Poradnik Przedsiębiorcy

Otrzymanie zaliczki przy WDT a obowiązek podatkowy

Coraz częściej zdarzają się sytuacje, w których podatnicy otrzymują od kontrahentów zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów lub wykonania usług. Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę czy zadatek, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty Jednakże w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sytuacja wygląda nieco inaczej.

WDT - podstawowe informacje

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o VAT przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że polski sprzedawca dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów będzie miał możliwość zastosowania preferencyjnej stawki VAT (0%) w określonych prawnie sytuacjach, czyli:

  • unijny nabywca musi posiadać numer VAT UE spoza Polski,

  • polski sprzedawca musi posługiwać się numerem VAT z prefiksem PL,

  • polski dostawca przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy powinien posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego UE.

Obowiązek podatkowy przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów powstaje zgodnie z regułą umieszczoną w art. 20 ust. 1 ustawy o VAT, czyli z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy. W związku z tym należałoby podkreślić, że decydującą w tym zakresie dla podatnika jest data wystawienia faktury. W sytuacji gdy faktura nie została wystawiona (lub wystawiona z opóźnieniem), należałoby wykazać transakcję 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonana była wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Natomiast w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wykonywanej w sposób ciągły przez okres dłuższy niż miesiąc uważa się ją za dokonaną z upływem każdego miesiąca do czasu zakończenia dostawy tych towarów.

Otrzymanie zaliczki przy WDT

Sprawa wygląda nieco inaczej w przypadku, gdy polski przedsiębiorca otrzyma zaliczkę od nabywcy na poczet transakcji WDT. Otrzymanie zaliczki przy WDT nie wywoła konsekwencji podatkowych, a tym samym nie powoduje obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej. Wynika to faktu, że został uchylony ust. 3 w art. 20 ustawy o VAT.

Takie stanowisko zajmują również organy podatkowe. Przykładem jest interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 września 2014 roku (syg. ILPP4/443-329/ 14-2/BA), w której organ stwierdził: W związku ze zmianami w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego wynikającymi ze zmiany przepisów unijnych, odstąpiono od określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania całości lub części zapłaty przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia towarów (otrzymanie tego rodzaju zapłaty nie rodzi już obowiązku podatkowego).

Zatem – skoro w myśl obowiązujących przepisów – otrzymanie zaliczki przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie powoduje powstania obowiązku podatkowego, to w związku z otrzymywaniem zaliczek na poczet przyszłej danej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów Spółka nie będzie miała obowiązku wystawiania faktur z tytułu otrzymania od kontrahenta zaliczek na poczet tej transakcji.

Podsumowując, otrzymanie zaliczek przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów nie będzie powodowało powstania obowiązku podatkowego i w związku z ich otrzymaniem Spółka nie będzie miała obowiązku wystawiania faktur VAT.

Choć wystawienie faktury zaliczkowej przy WDT nie zostało zabronione przepisami prawa, jej wystawienie może powodować niekorzystne konsekwencje dla podatnika. Bowiem gdy faktura dokumentująca zaliczkę zostanie dostarczona kontrahentowi, istnieje prawdopodobieństwo, że zostanie ona przez niego błędnie wykazana w deklaracji VAT. Należy pamiętać, że rozliczenie transakcji powinno następować równolegle zarówno przez dostawcę (jako WDT), jak i odbiorcę towaru (jako WNT). Wykazanie zaliczki jako transakcji WDT spowoduje błędne rozliczenie, w następstwie którego konieczna będzie korekta deklaracji.