Poradnik Przedsiębiorcy

Jak rozliczyć zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS w deklaracji rocznej?

Zgodnie z Kodeksem pracy za czas choroby przypadający na pierwsze 33 dni nieobecności pracownika wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca. Natomiast po tym okresie wypłata zasiłku chorobowego przechodzi na ZUS. Może być on wypłacany przez ZUS lub przez pracodawcę w oparciu o różne tytuły do ubezpieczenia, a w związku z tym będzie różnie ujmowany w rocznych zeznaniach podatkowych.

Wynagrodzenie i zasiłki wypłacane za czas choroby pracownika są objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatek PIT powinien być wyliczony i opłacony od wynagrodzenia chorobowego, które jest zaliczane do jednego ze składników przychodu ze stosunku pracy. Natomiast zasiłki chorobowe wypłacane z ubezpieczenia chorobowego ujmowane są jako przychody z innych źródeł. Warto przypomnieć, że podatek PIT zostaje wyliczony po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu i ulg.

Zatem na zaliczkę z tytułu podatku dochodowego od pracowników składają się przychody przypadające mu w danym miesiącu oraz zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS z ubezpieczenia społecznego. Wobec powyższego suma przychodu i zasiłku, pomniejszona o koszty uzyskania przychodu i odliczenie potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenia społeczne, składa się na podstawę opodatkowania. 

Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ustawy zasiłkowej prawo do zasiłku wraz z określeniem ich wysokości i wypłaty mają:

  • płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, z wyjątkiem osób uprawnionych do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia i w sytuacji, gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontynuuje po 31 grudnia wypłatę zasiłku, nawet jeżeli od 1 stycznia płatnik składek jest zobowiązany do wypłaty zasiłków;

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pozostałych sytuacjach.

Wobec powyższego wypłata zasiłków chorobowych przez pracodawcę ma charakter wyłącznie techniczny. Pracodawcy wypłacają bowiem zasiłki już nie ze swoich środków, ale ze środków funduszu chorobowego, rozliczając się z ZUS składkami. Pracodawca ustala prawo do zasiłku i jego wysokość (por. Rzetecka-Gil Agnieszka, Komentarz do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).

Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS a informacja PIT-11A

Należy zaznaczyć, że zasiłki chorobowe podlegają podatkowi dochodowemu na zasadach ogólnych. W sytuacji gdy zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS, zaliczka na podatek dochodowy pobierana jest od kwoty wypłacanego zasiłku. Warto pamiętać, że informacja PIT-11A powinna być wystawiona ubezpieczonemu przez ZUS do końca lutego następnego roku. ZUS powinien wskazać w powyższej informacji kwotę pobranej zaliczki na podatek dochodowy i kwotę wypłaconego świadczenia.

W informacji PIT-11A zostały umieszczone odpowiednie rubryki do wskazania wartości otrzymywanych zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego oraz odprowadzonych zaliczkach na podatek dochodowy, które wypłacił ZUS za dany rok. Podatnik, który otrzymywał zasiłek chorobowy w danym roku, przy rocznym rozliczeniu podatkowym wypełnia pola odnoszące się do innych źródeł przychodów. W formularzu PIT-37 będzie to odpowiednio część C.1., pola 59, 61 i 63 lub stosowne pola w części C.2.

Warto przypomnieć, że koszty uzyskania przychodów nie są należne od przychodów z tytułu zasiłków wypłacanych z ubezpieczenia społecznego.

Informacja PIT-11, gdy zasiłek chorobowy wypłaca pracodawca

W sytuacji, w której płatnikiem składek jest pracodawca, to on dokonuje wyliczenia i ustalenia zasiłków chorobowych. W związku z tym wskazuje pracownikowi w informacji PIT-11 kwotę całościową w postaci wypłacanego zasiłku zsumowanego z kwotą wypłacanego wynagrodzenia. W tej sytuacji kwota zasiłku nie będzie wykazana w innych źródłach przychodów. Zatem płatnik przy rocznym rozliczeniu podatkowym powinien wypełnić formularz PIT-37 część C.1. pola 37, 39 i 41 lub stosowne pola odpowiadające w części C.2.

Pracownik wykazuje wartość wypłacanego wynagrodzenia i innych przychodów od pracodawcy całościowo. 

Zasiłek chorobowy wypłacany zleceniobiorcy

Warto wspomnieć, że zleceniobiorca, który w danym roku podatkowym otrzymywał wynagrodzenie z umowy zlecenia i zasiłek z ubezpieczenia chorobowego, otrzymuje od zleceniodawcy dwie informacje podatkowe: PIT-11 i PIT-8C.

