Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga B+R w działalności budowlanej - komu przysługuje?

Ulga badawczo-rozwojowa staje się coraz popularniejsza. Podmioty prowadzące innowacyjne przedsięwzięcia często z niej korzystają. Przedsiębiorcy z niektórych branż nadal jednak się tego obawiają. Spowodowane jest to tym, że wciąż panuje przekonanie, iż przysługuje ona tylko tzw. nowym branżom. Dowiedz się czym jest ulga B+R!

Działalność uprawniająca do rozliczenia kosztów kwalifikowanych

Zgodnie z art. 18d ust. 1 ustawy o CIT podatnik uzyskujący przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych odlicza od podstawy opodatkowania ustalonej zgodnie z art. 18 koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej kosztami kwalifikowanymi.

Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekraczać kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Rodzaje działalności, które uprawniają podatników do odliczenia kosztów kwalifikowanych w zeznaniu podatkowym, zostały zdefiniowane w art. 4a ustawy o CIT. W przepisie tym mowa o działalności badawczo-rozwojowej i badaniach naukowych. Koszty tylko związane z taką działalnością mogą więc zostać zakwalifikowane do kosztów kwalifikowanych. 

Definicja działalności badawczo-rozwojowej i badań naukowych

Działalność badawczo-rozwojowa oznacza działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania ich do tworzenia nowych zastosowań. Natomiast przez badania naukowe rozumiemy:

  • badania podstawowe – oryginalne prace badawcze, eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;

  • badania stosowane – prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie w praktyce;

  • badania przemysłowe – badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych (pkt 27).

Przez prace rozwojowe rozumiemy nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń, w szczególności:

  • opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstrację, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony;

  • opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna (pkt 28).

Musimy pamiętać, że zgodnie z zasadą przyjętą zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa podatkowego, ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady równości i powszechności opodatkowania, tak więc przepisy regulujące prawo do ulgi winny być interpretowane ściśle.

Koszty kwalifikowane

Ustawodawca bardzo precyzyjnie określił, jakie wydatki uznajemy za koszty kwalifikowane. Za koszty kwalifikowane uznaje się:

  1. poniesione w danym miesiącu należności z tytułów wynagrodzenia z tytułu umów o pracę, pracę nakładczą, spółdzielczy stosunek pracy oraz składki ZUS poniesione z tytułu tych wynagrodzeń (w części finansowanej przez pracodawcę), pod warunkiem że wydatki te dotyczą pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu;

  2. poniesione w danym miesiącu należności z tytułów umów zlecenia oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w Ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu;

  3. nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową;

  4. nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;

  5. ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez jednostkę naukową w rozumieniu Ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 roku o zasadach finansowania nauki, a także nabycie od takiej jednostki wyników prowadzonych przez nią badań naukowych, na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej;

  6. odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4;

  7. nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4;

  8. koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na:

  • przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej i dokonanie zgłoszenia do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedniego zagranicznego organu, łącznie z kosztami wymaganych tłumaczeń na język obcy,

  • prowadzenie postępowania przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedni zagraniczny organ, poniesione od momentu zgłoszenia do tych organów, w szczególności opłaty urzędowe i koszty zastępstwa prawnego i procesowego,

  • odparcie zarzutów niespełnienia warunków wymaganych do uzyskania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego zarówno w postępowaniu zgłoszeniowym, jak i po jego zakończeniu, w szczególności koszty zastępstwa prawnego i procesowego, zarówno w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w odpowiednim zagranicznym organie,

  • opłaty okresowe, opłaty za odnowienie, tłumaczenia oraz dokonywanie innych czynności koniecznych dla nadania lub utrzymania ważności patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w szczególności koszty walidacji patentu europejskiego.

Ulga B+R w budownictwie

Branża budowlana to nadal jedna z najbardziej innowacyjnych branż. Mimo że jest innowacyjna, wielu podatników nadal nie korzysta z ulgi B+R.

Przykład 1.

Podatnik zajmuje się produkcją grzejników. W ramach działań rozwojowych dąży do znacznego ulepszania standardowych produktów poprzez optymalizację ich parametrów. Chce uzyskać wyższe parametry oddawania ciepła. U podatnika powyższą pracą zajmuje się kilku inżynierów. Ponadto tworzy on prototypy nowych grzejników. Czy może on skorzystać z ulgi B+R?

W tym przypadku podatnik po spełnieniu szeregu powyższych warunków może skorzystać z ulgi B+R. Jego działalność na pewno w ramach jego przedsiębiorstwa jest innowacyjna.

Przykład 2.

Podatnik zajmuje się budową domów. Chcąc być konkurencyjny na rynku, opracowuje nowe metody ich budowy. Jego sposób wznoszenia budynków ma pozwolić na skrócenia czasu budowy oraz uzyskanie lepszych parametrów domów. Podatnik prowadzi badania nad zastosowaniem nowych materiałów i częściowo budową domów z gotowych elementów. Czy powyższą działalność można uznać za działalność badawczo-rozwojową?

Również w tym przypadku na podstawie posiadanych informacji można uznać działalność za badawczo-rozwojową. Tutaj podatnik musi w odpowiedni sposób udokumentować ją oraz koszty z nią związane.

Podsumowując, branża budowalna może również korzystać z ulgi B+R. Podatnicy muszą jednak zawsze pamiętać, aby ich działalność nie była rutynowa. Działalność budowlana jest więc niezwykle innowacyjna i wiele podmiotów może skorzystać z preferencji ulgi B+R.