Poradnik Przedsiębiorcy

Jednorazowe odpisy amortyzacyjne w roku rozpoczęcia działalności gospodarczej

Przedsiębiorcy rozpoczynający w danym roku podatkowym działalność gospodarczą, co do zasady mogą skorzystać z przywileju dokonywania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Jednakże, aby móc z niego skorzystać należy zapoznać się z wyjątkami, dotyczącymi składników majątku, które mogą być nimi objęte. Zastosowanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego wynika z ustawy i podatnik sam decyduje o skorzystaniu z tej możliwości.

Jednorazowe odpisy amortyzacyjne

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, które podmioty mogą skorzystać z jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie z art. 22k ust. 7 ustawy o PIT prawo takie mają podatnicy w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 11, oraz mali podatnicy. Mogą oni dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych. Odpisy mogą być dokonywane w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Uwaga!

Małym podatnikiem jest podatnik, którego przychody ze sprzedaży łącznie z podatkiem VAT w 2014 r. nie przekroczyły kwoty 1.200.000 euro, czyli 5.015.000 zł.

Podatnik, który rozpoczął działalność gospodarczą w 2015 roku, może dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od zakupionych środków trwałych, ale nie musi z tego przywileju skorzystać.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, przedsiębiorcy mogą dokonywać:

  • nie wcześniej niż w miesiącu, w którym zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych - jednorazowo,

  • stosując zasady ogólne -  w ratach co miesiąc, co kwartał albo jednorazowo na koniec roku.

Jednorazowe odpisy amortyzacyjne - ograniczenia w stosowaniu

Jednakże nie wszyscy podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą mogą dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Jak wynika z art. 22k ust. 11 ustawy o pdof nie może z tego prawa skorzystać podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, który:

  • w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niebędącej osobą prawną lub

  • działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

Ważne!

Jak wynika z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 maja 2011 r. ILPB1/415-162/11-2/AA, nie możne również dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych spółka, której wcześniej przynajmniej jeden ze wspólników prowadził jednoosobową działalność gospodarczą.

Ograniczeniem jest również kwota dokonywania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Łącznie nie może ona przekroczyć w roku podatkowym równowartości kwoty 50.000 euro. Kwota ta podlega przeliczeniu na złote polskie po kursie średnim NBP z pierwszego dnia roboczego października w zaokrągleniu do 1.000 zł. Limit w 2015 roku wynosi 209.000 zł.

Do limitu nie wlicza się wartość środków trwałych, dla których zostały dokonane jednorazowe odpisy amortyzacyjne nieprzekraczające kwoty 3.500 zł.

Uwaga!

Jednorazowych odpisów amortyzacyjnych nie można stosować do wartości niematerialnych i prawnych, a także do samochodów osobowych.

Przekroczenie limitu jednorazowych odpisów amortyzacyjnych a dalsza amortyzacja

Podatnik dokonujący jednorazowych odpisów amortyzacyjnych w momencie, gdy przekroczy ustalony limit nie może całej kwoty amortyzować jednorazowo. Wówczas wartość początkowa środka trwałego powyżej limitu podlega dalszej amortyzacji dopiero od następnego roku podatkowego.

Przedsiębiorca ma prawo wyboru czy środek trwały, którego wartość początkowa przekracza limit uwzględnić w danym roku podatkowym częściowym jednorazowym odpisem amortyzacyjnym. Wówczas od nowego roku dokonywać będzie dalszych odpisów zgodnie z przyjętą metodą amortyzacji: liniową lub degresywną. Może również wybrać inną metodę amortyzacji niż jednorazowy odpis i dokonywać odpisów na zasadach ogólnych od momentu przyjęcia środka trwałego do ewidencji.

Przy wyborze metody amortyzacji, gdy przekraczany jest limit, należy porównać co jest bardziej opłacalne dla osiągnięcia lepszych korzyści podatkowych.

Przykład 1.

Przedsiębiorca w lutym 2015 r. rozpoczął działalność gospodarczą, w związku z tym może dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych. Zakupił w tym samym miesiącu dwa środki trwałe na łączną wartość początkową 200 tys. zł i dokonał jednorazowego odpisu tych środków. W kwietniu zakupił następny środek trwały o wartości początkowej 120 tys. zł. Jak powinien amortyzować ten środek trwały? Dokonał porównania:

  • jednorazowo w koszty może zaliczyć kwotę 9.000 zł, gdyż limit wynosi 209.000 zł.

  • amortyzacja liczona metodą liniową według stawki 20% za okres od maja do grudnia 2015 wynosi 16.000 zł = (120.000 zł x 20% : 12 m-cy) x 8 m-cy

W związku z powyższym korzystniejsza amortyzacja jest na zasadach ogólnych metodą liniową. Do końca roku łącznie do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć można 16 tys. zł z odpisów amortyzacyjnych a jednorazowo tylko 9 tys. zł.

Warto pamiętać, że to przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą sam decyduje, czy skorzysta z możliwości jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej zakupionych środków trwałych. Ustawodawca przewiduje taką możliwość, ale podatnik nie musi z niej skorzystać. Jeśli jednak się zdecyduje na dokonywanie jednorazowych odpisów amortyzacyjnych, nie może przewyższyć ustalonego limitu. W przypadku jego przekroczenia, również od przedsiębiorcy zależy, jak dalej będzie amortyzował środek trwały:

  • czy na zasadach ogólnych,

  • czy jednorazowo do wysokości limitu i resztę od następnego roku podatkowego.

Powinien wybrać najbardziej opłacalną metodę dla uzyskania maksymalnych korzyści.