Poradnik Przedsiębiorcy

Dobrowolne chorobowe nie zostanie odebrane przedsiębiorcom spóźniającym się z opłatami!

5 lutego 2021 roku zaopiniowany został projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uwagi Rzecznika MŚP w negatywny sposób odnoszą się do proponowanych zmian dotyczących np. kontroli przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze, którzy dokonują korekty liczby zatrudnionych w warunkach zagrożenia. Natomiast zmiany proponowane w projekcie ustawy odnoszące się do zasad podlegania pod dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przez przedsiębiorców spotkały się z pozytywnym odbiorem. Czy już niedługo dobrowolne chorobowe przedsiębiorców nie zostanie im odebrane w przypadku wystąpienia opóźnień w opłatach składek ZUS? Wszystko zależy od dalszych losów projektu.

Prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Przypomnijmy, jak w obecnym stanie prawnym wygląda sytuacja związana z dobrowolnym chorobowym. Co do zasady przedsiębiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom:

  • społecznym (emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu) oraz
  • zdrowotnemu,

natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dla nich dobrowolne. Spóźnienie z płatnością składki chorobowej skutkuje automatyczną utratą prawa do chorobowego. 

Tylko przedsiębiorca, który samodzielnie zdecyduje się opłacać składki na dobrowolne chorobowe i dokona odpowiedniego zgłoszenia w ZUS-ie na druku ZUS ZUA (deklaracja rejestrująca do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego), zostanie objęty ubezpieczeniem chorobowym.

Prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia chorobowego przysługuje przedsiębiorcy dopiero po okresie wyczekiwania, czyli po 90 dniach terminowego opłacania składek ZUS, w tym składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Opóźnienia w opłatach za składki ZUS – konsekwencje

Przedsiębiorcy zobowiązani są do terminowego opłacania składek ZUS – podstawowe terminy przypadają na:

  • 10. dzień miesiąca za miesiąc poprzedni w przypadku przedsiębiorców zgłaszających do ubezpieczeń tylko siebie;
  • 15. dzień miesiąca za miesiąc poprzedni, w przypadku gdy przedsiębiorca zgłasza do ubezpieczeń również innych ubezpieczonych (pracowników, zleceniobiorców itd.).

Jakie mogą wystąpić konsekwencje nieterminowego opłacania składek ZUS? Podstawową karą dla przedsiębiorcy są:

  • odsetki za zwłokę oraz
  • ustanie prawa do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Nieterminowa zapłata składek ZUS skutkuje wyłączeniem przedsiębiorcy z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W takim przypadku ubezpieczenie to ustaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który płatnik opłacił składki po terminie.

Jak wcześniej wspomniano, obecnie jeżeli przedsiębiorca objęty dobrowolnym chorobowym spóźni się z opłatami, a nie chce stracić prawa do tego ubezpieczenia, powinien złożyć w ZUS-ie wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie na ubezpieczenia emerytalne i rentowe/chorobowe na druku US-9. ZUS może, ale nie musi pozytywnie rozpatrzyć wniosku złożonego przez przedsiębiorcę.

Projekt zmiany ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych a dobrowolne chorobowe

Projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zakłada wejście w życie zasady, że dobrowolne ubezpieczenia będą ustawać dopiero na skutek złożenia wniosku o wyłączenie z tego rodzaju ubezpieczeń, a nie jak dotychczas – na skutek nieuregulowania składki (gdzie często sami ubezpieczeni nie wiedzieli, że są nieuregulowane).

Proponowane zmiany mają swoje źródło w szeregu aktywności Rzecznika MŚP, który zwracał się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o dokonanie zmian legislacyjnych właśnie w obrębie omawianego tematu.

Kiedy możemy oczekiwać wdrożenia omawianego projektu ustawy? Niestety, ale konkretna data nie jest znana, a sam projekt musi jeszcze przejść przez pełny proces legislacji. Z pewnością jednak wejście w życie tej ustawy złagodziłoby znacznie rygor, jaki do tej pory jest narzucony przedsiębiorcom w aspekcie składki za dobrowolne chorobowe.