Ulga na dzieci jest bardzo popularna i najkorzystniejsza dla podatników. Należy pamiętać, iż prawo do skorzystania z niej jest dość skomplikowane. Przepisy dot. ulgi były już kilka razy nowelizowane. Duża liczba nowelizacji przepisów powoduje, że z każdą zmianą coraz trudniej ustalić, czy mamy prawo do ulgi prorodzinnej i jaką kwotę możemy odliczyć.
Prawo do ulgi prorodzinnej – na kogo przysługuje?
Prawo do ulgi prorodzinnej i otrzymania dodatkowego zwrotu z tytułu tej ulgi przysługuje podatnikowi, który w roku podatkowym:
w stosunku do małoletniego dziecka:
- wykonywał władzę rodzicielską,
- pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
- sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą;
utrzymywał pełnoletnie dzieci:
- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
- do ukończenia przez nie 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub z kapitałów pieniężnych (np. odpłatne zbycie akcji) opodatkowanych 19% stawką podatku w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej (tj. kwoty 22 546,92 zł) z wyjątkiem renty rodzinnej.
Kto może skorzystać z ulgi prorodzinnej?
Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
- wykonywał władzę rodzicielską,
- pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
- sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Dochody rodziców
Z ulgi mogą skorzystać rodzice, którzy uzyskują dochody:
- opodatkowane według skali podatkowej,
- z kapitałów pieniężnych opodatkowanych 19% stawką podatku (np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych).
Z ulgi nie mogą korzystać podatnicy, którzy uzyskują dochody:
- opodatkowane 19% podatkiem liniowym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej bądź działów specjalnych produkcji rolnej,
- opodatkowane podatkiem ryczałtowym od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową.
Wysokość ulgi podlegającej odliczeniu
Zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy, odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
- jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
- pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
- niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
- dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
- trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
- 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
- 166,67 zł na trzecie dziecko,
- 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Tym samym wysokość ulgi na dziecko jest uzależniona od liczby dzieci w rodzinie. Wysokość ulgi wzrasta wraz z liczbą dzieci uprawnioną do jej otrzymania.
Jak odliczamy kwotę ulgi na dziecko od dochodu?
Kwota przysługującej do odliczenia ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Przysługującą im roczną kwotę odliczenia mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej ustalonej przez nich proporcji. W przypadku braku zgodnych oświadczeń woli obojga rodziców w tej kwestii każdemu z rodziców przysługuje odliczenie w częściach równych, tj. w kwocie stanowiącej ½ przysługującej na każde dziecko kwoty. W przypadku, gdy dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego i następuje to w trakcie miesiąca, każdemu z podatników opiekujących się dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień sprawowania nad nim pieczy.
Strata podatkowa a prawo do ulgi
Celem przybliżenia problematyki, rozważania poprzedzimy przykładem.
Przykład 1.
Podatniczka wraz z mężem wychowuje jedno małoletnie dziecko. Współmałżonkowie posiadają status rozdzielności majątkowej. Żona uzyskała w 2025 r. dochód ze stosunku pracy w wysokości 100 000 zł (dochód po odliczeniu opłaconych składek społecznych). Mąż natomiast osiągnął dochód ze stosunku pracy w wysokości 50 000 zł. Mąż ponadto wynajmuje lokale. Wynajem lokali jest opodatkowany według skali podatkowej. W związku z poniesieniem wysokich nakładów inwestycyjnych, powyższy najem przyniósł stratę w wysokości 85 000 zł. Tym samym zdaniem małżonków ich łączny dochód w 2025 r. wyniósł 65 000 zł. Podatnicy uznali, iż ich dochód nie przekroczył 112 000 zł i mają prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej w wysokości 1112,04 zł. Czy małżonkowie mieli prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej?
W tym przypadku małżonkowie nie mieli prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej. Ograniczenie ze stosowania ulgi prorodzinnej polega na wprowadzeniu limitu zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o PIT. Jak to już wyżej napisaliśmy, wysokość tych dochodów należy ustalić w sposób określony w art. 27f ust 2a. W świetle art. 27f ust. 2a ustawy o PIT wyraźnie wynika, że dochodami stanowiącymi podstawę zastosowania powyższej ulgi są dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, pomniejszone wyłącznie o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w art. 26 ust.1 pkt 2 i 2a.
Czyli poniesiona przez męża strata nie ma wpływu na wysokość dochodu w rozumieniu art. 27f ust. 2a ustawy o PIT.
Powyższe stanowisko potwierdza również interpretacja z 5 maja 2017 r., nr 2461-IBPB-2-2.4511.114.2017.1.AR:
Jak odliczyć ulgę prorodzinną w zeznaniu rocznym wygenerowanym w systemie wFirma.pl?
Aby wygenerować zeznanie roczne PIT-36 w systemie wFirma.pl należy przejść do zakładki START » PODATKI » DEKLARACJE ROCZNE » DODAJ DEKLARACJĘ » ROCZNA DEKLARACJA PODATKU DOCHODOWEGO NA ZASADACH OGÓLNYCH (PIT-36). Następnie aby móc odliczyć w zeznaniu podatkowym ulgę prorodzinną należy dodać do deklaracji odpowiedni załącznik. W tym celu należy zaznaczyć w oknie dodawania deklaracji opcję ZAŁĄCZNIK PIT/O (ULGI PODATKOWE).
Wówczas aby wykazać ulgę prorodzinną należy uzupełnić odpowiednie pozycje w części C. załącznika PIT/O. Dzięki funkcji automatycznego wyliczania ulgi po uzupełnieniu liczby dzieci w pozycji 48 oraz liczby miesięcy, za które przysługuje odliczenie w pozycjach 5 i 6 części E. załącznika PIT/O system sam automatycznie wyliczy kwotę ulgi.
Następnie w części E. należy także uzupełnić dane identyfikacyjne dziecka, za które przysługuje ulga. W przypadku braku numeru PESEL należy uzupełnić imię, nazwisko oraz datę urodzenia dziecka.
Polecamy: