Prowadzenie KPiR przez rolników - o czym należy pamiętać?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów powszechnie kojarzy się z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Jest to typowy przypadek. Prowadzenie KPiR przez rolników a regulacje dotyczące głównych zasad. Właśnie ta tematyka będzie przedmiotem naszej analizy.

W jakich przypadkach rolnicy prowadzą księgi podatkowe?

Przepisy rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów określają dwie grupy podmiotów zobowiązanych do prowadzenia KPiR.

Pierwsza z nich to osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Jednakże w § 2 ust. 2 rozporządzenia wymienieni zostali dodatkowo rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujący działalność gospodarczą osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza 10 000 zł w roku podatkowym.

Jeżeli powyższe warunki są spełnione, to tacy rolnicy są obowiązani prowadzić księgę przeznaczoną dla tych rolników, według wzoru ustalonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w sposób określony w rozdziale 3. 

Dodajmy, że przedsiębiorcy kierujący działalność gospodarczą prowadzą księgę wedle wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sposób określony w rozdziale 2.

Trzeba podkreślić, że warunki określone w § 2 ust. 2 rozporządzenia muszą być spełnione łącznie:

  • rolnik prowadzi gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych;
  • rolnik prowadzi działalność gospodarczą osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym;
  • łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza w roku podatkowym kwoty 10 000 zł.

Zwróćmy zatem uwagę, że KPiR dotyczy w takim przypadku działalności gospodarczej, a nie działalności rolniczej. Chodzi bowiem o przypadki, w których rolnik prowadzi działalność gospodarczą. W takich okolicznościach może on prowadzić KPiR w sposób uproszczony.

Dodajmy również, że w sytuacji, gdy przychody z działalności gospodarczej rolnika przekroczą w roku podatkowym kwotę 10 000 zł, to rolnik ma obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach ogólnych.

W stosunku do rolników, którzy prowadzą działalność gospodarczą w niewielkim zakresie, przewidziano uproszczenie w zakresie prowadzenia KPiR. 

Prowadzenie KPiR przez rolników - podstawowe zasady

Rolnicy prowadzą KPiR według zasad określonych w rozdziale 3 rozporządzenia. Tam też w § 29 czytamy, że rolnicy, o których mowa w § 2 ust. 2, są obowiązani zbroszurować księgę i kolejno ponumerować jej karty.

Księga oraz dowody, o których mowa w § 11–15, na których podstawie są dokonywane w niej zapisy, ma znajdować się na stałe w miejscu zamieszkania rolnika, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu – w miejscu prowadzenia lub przechowywania księgi przez to biuro.

Zaznaczmy, że w stosunku do rolników obowiązuje ten sam katalog dowodów księgowych co w przypadku przedsiębiorców, ponieważ ww. przepis wprost odsyła do § 11–15 rozporządzenia, gdzie został określony szczegółowy wykaz dowodów księgowych.

Analogicznie jak w przypadku przedsiębiorców rolnicy są obowiązani prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy. 
W księdze należy ewidencjonować wyłącznie przychody i koszty z działalności gospodarczej. 

Zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych jest wpisywany do księgi niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży.

Natomiast zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług są dokonywane na podstawie wystawionych faktur, a w przypadku sprzedaży nieudokumentowanej fakturami – na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym w jednej kwocie wykazana jest wysokość tych przychodów za dany dzień, o ile nie jest prowadzona ewidencja sprzedaży lub ewidencja przy zastosowaniu kas rejestrujących. 

Należy zatem wskazać, że odnośnie do zasad ewidencjonowania przychodów oraz kosztów podatkowych obowiązują te same reguły, co w przypadku przedsiębiorców. 

Na koniec wskażmy, że zgodnie z § 30 rozporządzenia rolnicy są obowiązani założyć księgę na 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.

W przypadku rolników obowiązują analogiczne zasady ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych jak w przypadku przedsiębiorców. Mamy do czynienia również z tym samym katalogiem dowodów księgowych.

Wzór KPiR dla rolników

Przewidziany dla rolników wzór KPiR jest wersją uproszczoną. Przewidziano tam bowiem jedynie 7 kolumn.

Kolumna 1 jest przeznaczona do wpisania kolejnego numeru zapisów do księgi. Tym samym numerem należy oznaczyć dowód stanowiący podstawę dokonania zapisu.

W kolumnie 2 należy wpisywać dzień miesiąca wynikający z dokumentu stanowiącego podstawę dokonywania wpisu (datę poniesienia wydatku, otrzymania towaru lub uzyskania przychodu albo datę zestawienia sprzedaży).

W kolumnie 3 należy wpisywać numer faktury lub innego dowodu. Jeżeli zapisów dokonuje się na podstawie dziennego zestawienia sprzedaży, należy wpisywać numer zestawienia faktur.

Kolumna 4 jest przeznaczona do wpisywania przychodów, np. ze sprzedaży wyrobów (towarów handlowych), sprzedaży usług.

Kolumna 5 jest przeznaczona do wpisywania kosztów, z wyjątkiem kosztów, których zgodnie z art. 23 ustawy o podatku dochodowym nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów. Wpisuje się w niej np. zakup materiałów lub towarów handlowych według cen zakupu, koszty uboczne związane z zakupem, np. koszty dotyczące transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze. Ponadto również w szczególności takie wydatki, jak: czynsz za lokal, opłatę za energię elektryczną, gaz, wodę, centralne ogrzewanie, opłatę za telefon, zakup paliw, wydatki dotyczące remontów.

Kolumna 6 jest przeznaczona do wpisywania kosztów działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 26e ustawy o podatku dochodowym. 

Kolumna 7 jest przeznaczona do wpisywania uwag co do treści zapisów w kolumnach 2–6. 

Przewidziana dla rolników KPiR jest wersją uproszczoną i składa się jedynie z 7 kolumn.

Prowadzenie KPiR przez rolników jest szczególnym przypadkiem i tylko niewielka liczba osób mieści się w zakresie regulacji uprawniających do korzystania ze wzoru uproszczonego. Dotyczy to również działalności gospodarczej o niewielkich rozmiarach, ponieważ chodzi o przychody do 10 000 zł w skali roku.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów