Poradnik Przedsiębiorcy

IP Box dla ulepszających programy komputerowe

Ulga IP Box to szansa dla podmiotów innowacyjnych na obniżenie opodatkowania. Jest ona szczególnie popularna wśród programistów. W wielu przypadkach nie wiedzą oni jednak, czy mogą korzystać z 5-procentowej stawki podatku. Ze względu na brak informacji na ten temat wolą swoje dochody opodatkowywać na dotychczasowych zasadach. Czy IP Box dla ulepszających programy komputerowe jest możliwy? Sprawdźmy!

Kto może skorzystać z ulgi IP BOX?

Ulga IP Box polega na opodatkowaniu podatkiem dochodowym według stawki preferencyjnej w wysokości 5% kwalifikowanych dochodów uzyskanych przez podatnika z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, w tym dochodów ze sprzedaży towarów i usług związanych z tymi prawami, w części, w jakiej te prawa zostały wypracowane, rozwinięte przez podatnika. Co istotne, z ulgi IP Box może skorzystać zarówno podatnik podatku dochodowego od osób prawnych, jak i opodatkowany podatkiem od osób fizycznych prowadzący działalność gospodarczą. W przypadku, gdy działalność jest prowadzona przez spółkę osobową, każdy ze wspólników ma prawo do zastosowania IP Box w stosunku do przypadającego na niego dochodu z udziału w zysku spółki.

Ulga IP Box – kwalifikowane prawa własności

  W myśl art. 30ca ust. 2 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – dalej ustawa o PIT – kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:

  1. patent;

  2. prawo ochronne na wzór użytkowy;

  3. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego;

  4. prawo z rejestracji topografii układu scalonego;

  5. dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin;

  6. prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu;

  7. wyłączne prawo, o którym mowa w Ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin;

  8. autorskie prawo do programu komputerowego;

podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym (art. 30ca ust. 3 ustawy o PIT).

Jak prowadzić ewidencję, aby móc skorzystać z ulgi IP Box?

Na podstawie art. 30cb ust. 1 ustawy o PIT podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:

  • wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;

  • prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;

  • wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;

  • dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;

  • dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2–4.

Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji (art. 30cb ust. 2 ustawy o PIT).

Zgodnie z art. 30cb ust. 3 ww. ustawy w przypadku, gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c. 

Czyli podatnik, który chce opodatkowywać dochody z kwalifikowanych IP stawką 5%, ma obowiązek prowadzenia wyodrębnionej ewidencji dla wszystkich operacji finansowych związanych z uzyskiwaniem tych dochodów. Co istotne, przepisy nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji, jednak dla celów obliczenia dochodu z kwalifikowanego IP istotne jest, by ewidencja ta była prowadzona w taki sposób, aby móc w rocznym zeznaniu podatkowym wykazać łączną sumę przychodów, kosztów podatkowych, dochodów, strat, dochodów podlegających opodatkowaniu stawką 5%. 

Ulga IP Box dla ulepszających programy komputerowe

W większości przypadków programiści nie tworzą nowych programów, ale ulepszają te już istniejące. Rozwój informatyki powoduje, że muszą one być ciągle aktualizowane. W celu zobrazowania problemu posłużymy się przykładem.

Przykład 1.

Programista prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą podpisał z dużym koncernem międzynarodowym umowę, w ramach której ma udoskonalić część programu komputerowego. Po zakończeniu prac podatnik przekaże wszelkie prawa do udoskonalonych części programu koncernowi. Czy w takiej sytuacji programista będzie mógł skorzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% w ramach IP Box?

Przypomnijmy, że autorskie prawo do programu komputerowego objęte jest ochroną na mocy art. 74 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, nie podlegają ochronie. Czyli oprogramowanie definiowane jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych. Tym samym należy stwierdzić, że w analizowanej sytuacji nie będzie można zastosować preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% do dochodów uzyskanych z tytułu przeniesienia na rzecz dużego koncernu autorskich praw majątkowych do stworzonych utworów niebędących programem komputerowym, a tym samym niebędących kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 tej ustawy (patrz interpretacja indywidualna Dyrektora Informacji Skarbowej z 28 stycznia 2020, numer 0115-KDIT1.4011.2.2019.3.DW)

Podsumowując, jeśli podatnik dokonuje jedynie udoskonalenia już istniejącego programu, nie będzie mógł skorzystać z preferencji podatkowych w ramach IP Box. W tym bowiem przypadku nie jest przenoszony program komputerowy jako całość.