Poradnik Przedsiębiorcy

Faktura VAT RR wystawiana przez nabywcę płodów rolnych

Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług przedsiębiorca zarejestrowany jako czynny podatnik VAT nabywający płody rolne od rolnika ryczałtowego, wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą wspomnianą transakcję. Jest to tzw. faktura VAT RR, która powinna spełnić określone w przepisach wymagania. Sprawdźmy, kiedy możliwe jest wystawienie faktury VAT RR oraz czy możliwe jest odliczenie od niej podatku VAT.

Kim jest rolnik ryczałtowy?

W myśl ustawy o VAT przez rolnika ryczałtowego należy rozumieć rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3. Wyjątkiem są rolnicy obowiązani na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Art. 43. ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku (...) dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Ponadto, jak wskazuje art. 115 ww. aktu prawnego rolnikowi ryczałtowemu, który rozlicza podatek od towarów i usług, przysługuje zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych VAT. Kwota tego zwrotu (7 proc. należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku) jest wypłacana rolnikowi przez nabywcę płodów rolnych. Odliczenia podatku VAT można dokonać w okresie rozliczeniowym, w którym dokonano zapłaty (czyli co do zasady metodą kasową).

Wypłacony rolnikowi ryczałtowemu podatek co do zasady stanowi dla nabywcy podatek naliczony, który podlega odliczeniu. Aby tak się stało, konieczne jest jednak spełnienie przez przedsiębiorcę następujących warunków (zgodnie z art. 116 ustawy o VAT ust. 6):

  • nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną,
  • zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego lub na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem,
  • w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

Faktura VAT RR - co powinna zawierać?

Jak zostało już wspomniane, w transakcji zakupu płodów rolnych od rolnika ryczałtowego, do wystawienia faktury zobowiązany jest nabywca (zarejestrowany jako czynny podatnik VAT). Co więcej, do jego obowiązków należy również samodzielne naliczenie podatku od towarów i usług.

Faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych od rolnika ryczałtowego powinna być oznaczona jako Faktura VAT RR. Co najistotniejsze, jej oryginał przedsiębiorca powinien przekazać dostawcy.

Faktura VAT RR powinna zawierać co najmniej:

  • imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy,
  • numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy,
  • datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury,
  • nazwy nabytych produktów rolnych,
  • jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie (opis) klasy lub jakości tych produktów,
  • cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku,
  • wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku,
  • stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku,
  • kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych,
  • wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku,
  • kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie,
  • czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.

Ponadto faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Darmowy wzór faktury VAT RR można pobrać z artykułu: Faktura VAT RR - wzór z omówieniem.

Rolnik ryczałtowy jest obowiązany przechowywać oryginały faktur VAT RR oraz kopie oświadczeń, o których mowa w ust. 4 art. 116 ustawy o VAT, przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Obowiązek ten obejmuje również faktury VAT RR i oświadczenia, gdy wystawione są one w formie elektronicznej.

Faktura VAT RR - zmiany od września 2019 roku

Od września 2019 roku w skutek nowelizacji ustawy o VAT faktury VAT RR mogą być przekazywane oprócz papierowo również elektronicznie, co reguluje nowo dodany ust. 3a do art. 116. Tak więc, faktura VAT RR może być wystawiona, podpisana i przesłana w formie elektronicznej za zgodą dostawcy. Przy czym aby dokument był zgodny z nowo dodanymi przepisami faktura VAT RR powinna być opatrzona odpowiednio przez dostawcę i nabywcę kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Przez przekazanie dostawcy oryginału faktury VAT RR rozumie się jej przesłanie w formie elektronicznej.

W związku z wejściem możliwości sporządzania faktury VAT RR elektronicznie powstała nowa struktura jednolitego pliku kontrolnego - FA_RR. Składana ona będzie na żądanie organów podatkowych. Jednolity plik kontrolny dla faktur VAT RR zawiera m.in. następujące informacje:

  • dane podmiotu,
  • zakres, za który generowany jest JPK,
  • dane dotyczące wystawionych faktur VAT RR,
  • dane dotyczące wystawionych korekt do faktur VAT RR
  • ilość wskazanych oświadczeń,
  • informację o zastosowanych podpisach kwalifikowanych przez nabywcę lub osobę uprawnioną do wystawienia faktury oraz dostawcy lub osoby
    uprawnionej do otrzymania faktury.

Co ważne JPK_FA_RR nie obowiązuje gdy faktury wystawiane są papierowo.