy złożyć wniosek o zmniejszenie etatu o jedną godzinę dziennie, np. na ⅞, i jest się chronionym przed wypowiedzeniem przez 12 miesięcy. Prawo do urlopu wychowawczego ma rodzic dziecka do ukończenia 6 lat.

  • pracownikom, którym brakuje 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego;

  • działaczom związkowym. 

Niezależnie od wymienionych wyżej okoliczności zawsze można wypowiedzieć umowę o pracę w razie:

  • likwidacji pracodawcy lub ogłoszenia upadłości;

  • uzyskania przez pracownika renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

  • ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, tzw. zwolnienie dyscyplinarne.

Jednak w zakładzie pracy, w którym działa organizacja związkowa, każdy zamiar wypowiedzenia przez pracodawcę umowy zawartej z pracownikiem na czas nieokreślony musi zostać poprzedzony konsultacjami. Pracodawca musi spytać zakładową organizację związkową, czy dany pracownik korzysta z obrony związku, a jeżeli tak, to poinformować o zamiarze wypowiedzenia umowy. Jeżeli pracownik, któremu pracodawca chce wypowiedzieć umowę, jest np. członkiem zarządu związku zawodowego, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy, nawet dyscyplinarnie, w przypadku braku zgody tego związku. W pozostałych przypadkach zgoda związku nie jest konieczna. Związek zawodowy może jednak wyrazić opinię na ten temat.

W zakładach pracy, w których działają związki zawodowe, wypowiedzenie umowy pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony jest znacznie utrudnione. Obowiązek poinformowania związku zawodowego powoduje także, że o zamiarze pracodawcy może dowiedzieć się sam pracownik i aby uniknąć otrzymania wypowiedzenia, może np. udać się do lekarza po zwolnienie lekarskie.

Jeżeli jednak nie należysz do żadnej z wymienionych grup prawnie chronionych przed wypowiedzeniem umowy o pracę, warto żebyś wiedział jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę. Masz na to 21 dni od momentu, w którym otrzymałeś dokument od pracodawcy. Co do zasady bowiem wypowiedzenie powinieneś otrzymać na piśmie. Sam fakt, czy go przyjmiesz i podpiszesz, nie ma tu znaczenia, gdyż liczy się okoliczność, że miałeś okazję zapoznać się z jego treścią. Pracodawca może także wysłać ci rozwiązanie umowy pocztą. W tej sytuacji nawet gdy go nie odbierzesz, będzie ono skuteczne, gdy poczta wyśle do ciebie drugie awizo.

Czy pracodawca może wysłać rozwiązanie umowy mailem?

Pracodawca może wysłać rozwiązanie umowy mailem, ale tylko takim, który będzie opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym. W przypadku jego braku co prawda samo rozwiązanie umowy o pracę dojdzie do skutku, ale jeżeli wiesz jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę i zrobisz to,  sąd uzna je za bezskuteczne z powodu braku zachowania formy pisemnej. Sąd może wówczas na twój wniosek przywrócić cię do pracy i zasądzić od pracodawcy wypłacenie ci wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy lub wypłacić ci odszkodowanie.

Jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu - argumenty uzasadniające odwołanie

Oprócz wspomnianego wyżej niezachowania formy pisemnej do sądu możesz wystąpić, gdy:

  • brak jest uzasadnienia wypowiedzenia umowy o pracę w przypadku, gdy jesteś zatrudniony na czas nieokreślony. Jeżeli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, to pracodawca nie może rozwiązać z tobą umowy bez podania przyczyny;

  • nie zgadzasz się z przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę;

Warto wiedzieć jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę ponieważ przyczyna odwołania musi być uzasadniona, konkretna i prawdziwa. Nie może nią być np. osiągnięcie wieku emerytalnego czy ogólnie ujęte niespełnianie oczekiwań pracodawcy lub też pozorna likwidacja stanowiska pracy, np. w sytuacji gdy pracodawca utworzy podobne stanowisko pracy i zatrudni na nim inną osobę.

  • otrzymasz wypowiedzenie z art. 52 kp, tzw. zwolnienie dyscyplinarne, jeżeli od zdarzenia, o którym dowiedział się pracodawca, minął więcej niż miesiąc; 

  • wypowiedzenie narusza przepisy o wypowiadaniu umowy o pracę, a więc dotyczy grup osób prawnie chronionych;

  • nie została zachowana procedura w zakładach, w których działa organizacja związkowa, np. nie zostały poinformowane o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę działające w zakładzie wszystkie związki zawodowe.

  • gdy na rozwiązaniu umowy o pracę brak jest informacji o możliwości odwołania się do sądu pracy.

Do jakiego sądu wnieść odwołanie?

Kiedy już wiesz jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę to musisz tego dokonać w sądzie pracy właściwym ze względu na siedzibę pracodawcy. Na wypowiedzeniu powinieneś zostać poinformowany o terminie, a także siedzibie sądu, do którego możesz się odwołać. Masz na to 21 dni od momentu, kiedy zostało ci doręczone wypowiedzenie. W uzasadnionych przypadkach, gdy minie już ten termin, możesz wnieść do sądu wniosek o jego przywrócenie. Musi to być sytuacja uniemożliwiająca ci złożenie tego odwołania, np. pobyt w szpitalu czy inna tego typu okoliczność.

Czy sąd pobiera jakieś opłaty od pozwu?

Jedynie w sytuacji, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 50 tys., musisz się liczyć z obowiązkiem opłacenia 5% wartości sporu. Jeżeli domagasz się przywrócenia do pracy i zasądzenia wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowania, które nie przekracza 50 tys., wówczas nie wnosisz żadnych opłat.

Czego możesz żądać, wnosząc odwołanie do sądu pracy?

Jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę? - składając pozew do sądu, z zachowaniem zasady określenia swoich żądań. Możesz żądać:

  • uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, jeżeli nie minął jeszcze okres wypowiedzenia;

  • przywrócenia do pracy, gdy okres wypowiedzenia już minął;

  • odszkodowania od pracodawcy.

Jedynie o odszkodowanie mogą wnosić osoby, które były zatrudnione na okres próbny lub określony

Jeżeli wnosisz tylko o odszkodowanie, a nie o przywrócenie do pracy, masz prawo żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, jeżeli byłeś zatrudniony na czas nieokreślony (maksymalnie za 3 miesiące) lub też jeżeli byłeś zatrudniony na czas określony w wysokości wynagrodzenia za okres do momentu, gdy umowa o pracę miała trwać, nie dłużej jednak niż 3 miesiące.

Odszkodowanie może być ci przyznane w wysokości wynagrodzenia za okres maksymalnie trzech miesięcy.

Wiedząc, jak odwołać się od wypowiedzenia umowy o pracę, można żądać od pracodawcy przywrócenia do pracy a to wiąże się z prawem możliwości domagania się także wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Jest ono jednak limitowane i ogranicza się do wynagrodzenia za okres trzech miesięcy. Jednak gdy pracodawca niezgodnie z prawem wypowiedział umowę o pracę z pracownikiem szczególnie chronionym, np. kobietą w ciąży, pracownikiem w wieku przedemerytalnym czy działaczem związkowym, to takim osobom przysługuje wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy.