Wybór formy opodatkowania to jedna z kluczowych decyzji dla każdego przedsiębiorcy, wpływająca na wysokość płaconych podatków i zakres obowiązków ewidencyjnych. Decyzję tę można podjąć na kilka sposobów, jednak w ostatnim czasie popularność zyskuje niekonwencjonalna metoda, jaką jest wybór formy opodatkowania poprzez tytuł w przelewie pierwszej zaliczki na podatek dochodowy w nowym roku. Na czym dokładnie polega to rozwiązanie i czy jest w pełni akceptowane przez organy podatkowe?
Wybór formy opodatkowania w 2026 roku
Część podatników wybrała już formę opodatkowania na rok 2026. Inni jeszcze stoją przed tym wyborem, ponieważ w 2026 roku dopiero co osiągnęli pierwszy przychód z działalności gospodarczej.
Jeszcze inni będą niebawem rejestrować działalność gospodarczą i będą musieli określić formę opodatkowania.
W jaki sposób należy dokonać wyboru formy opodatkowania w 2026 roku?
Formy opodatkowania 2026Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą wybrać w 2026 roku jedną z trzech form opodatkowania. Chodzi tu o:
- osoby fizyczne samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą (z pracownikami, ze zleceniobiorcami, z osobami współpracującymi lub bez tych osób, zleceniobiorców, pracowników),
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej,
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki jawnej,
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki partnerskiej.
Jakie formy opodatkowania mają do wyboru w 2026 roku? Odpowiedzi w tej kwestii należy szukać w Ustawie z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w Ustawie z 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wnioski przedstawiono w poniższej tabeli.
Dostępne w 2026 roku formy opodatkowania przychodów (dochodów) z działalności gospodarczej | |
Forma opodatkowania | Istota |
Skala podatkowa | Opodatkowaniu podlega osiągnięty dochód z działalności stanowiący różnicę pomiędzy osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami. Kwota dochodu wolnego od podatku wynosi 30 000 zł. Istnieje możliwość skorzystania ze wszystkich ulg podatkowych, do których podatnik będzie mieć uprawnienie. Stawka podatku wynosi 12% od dochodu powyżej 30 000 zł do dochodu o wysokości 120 000 zł oraz 32% od nadwyżki ponad dochód 120 000 zł. Brak możliwości odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej przedsiębiorcy. Możliwość odliczenia zapłaconych składek ZUS społecznych przedsiębiorcy. Możliwość odliczenia poniesionych w ostatnich 5 latach strat podatkowych z działalności prowadzonej samodzielnie. |
Podatek liniowy | Opodatkowaniu podlega osiągnięty dochód z działalności stanowiący różnicę pomiędzy osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami. Nie występuje kwota dochodu wolnego od podatku. Możliwość skorzystania z niektórych ulg podatkowych, jeśli podatnik będzie mieć do nich uprawnienie. Stawka podatku jest jedna, niezależna od wysokości dochodu i wynosi 19%. Możliwość odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej przedsiębiorcy do ustawowego limitu – w 2026 roku do 14 100 zł. Możliwość odliczenia zapłaconych składek ZUS społecznych przedsiębiorcy. Możliwość odliczenia poniesionych w ostatnich 5 latach strat podatkowych z działalności prowadzonej samodzielnie. |
Ryczałt ewidencjonowany | Opodatkowaniu podlega osiągnięty przychód z działalności, czyli bez pomniejszenia o poniesione koszty. Nie przewidziano kwoty przychodu wolnej od podatku. Możliwość skorzystania z niektórych ulg podatkowych, jeśli podatnik będzie do nich uprawniony. Występuje kilka stawek podatku w zależności od rodzaju sprzedawanych towarów lub usług – od 2 do 17%. Możliwość odliczenia od przychodu 50% zapłaconej w ciągu roku składki zdrowotnej przedsiębiorcy. Możliwość odliczenia od przychodu zapłaconych składek ZUS społecznych przedsiębiorcy. Możliwość odliczenia od przychodu poniesionych w ostatnich 5 latach strat podatkowych z działalności prowadzonej samodzielnie. |
W 2026 roku podatnicy nie mogą wybrać karty podatkowej. Jedynie ci, którzy korzystali w 2025 roku z takiej formy opodatkowania, mogą kontynuować jej stosowanie w 2026 roku.
Wybór formy opodatkowania poprzez tytuł w przelewie podatku
Wybór formy opodatkowania w 2026 roku podatnicy mogą dokonać poprzez złożenie:
- wniosku rejestracyjnego lub aktualizacyjnego CEIDG przez Internet albo osobiście w urzędzie miasta, albo wysyłając do urzędu listem poleconym wniosek CEIDG poświadczony notarialnie,
- pisemnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania przez Internet, osobiście w urzędzie skarbowym albo wysyłając do urzędu list polecony
– do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik w 2026 roku uzyskał pierwszy przychód z działalności, lub do końca roku podatkowego, jeśli pierwszy przychód z działalności podatnik uzyskał w grudniu danego roku podatkowego (dotyczy podatku liniowego i ryczałtu ewidencjonowanego).