W sytuacji, gdy zasiłek chorobowy wypłacany jest zleceniobiorcy przez zleceniodawcę, powinien on wystawić podatnikowi formularz PIT-8C. Podatnik dokonuje rozliczenia podatkowego w PIT-36 w części D.1. w polach 85 i 87. Warto dodać, że w tej sytuacji zaliczka na podatek dochodowy nie została pobrana przez zleceniodawcę, zatem zleceniobiorca może mieć do zapłacenia podatek powstały w deklaracji PIT.

W sytuacji, gdy zleceniobiorca otrzymywał zasiłek chorobowy z ZUS-u, zatem bez pośrednictwa zleceniodawcy, przychody powinny być przez niego wskazane na formularzu PIT-8C w części D w polach 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30. Wówczas zleceniodawca wykazuje wartość otrzymanych zasiłków z ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek chorobowy i wynagrodzenie chorobowe

Zgodnie z Kodeksem pracy wynagrodzenie chorobowe w szczególności przysługuje pracownikom z tytułu umów o pracę i stosunków pokrewnych. Zatem w PIT-37 powinno być uwzględnione w tych samych rubrykach, co wynagrodzenie. W informacji PIT-11 wartości wynagrodzenia chorobowego są ujmowane bez rozróżnienia razem z kwotą wynagrodzenia z umowy o pracę („Należności ze stosunku pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez zakład pracy, o którym mowa w art. 31 ustawy oraz płatników, o których mowa w art. 42e ust. 1 ustawy”). W rocznym rozliczeniu podatkowym zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS czy też przez pracodawcę powinien być uwzględniony w rubryce Inne źródła przychodów.

Warto przypomnieć, że w sytuacji, w której w konkretnym miesiącu pracownik pobiera jednocześnie wynagrodzenie ze stosunku pracy, a także zasiłek chorobowy, pracodawca powinien wyliczyć zaliczkę na podatek dochodowy od łącznej kwoty przychodu. Wówczas  koszty uzyskania przychodu powinny zostać odliczone tylko od przychodów z pracy.

Przykład 1.

Pracownik na początku 2017 roku zaczął chorować i przez pierwsze 33 dni pracodawca wypłacał mu wynagrodzenie chorobowe. Potem pobierał zasiłek chorobowy, a następnie zasiłek rehabilitacyjny. Wobec powyższego wszystkie wartości tych kwot powinny być uwzględnione w PIT-37, który należy wypełnić zgodnie z PIT-11A. W sytuacji, w której podatnik otrzyma roczną deklarację PIT-40A i nie będzie miał potrzeby rozliczenia ulg czy zmiany wskazanych kwot, nie trzeba ponadto składać PIT-37.

Wyliczanie zasiłku chorobowego przez przedsiębiorcę.

Przedsiębiorca, który z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opłaca składki na nieobowiązkowe ubezpieczenie chorobowe, może otrzymywać zasiłek chorobowy za czas niezdolności do pracy. Warto wskazać, iż w powyższej sytuacji wypłacane świadczenie chorobowe nie będzie przychodem z działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Wówczas stanowi przychód z innych źródeł, opodatkowany podatkiem PIT.

Od zasiłku chorobowego wypłacanego przedsiębiorcy przez ZUS powinna być pobrana zaliczka na podatek dochodowy. Roczne rozliczenie przedsiębiorca powinien wykonać w PIT-37, natomiast w przypadku uzyskiwania przez przedsiębiorcę innych przychodów niż z prowadzenia działalności gospodarczej, rozliczenia z tytułu pobieranego zasiłku chorobowego powinien dokonać na formularzu PIT-36. Wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy powinien  być wskazany w stosownych rubrykach PIT-37, zgodnie ze źródłem, z którego pochodzą płatności. W sytuacji, w której zasiłek wypłacany jest przez ZUS z innych źródeł przychodu niż prowadzona przez przedsiębiorcę działalność gospodarcza, należy wypełnić PIT-36 lub PIT-36 bądź PIT-28.

Konkludując, zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS powinien być ujmowany w deklaracji rocznej w polu – Inne źródła dochodu.  W informacji PIT-11A powinny zostać wskazane kwoty pobranej zaliczki na podatek dochodowy i wypłaconego świadczenia. Natomiast w sytuacji, w której pracodawca wypłaca zasiłek chorobowy, w informacji PIT-11 powinien wskazać wartość zasiłku chorobowego i wartość wynagrodzenia chorobowego. Podatnik w rocznej deklaracji podatkowej powinien zsumować uzyskane zasiłki chorobowe i przychody ze stosunku pracy, a następnie od tej sumy wyliczyć właściwy podatek dochodowy od osób fizycznych.  Informacja PIT-11 i PIT-11A powinna być przekazana podatnikowi przez pracodawcę i odpowiednio przez ZUS do końca lutego następnego roku. Podatnik, który pobierał w ciągu roku zasiłek chorobowy, wypełnia formularz PIT-37 na podstawie informacji PIT-11A uzyskanej z ZUS-u.