Poradnik Przedsiębiorcy

Składki ZUS przechodzącego na urlop wychowawczy przedsiębiorcy opłaci państwo

Urlop wychowawczy jest szczegółowo uregulowany przepisami prawa pracy. Jednak nie tylko osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą korzystać z takiego rozwiązania. Czy przedsiębiorca znajduje się wśród uprawnionych? Kto zapłaci składki za przedsiębiorcę na urlopie wychowawczym?

Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Urlop wychowawczy przysługuje na podstawie Kodeksu pracy (kp) osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z art. 186 § 1 kp pracownik, który zatrudniony jest co najmniej 6 miesięcy, ma prawo do urlopu wychowawczego, którego wymiar wynosi 35 miesięcy, plus jeden dodatkowy miesiąc dla drugiego rodzica, w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Od 2016 roku urlop wychowawczy można wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. Urlop ten można wykorzystać jednorazowo lub w rozbiciu na 5 okresów.

Aby pracownik nabył prawo do skorzystania z urlopu wychowawczego, musi zatem być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez okres co najmniej 6 miesięcy, przy czym do okresu tego wlicza się wszystkie dotychczasowe okresy zatrudnienia. Również przedsiębiorca będzie mógł skorzystać z tzw. urlopu wychowawczego dla przedsiębiorców. Jednak w tym przypadku musi spełniać określone warunki.

Urlop wychowawczy przedsiębiorcy – jak opłacane są składki ZUS?

Aby przedsiębiorca mógł skorzystać z urlopu wychowawczego dla osób prowadzących działalność gospodarczą powinien posiadać min. 6-miesięczny staż opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Co ważne okres ten nie może być przerywany oraz musi następować bezpośrednio przed sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Dzięki temu składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz zdrowotne będzie finansował budżet państwa. W sytuacji, kiedy przedsiębiorca opłaca składki społeczne krócej niż 6 miesięcy, ZUS opłaci jedynie składki emerytalne, co nie jest korzystne, ponieważ w tym czasie przedsiębiorca straci prawo do korzystania z opieki zdrowotnej.

Składki ZUS za przedsiębiorcę na urlopie wychowawczym państwo opłaci pod warunkiem, że drugi rodzic:

  • nie jest objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu sprawowania opieki,

  • nie pobiera zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,

  • nie przebywa na  urlopie wychowawczym.

Ile wynosi wymiar podstawy składek dla osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem?

Jeśli rodzic przedsiębiorca zdecyduje się na skorzystanie z urlopu wychowawczego w całości, to na okres 3 lat zawiesza działalność w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W tym czasie z budżetu państwa opłacane będą składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz zdrowotne, a podstawę wymiaru tych składek będzie stanowiło 60% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia w danym roku. Tak będzie w przypadku osób opłacających składki społeczne min. przez 6 miesięcy przed skorzystaniem z urlopu wychowawczego. Przedsiębiorcy z krótszym stażem opłacania składek, w czasie korzystania z zawieszenia firmy w celu opieki nad dzieckiem, z budżetu państwa będą mieli opłacaną jedynie składkę emerytalną, której podstawa będzie wynosiła 75% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku.

Gdzie zgłosić urlop wychowawczy przedsiębiorcy?

Aby składki ZUS za przedsiębiorcę na urlopie wychowawczym były opłacane przez państwo, konieczne jest:

  • złożenie w urzędzie gminy wniosku CEIDG-1 o zawieszenie działalności – od 30 kwietnia 2018 roku we wniosku o zawieszenie działalności nie zaznacza się, że powodem zawieszenia jest chęć sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,

  • złożenie w ZUS oświadczenia UE-1 (Oświadczenie osoby sprawującej osobistą opiekę nad dzieckiem o zamiarze podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wniosek o zgłoszenie rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego).

Wniosek można wysłać online przy użyciu podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP. Inną możliwością jest złożenie wniosku osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub przesłanie listem poleconym, jednak w tym ostatnim przypadku należy notarialnie potwierdzić własnoręczny podpis wnioskodawcy. Warto najpierw przygotować wniosek online i wydrukować go, a następnie podpisać go w dowolnej gminie (warto zapamiętać numer wniosku). W takiej sytuacji za dzień złożenia wniosku uważa się dzień, w którym przedsiębiorca podpisał wniosek w urzędzie. W przypadku, kiedy składany online wniosek będzie niepoprawny, system od razu zlokalizuje błąd i poinformuje przedsiębiorcę. Natomiast w przypadku wniosków składanych osobiście w urzędzie gminy, korekty lub uzupełnienia należy dokonać w ciągu 7 dni roboczych.

Jeśli chodzi o złożenie dokumentów w ZUS, to oprócz już wspomnianego druku UE-1, dodatkowo należy przedłożyć:

  • oryginał skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka,

  • oryginał orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka – jeżeli dziecko je ma.

Dokumenty te można złożyć w ZUS osobiście bądź za pośrednictwem poczty. Co istotne, jeśli zmienią się jakiekolwiek dane podane w oświadczeniu, należy to zgłosić do ZUS w ciągu 7 dni od daty ich powstania.