Należy podkreślić, iż jedną z metod wyboru formy opodatkowania jest złożenie pisemnego oświadczenia.
W ostatnich latach pojawiło się wiele stanowisk podatników, że pisemne oświadczenie o wyborze formy opodatkowania to także terminowy przelew podatku za pierwszy uzyskany przychód w danym roku (w roku wyboru formy opodatkowania). Czy ten rok rozumowania jest prawidłowy?
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 31 marca 2025 roku (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.189.2025.1.MT) uznał, że tak:
Te same okoliczności mogą przesądzać o skuteczności złożenia oświadczenia o rezygnacji z danej formy opodatkowania, o którym mowa w art. 9a ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W świetle powyższego wybór formy opodatkowania poprzez wskazanie w tytule przelewu PIT-5, gdy wpłata pierwszej zaliczki w 2022 roku została dokonana w ustawowym terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, był skuteczny i prawidłowo dokonano rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach ogólnych za 2022 rok.
Jednocześnie, jeżeli nie złożył Pan oświadczenia o wyborze w 2023 roku oraz 2024 roku opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bądź opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, Pana dochody w latach 2023 i 2024 były również opodatkowane na zasadach ogólnych […].
Pozytywne stanowisko w podobnej sprawie wyraził także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 2 września 2025 roku (sygn. 0115-KDIT3.4011.543.2025.3.KP).
Fiskus zezwala na tego typu rozwiązanie. Jednakże podatnicy powinni zachować czujność i wybrać wcześniej wymienione sposoby wyboru formy opodatkowania. Dlaczego?
Wybór formy opodatkowania poprzez tytuł w przelewie podatku – uwaga na oczywiste pułapki
Należy w tej materii zwrócić uwagę na bardzo ważną rzecz. Wybór formy opodatkowania poprzez dokonanie przelewu o symbolu płatności tożsamego z wybraną formą opodatkowania, np. PIT-5L – zaliczka na podatek liniowy, nie będzie skuteczny, jeżeli podatnik zapłaci po terminie pierwszą zaliczkę na podatek dochodowy w nowym roku po wystąpieniu pierwszego przychodu.
W takim wypadku nie uznaje się, że podatnik wybrał formę opodatkowania w ustawowym terminie, a więc do 20. dnia miesiąca następnego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu nie złożył pisemnego świadczenia w postaci przelewu podatkowego.
Potwierdza to także stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej z 11 czerwca 2025 roku (sygn. 0115-KDIT1.4011.179.2025.3.AS), w której uznał, że:
Te same okoliczności mogą przesądzać o skuteczności złożenia oświadczenia o rezygnacji z danej formy opodatkowania, o którym mowa w art. 9 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Jak wynika z opisu sprawy:
- pierwszy przychód w 2023 roku uzyskała Pani w styczniu, a pierwszą wpłatę z tytułu podatku dochodowego uiściła 18 stycznia 2023 roku, opisując go, jako PIT-28 IV kwartał 2022;
- pierwszą wpłatę na podatek z tytułu przychodów uzyskanych w 2023 roku zrobiła Pani 13 kwietnia 2023 roku, w tytule przelewu wpisując PIT-28 1 kwartał 2023 roku.
Skoro wpłata uiszczona 18 stycznia 2023 roku dotyczyła IV kwartału 2022 roku, a nie 2023 roku, przelew ten nie może być uznany za skutecznie złożone oświadczenie o zmianie formy opodatkowania na 2023 rok. Nie wynika bowiem z opisu tego przelewu, że Pani wola dotyczyła 2023 roku.
Jednocześnie pierwsza wpłata na podatek z tytułu przychodów uzyskanych w 2023 roku, zapłacona 13 kwietnia 2023 roku, również nie może zostać uznana za skutecznie złożone oświadczenie o zmianie formy opodatkowania, ponieważ nie został zachowany ustawowy termin do złożenia oświadczenia do 20 lutego 2023 roku.
W konsekwencji dokonane wpłaty potwierdzone ww. przelewami nie mogą być uznane za skutecznie złożone oświadczenia o zmianie formy opodatkowania na 2023 rok, gdyż jedna dotyczy IV kwartału 2022 roku, natomiast druga została dokonana po ustawowym terminie do złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu. […].
Na koniec warto skłonić się ku prostemu wnioskowi. Lepiej nie podejmować ryzyka w tak ważnej sprawie, jak zmiana formy opodatkowania i zastosować dotychczas akceptowane formy zmiany sposobu opodatkowania aniżeli za pomocą przelewu podatkowego.
Polecamy:
