Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga IP BOX bez bieżącej ewidencji - rewolucyjny wyrok WSA!

Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorcy chcą uzyskiwać dochody, a z nimi nierozerwalnie związane są podatki, m.in. podatek dochodowy. W związku z tym podatnicy korzystają z różnego rodzaju preferencji i optymalizacji podatkowych, aby zobowiązania podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego były jak najmniejsze. Jednym z rozwiązań stosowanych przez przedsiębiorców jest ulga IP BOX. Nie każdy z nich może jednak skorzystać z tej preferencji, a dodatkowo – aby było to możliwe – musi zostać spełniony szereg warunków. Jednym z nich jest prowadzenie osobnej ewidencji na potrzeby rozliczenia ulgi IP BOX, co stanowi dodatkowy obowiązek i utrudnienie dla podatników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyszedł naprzeciw przedsiębiorcom, orzekając, że ewidencja na potrzeby IP BOX nie musi być prowadzona na bieżąco.

Na czym polega ulga IP BOX?

Preferencja w ramach IP BOX polega na obniżeniu stawki podatku dochodowego do 5% dla dochodów dotyczących kwalifikowanego IP. Oznacza to, że przedsiębiorca wpłaca do urzędu z tytułu PIT znacznie mniejszy podatek, niż stosując podstawowe stawki podatku, czyli:

  • 17% / 32% – stosując zasady ogólne (skala podatkowa);
  • 19% – w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym.

Szczegółowe omówienie warunków stosowania ulgi IP BOX znajduje się w artykule: Jak rozliczyć ulgę IP BOX.

Komu przysługuje ulga IP BOX?

Ulga IP BOX dotyczy podatników, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie działalności badawczo-rozwojowej, w ramach której wytwarzają prawo własności intelektualnej, tzw. kwalifikowane IP. Nie oznacza to, że przedsiębiorca musi prowadzić centrum badawczo-rozwojowe. Ulga IP BOX przysługuje np. programistom lub zakładom produkcyjnym.

Prawo do skorzystania z ulgi IP BOX nie jest uzależnione od wielkości podmiotu ani formy prowadzonej działalności.
Najważniejsze, aby efektem prowadzonych prac było wytworzenie, rozwinięcie lub ulepszenie kwalifikowanego IP.

Zgodnie z art. 30 ca ust. 2 ustawy o PIT kwalifikowanym IP jest:

  • patent;
  • prawo ochronne na wzór użytkowy;
  • prawo z rejestracji wzoru przemysłowego;
  • prawo z rejestracji topografii układu scalonego;
  • dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin;
  • prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu;
  • wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin;
  • autorskie prawo do programu komputerowego

– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

Jakie znaczenie ma wyrok w sprawie ewidencji IP BOX?

Zgodnie z art. 30 cb ust. 2 ustawy o PIT przedsiębiorcy prowadzący KPiR, którzy chcą korzystać z ulgi IP BOX, mają obowiązek prowadzenia osobnej ewidencji na potrzeby ustalenia dochodu z tego tytułu. Jeżeli ewidencja ta nie jest prowadzona lub na jej podstawie nie jest możliwe ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (kwalifikowane IP), podatnik traci prawo do zastosowania preferencyjnej stawki podatku 5% i zobowiązany jest do zapłaty podatku obliczonego od podstawowych stawek.

Ustawodawca nie narzuca obowiązku prowadzenia ewidencji na bieżąco, czyli ewidencjonowania już w momencie poniesienia wydatku lub uzyskania przychodu z tytułu kwalifikowanego IP. Z takim postępowaniem nie zgodził się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 17 grudnia 2019 roku, 0115-KDIT2-1.4011.473.2019.2.MN, w której stwierdza, że: „Nie sposób jednak zaaprobować faktu, aby sporządzana dopiero na potrzeby rozliczenia odrębna ewidencja odzwierciedlała należyte prowadzenie ksiąg (czy rozliczeń w formie PKPiR), a tym samym wypełniała przesłankę art. 30cb ust. 1 i 2 ustawy. Rzetelne dokumentowanie wszystkich operacji finansowych dotyczących IP BOX nie może bowiem polegać na zaewidencjonowaniu i wyodrębnieniu ich na koniec okresu rozliczeniowego. Stworzenie w przyszłości odrębnej ewidencji tylko po to, aby wypełnić obowiązek wynikający z powołanego przepisu, nawet w sytuacji kiedy na jej podstawie możliwe będzie prawidłowe określenie podstawy opodatkowania stawką 5%, przekreśla uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania uzyskiwanych dochodów. O ile bowiem w rzeczywistości żaden przepis wprost nie nakłada obowiązku prowadzenia ewidencji na przyszłość, o tyle podatnik prowadzący działalność badawczo-rozwojową chcący skorzystać z preferencji w zakresie IP BOX jest obowiązany prowadzić ewidencję właśnie w celu prawidłowego wypełnienia obowiązku dającego mu prawo skorzystania z przedmiotowej preferencji”.

Zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora KIS programista który ubiegał się o interpretację indywidualną został pozbawiony prawa do skorzystania z ulgi IP BOX ze względu na brak prowadzonej ewidencji na bieżąco.
Ze stanowiskiem Dyrektora KIS nie zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. WSA w wyroku z 30 lipca 2020 roku, I SA/Go 115/20, orzekł, że przepisy nie nakładają na podatników obowiązku prowadzenia ewidencji dla celów IP BOX na bieżąco.
Dodatkowo WSA zwrócił uwagę, że podatnicy, którzy chcieli skorzystać z ulgi w 2019 roku (czyli w zeznaniu składanym w 2020 roku), mogli mieć trudności z prowadzeniem dodatkowej ewidencji już od 1 stycznia 2019 roku, czyli od dnia wejścia w życie przepisów dotyczących IP BOX. Co więcej, Minister Finansów udostępnił przedsiębiorcom objaśnienia do stosowanej ulgi IP BOX dopiero w połowie 2019 roku.

Do pobrania:

pdf
Objaśnienia do pobrania IP BOX.pdf Objaśnienia do pobrania
Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim nie jest jeszcze prawomocny, niewątpliwie jednak jest korzystnym stanowiskiem w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji na cele IP BOX. Przedsiębiorcy ponoszą dodatkowe koszty związane z prowadzeniem bieżącej ewidencji, która często zlecana jest podmiotom zewnętrznym, np. księgowym. Jeżeli czekają na wydanie interpretacji indywidualnej w swojej sprawie, koszty te stanowią obciążenie – zwłaszcza dla jednoosobowych działalności gospodarczych. Co więcej, po uprawomocnieniu się wyroku przedsiębiorcy, którzy nie rozliczyli ulgi IP BOX za 2019 rok, ze względu na nieprowadzenie ewidencji na bieżąco będą mogli skorygować zeznanie roczne za 2019 rok i skorzystać z preferencyjnej 5% stawki podatku.