Poradnik Przedsiębiorcy

Jak rozliczyć w zeznaniu rocznym dochody małoletniego dziecka?

Osoby, których dzieci (rodzone lub przysposobione) osiągają w danym roku podatkowym dochód podlegający opodatkowaniu na terytorium kraju, powinny doliczyć go do własnych dochodów wykazanych w zeznaniu rocznym. Jest to jednak możliwe pod warunkiem, że rodzice mają prawo do pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci, na co wskazuje art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jakie dochody małoletniego dziecka można rozliczyć w zeznaniu rocznym rodzica? Wyjaśniamy poniżej.

Dochody małoletniego dziecka – kiedy można rozliczyć w zeznaniu rodzica?

Obowiązek doliczenia dochodu małoletniego dziecka do własnego nie dotyczy opiekunów prawnych oraz rodzin zastępczych (w takiej sytuacji dziecko nie jest dzieckiem własnym ani przysposobionym opiekuna).

Warto zaznaczyć, że prawo to nie przysługuje wszystkim rodzicom oraz w każdej sytuacji. Z rozliczenia dochodów małoletniego dziecka nie mogą skorzystać:

  • osoby pozbawione przez sąd władzy rodzicielskiej,

  • rodzice pozbawieni zarządu nad majątkiem dziecka (np. w sytuacji, gdy sąd opiekuńczy powierza zarząd majątku małoletniego ustanowionemu w tym celu kuratorowi),

  • rodzice, których dziecko uzyskało dochód z własnej pracy (zarówno ze stosunku pracy, jak i z umów cywilnoprawnych czy praktyk uczniowskich), stypendium, z przedmiotów oddanych mu do swobodnego użytku czy ze sprzedaży nieruchomości małoletniego.

W wymienionych powyżej sytuacjach rodzic bądź opiekun powinien złożyć w imieniu dziecka osobne zeznanie podatkowe – PIT-37.Za małoletnie uznaje się dzieci, które nie przekroczyły 18. roku życia lub nie zawarły związku małżeńskiego (w wyniku tego zdarzenia uzyskują pełnoletniość).

Do dochodów rodziców dolicza się co do zasady następujące dochody małoletniego dziecka:

  • dochód z renty (poza alimentami i rentą rodzinną),

  • dochód z praw majątkowych,

  • dochód z kapitałów pieniężnych,

  • dochód z najmu w sytuacji, gdy rodzicom przysługuje prawo do pobierania pożytków z tego tytułu,

  • inne dochody.

Jak wykazać dochody małoletniego dziecka w zeznaniu rocznym rodzica?

Opiekunowie, którzy zobowiązani są do rozliczenia dochodów uzyskanych przez dziecko, które nie ukończyło jeszcze 18. roku życia, powinni złożyć w terminie określonym przez ustawę, wypełniony formularz zeznania podatkowego PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/M. Termin złożenia deklaracji PIT-36 przypada na 30 kwietnia danego roku za rok poprzedni. Warto zaznaczyć, że nawet w przypadku, gdy rodzice uzyskują dochody tylko ze stosunku pracy, wykazując dochody małoletniego dziecka, składają zawsze deklarację PIT-36. Podobnie, gdy rodzice prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem lub podatkiem liniowym – oprócz swojej deklaracji złożonej odpowiednio na formularzu PIT-28 lub PIT-36L, muszą złożyć deklarację PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/M, gdzie wykazują dochody małoletniego dziecka.Załącznik PIT/M składany wraz z deklaracją PIT-36 stanowi informację o dochodach małoletnich dzieci, podlegających łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców w roku podatkowym. W deklaracji PIT-36 dochody małoletnich dzieci przenosi się do części D.3. po uprzednim uzupełnieniu załącznika PIT/M.

W załączniku PIT/M wypełnia się odpowiednio jedną z części:

  • część B.1. – jeżeli prawo pobierania pożytków z dochodu dziecka (dzieci) przysługuje tylko jednemu z rodziców,

  • część B.1. – jeżeli prawo pobierania pożytków z dochodu dziecka (dzieci) przysługuje obojgu rodzicom.

Jeżeli małżonkowie składają osobne deklaracje podatkowe, wówczas dochody małoletniego dziecka należy doliczyć po połowie każdemu z małżonków (art. 7 ust. 2 ustawy o PIT). Każdy z nich zobowiązany jest wówczas do złożenia (niezależnie od siebie) właściwego załącznika PIT/M. Nie dotyczy to sytuacji, gdy orzeczono separację – w takim przypadku dochody dolicza się do dochodów osoby, która wychowuje dziecko.

W sytuacji, gdy dziecko osiągnęło dochody z kapitałów pieniężnych, rodzice wypełniają formularz PIT-38 na siebie. W takim przypadku nie składa się już załącznika PIT/M. Podobnie, gdy dziecko uzyskało dochody z najmu lub dzierżawy opodatkowanej ryczałtem – rodzice wypełniają na siebie deklarację PIT-28 bez dołączania załącznika PIT/M.

Dochody małoletniego dziecka – kiedy trzeba je rozliczyć osobno?

Nie wszystkie dochody małoletniego dziecka można rozliczyć w zeznaniu rocznym rodzica. Jak wskazuje art. 7 ust. 1 ustawy o PIT, do dochodów rodziców nie dolicza się dochodów małoletniego dziecka, jeżeli dotyczą:

  • dochodów z ich pracy – w tym stosunku pracy, umowy zlecenia czy umowy o dzieło;

  • stypendiów np. naukowych czy sportowych;

  • dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, czyli rzeczy ruchomych, np. książki czy drobny sprzęt elektroniczny;

  • sprzedaży nieruchomości osoby małoletniej.

Jeżeli dziecko otrzymuje PIT-11 to rozlicza się samodzielnie na deklaracji PIT-37.W przypadku, gdy dochody małoletniego dziecka nie mogą być rozliczone wspólnie z dochodami rodziców, to dziecko powinno złożyć do urzędu skarbowego osobne zeznanie roczne pod własnym imieniem i nazwiskiem, które rodzic lub opiekun powinien podpisać. Odpowiednim formularzem będzie PIT-37, na którym rozliczają swoje dochody również pracownicy bądź zleceniobiorcy.