Poradnik Przedsiębiorcy

Niedobory w towarze a korekta odliczonego podatku VAT

W grudniu bieżącego roku przeprowadziłam spis z natury, w wyniku którego stwierdziłam niedobór niektórych towarów handlowych. W związku z tym, że zakupione towary miały zostać sprzedane w ramach prowadzonej sprzedaży opodatkowanej, odliczyłam od ich zakupu podatek VAT naliczony. Czy w związku z tym, że powstały niedobory w towarze, zobowiązana jestem do skorygowania odliczonego podatku VAT?

Alina, Kraków

 

Zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, aby możliwe było skorzystanie z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, konieczne jest wykorzystanie zakupionych towarów do wykonywania czynności opodatkowanych. W związku z tym w sytuacji gdy towary, które zostały zakupione z myślą wykorzystania w działalności opodatkowanej, ubędą (zostanie stwierdzony ich niedobór), zakwestionowane będzie ich wykorzystanie w tejże działalności oraz odliczenie od ich zakupu podatku VAT. W tym wypadku towary te nie posłużyły bowiem w efekcie czynnościom opodatkowanym.

Przy czym należy mieć na uwadze, że niedobory w towarze mogą być spowodowane z winy podatnika lub z przyczyn od niego niezależnych.

Niedobory niezawinione powstają wskutek zdarzeń losowych niezależnych od działań podatnika lub osób odpowiedzialnych, np. powódź, pożar czy kradzież.
Niedobory zawinione powstają z winy podatnika lub jego pracowników, np. wskutek zaniedbania (niedopełnienie obowiązków osoby odpowiedzialnej za powierzone jej mienie) czy niewłaściwych zabezpieczeń (gdy przykładowo doszło do kradzieży).

Według organów podatkowych oraz sądów skorygowanie odliczonego podatku VAT naliczonego zależne jest od charakteru niedoboru. W sytuacji gdy niedobór był:

  • zawiniony – należy dokonać w okresie, w którym wykazano niedobór (miała miejsce przyczyna powstania niedoboru), korektę podatku VAT naliczonego.

  • niezawiniony – podatnik nie ma obowiązku skorygowania podatku VAT naliczonego.

Powyższe działanie wskazane zostało między innymi w wyroku WSA z 18 kwietnia 2018 r., o sygn. akt I SA/Bk 70/18:

Ustawodawca wskazał też sytuacje, w których zachodzi konieczność korekty podatku naliczonego. Zgodnie z przepisem art. 91 ust. 7 u.p.t.u., korekty dokonuje się w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

Przepis art. 91 ust. 7d ustawy o VAT stanowi, że „w przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana”.

Przesłanki powodujące utratę prawa do odliczenia mogą być różne, a przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie wymieniają ich wprost. Jednak z brzmienia przepisu art. 185 ust. 2 dyrektywy VAT z 2006 r. wynika, że nie powodują konieczności korekty udowodnione albo potwierdzone przypadki zniszczenia, utraty lub kradzieży własności (składników majątku). (...)

Dodatkowo stanowisko to pojawiło się również w interpretacjach indywidualnych, w tym m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 19 lutego 2016 r., nr ILPP3/4512-1-243/15-2/TK oraz z 11 maja 2016 r., nr ILPP3/4512-1-45/16-2/TK.

Skorygowany podatek VAT, w związku z dokonaną korektą powstałą przez niedobory w towarze (zawinione), nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

Reasumując, aby wskazać, czy powstałe niedobory w towarze powodują konieczność korekty podatku naliczonego, należy w pierwszej kolejność zweryfikować, czy niedobór jest zawiniony czy niezawiniony.