Preferencyjna stawka CIT – kto może ją stosować?

Stawka 9% CIT to korzystna forma opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Preferencyjna stawka CIT dotyczy małych podatników albo tych, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności. Wielu z nich nie może jednak zastosować jej w konkretnych okolicznościach. Niektórzy z kolei utracą prawo do preferencji. Poniżej wyjaśniamy, kto może stosować stawkę 9% CIT, a kto jest z niej wyłączony.

Preferencyjna stawka CIT

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (zwanej dalej ustawą o CIT) podatek od dochodów osób prawnych (CIT) wynosi 19% podstawy opodatkowania. Niektórzy podatnicy mogą jednak stosować preferencyjną stawkę 9% CIT od dochodów innych niż z zysków kapitałowych.

Obniżoną stawkę 9% CIT mogą stosować:

• mali podatnicy,
• podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności – wyłącznie w roku jej rozpoczęcia.

Aby skorzystać z preferencji i nie utracić jej w trakcie roku, podatnik musi zmieścić się w dwóch różnych limitach przychodowych. Podatnika rozpoczynającego działalność w pierwszym roku dotyczy wyłącznie drugi z nich:

1. Limit z poprzedniego roku(status małego podatnika): przychody ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku VAT za poprzedni rok podatkowy nie mogą przekroczyć równowartości 2 000 000 euro, przeliczonej według kursu z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku, w zaokrągleniu do 1000 zł.
   Dla roku 2026 próg ten wynosi 8 517 000 zł brutto i dotyczy przychodów ze sprzedaży za 2025 rok.
2. Limit w bieżącym roku podatkowym: przychody podatkowe (bez VAT, ale łącznie z przychodami z zysków kapitałowych) osiągnięte od początku bieżącego roku podatkowego nie mogą przekroczyć równowartości 2 000 000 euro, przeliczonej według kursu z pierwszego dnia roboczego tego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.
   Dla roku 2026 próg ten wynosi 8 431 000 zł netto i dotyczy przychodów osiąganych w 2026 roku.

Z preferencyjnej stawki wyłączone są ponadto podatkowe grupy kapitałowe oraz fundacje rodzinne.

Status małego podatnika CIT daje m.in. możliwość kwartalnego rozliczania zaliczek na podatek dochodowy, jednorazowej amortyzacji środków trwałych do równowartości 50 000 euro, a także zastosowania stawki 9% CIT. Ponadto stawkę preferencyjną CIT podatnik może zastosować już w momencie obliczania zaliczek miesięcznych lub kwartalnych na podatek dochodowy CIT. Przekroczenie w trakcie roku limitu przychodów 2 000 000 euro spowoduje obowiązek użycia stawki 19% CIT od obliczonej podstawy opodatkowania.

Potwierdza to także m.in. interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 lipca 2021 roku (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.162.2021.2.MZA).

Stawka podatku 9% CIT a estoński CIT

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) mogą wybrać alternatywną formę opodatkowania – ryczałt od dochodów spółek, zwany potocznie estońskim CIT.

Spółka, która wybrała estoński CIT, ustala podatek zupełnie inaczej niż spółki opodatkowane według stawek 19% czy 9% podstawy opodatkowania.

Opodatkowaniu ryczałtem podlega przede wszystkim zysk przeznaczony do wypłaty wspólnikom. Oprócz niego ustawa wymienia inne kategorie dochodu opodatkowane na bieżąco, m.in.:

1. ukryte zyski,
2. wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Podatnik stosujący estoński CIT nie może zastosować stawki podatku 9%, która odnosi się do podatników ustalających podatek metodą tradycyjną, czyli przychody minus koszty.

Spółka dzielona a stawka 9% CIT

Ze stawki 9% CIT nie skorzysta także spółka, która została podzielona, choć sama jest małym podatnikiem i mieści się w limicie przychodów. Wyłączenie to wynika z art. 19 ust. 1c pkt 1 ustawy o CIT. Dla przypomnienia: podziałowi może podlegać spółka kapitałowa (spółka z o.o., prosta spółka akcyjna, spółka akcyjna), a od 15 września 2023 roku także spółka komandytowo-akcyjna.

Warto w tym miejscu nadmienić, że podział spółek handlowych regulowany jest przez Ustawę z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH).

Istotą podziału spółki kapitałowej przez wydzielenie jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje jedynie przeniesienie części jej majątku na inny podmiot. Ponadto należy podkreślić, że regulacje dotyczące opodatkowania podatkiem dochodowym CIT spółki przejmującej przy podziale lub podziale przez wydzielenie regulują art. 7 oraz 12 ustawy o CIT. Wracając do meritum, podział spółki poprzez wydzielenie będzie skutkował tym, że w roku podatkowym, w którym dokonano podziału, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym spółka dzielona nie będzie mogła zastosować preferencyjnej stawki 9% CIT.

Wkład do innego podmiotu przeszkodą zastosowania stawki 9% CIT

Stosownie do art. 19 ust. 1c pkt 2 lit. a i b ustawy o CIT innym przypadkiem spółki podlegającej opodatkowaniu podatkiem CIT, który nie może użyć stawki 9% do opodatkowania dochodów z działalności, jest spółka, która wniosła tytułem wkładu do innego podmiotu, w tym na poczet kapitału:

• uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wniesiono te składniki majątku, w zaokrągleniu do 1000 zł, lub
• składniki majątku uzyskane przez tego podatnika w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli ten podatnik posiadał udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników

– w roku podatkowym, w którym dokonano podziału albo wniesiono wkład, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym.

Jeżeli więc spółka podlegająca opodatkowaniu podatkiem CIT dokona wniesienia wkładu (także na poczet kapitału) do innego podmiotu w postaci uprzednio prowadzonego przez siebie:

• przedsiębiorstwa albo
• zorganizowanej części tego przedsiębiorstwa, albo
• składników majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro (przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wniesiono te składniki majątku, w zaokrągleniu do 1000 zł)

– to spółka wnosząca ten wkład nie będzie mogła zastosować preferencyjnej stawki 9% CIT w roku podatkowym, w którym wniesiono wkład, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym.

Podobnie stawki 9% CIT nie zastosuje – w roku podatkowym, w którym wniesiono wkład, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym – spółka podlegająca opodatkowaniu podatkiem CIT, która wniesie wkład do innego podmiotu (także na poczet kapitału) w postaci:

• składników majątku uzyskanych przez spółkę wnoszącą ten wkład w wyniku likwidacji innych podatników

– jeżeli ta spółka (wnosząca wkład) posiadała udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników.

Nowo utworzony podatnik CIT a preferencyjna stawka CIT

Niektóre nowo utworzone spółki będące podatnikiem podatku dochodowego CIT mogą nie skorzystać ze stawki 9% CIT. Chodzi o utworzenie spółek w wyniku wystąpienia konkretnych zdarzeń, o których mowa w art. 19 ust. 1a ustawy o CIT. Sytuacje, w których nowo utworzona spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego CIT nie będzie mogła zastosować 9% stawki CIT, zaprezentowano w poniższej tabeli.