Poradnik Przedsiębiorcy

Wcześniejsza spłata kredytu – czy jest opłacalna?

Czy wcześniejsza spłata kredytu może być opłacalna? W niektórych sytuacjach warto rozważyć taką możliwość. Jeśli nie lubimy długoterminowych kredytów i mamy sposobność, żeby je spłacić nie zawsze decyzja o wcześniejszej spłacie będzie dobrze przeanalizowana. Natomiast jeśli nie musimy tego robić na już, warto przeanalizować wszystkie za i przeciw. Musimy wziąć pod uwagę kilka aspektów związanych z wymogami banku, w którym zaciągnęliśmy kredyt. Kiedy warto dokonać wcześniejszej spłaty kredytu? Jakie koszty i za co będziemy musieli ponieść? A może nadpłata kredytu zamiast wcześniejszej spłaty? Na te i inne pytania odpowiemy w poniższym artykule.

Wcześniejsza spłata kredytu – kiedy warto jej dokonać?

W 2018 roku kredyt posiadało ponad 15,3 mln Polaków, z czego ponad połowę stanowiły kobiety. Średnie zadłużenie obywatela Polski posiadającego kredyt wyniosło ponad 39 755 zł, a łączna kwota wszystkich zobowiązań Polaków to ponad 600 mld zł – wynika z raportu przygotowanego przez BIK. 13,81 mln Polaków posiada kredyt konsumpcyjny – to ponad 1/4 wszystkich dorosłych Polaków. W 2018 roku 2,37 mln Polaków posiadało kredyt mieszkaniowy. Tylu mieszkańców liczy całe województwo kujawsko-pomorskie. Decydując się na kredyt długoterminowy, pamiętajmy, że stanowi on zobowiązanie, które podejmujemy na kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat, a podpisana umowa kredytowa będzie miała bezpośredni wpływ na nasz budżet domowy. Im większy jest wkład własny w przedmiot kredytowania, tym łatwiej jest dostać kredyt od banku i wynegocjować korzystniejsze warunki.

Na jakie koszty związane z kredytem powinniśmy zwrócić uwagę? Należą do nich m.in. koszty ustanowienia zabezpieczeń czy polis ubezpieczeniowych oraz okresowej weryfikacji wartości nieruchomości. Powinniśmy także zapoznać się z wysokością innych opłat pobieranych od klientów jak np. tych związanych ze zmianą waluty kredytu, wcześniejszą spłatą, podpisaniem aneksu do umowy czy wydaniem zaświadczeń. Na finalny koszt kredytu znaczący wpływ ma między innymi wskaźnik WIBOR (w tym roku wynosi on około 1,72%). Aby zredukować część kosztów wymienionych powyżej, klienci decydują się na wcześniejszą spłatę kredytów. Każdy kredyt spłacany jest wraz z odsetkami naliczanymi według stawki referencyjnej (WIBOR, LIBOR, EURIBOR) dla różnych walut kredytu, a te sumują się w miarę upływu lat.

Przykład 1.

Składniki kredytu

 

Kwota kredytu

100 000,00 zł

Okres kredytowania

20 lat

Oprocentowanie kredytu

(WIBOR + marża)

5,00%

Wysokość odsetek

58 388,00 zł

Całkowita kwota do spłaty

158 388,00 zł

W przypadku równych rat kapitałowo-odsetkowych wysokość odsetek na początku okresu spłaty jest relatywnie niska w porównaniu z wysokością kapitału. Im dłużej spłacany jest kredyt, tym większa kwota kapitału uwzględniona jest w racie. Najczęściej taka sytuacja zaczyna mieć miejsce po połowie okresu spłaty. Dlatego też im dłuższy okres kredytowania, tym większe koszty odsetkowe będziemy musieli zapłacić. Wcześniejsza spłata kredytu może zmniejszyć kwotę kosztów kredytu, choć nie zawsze o tyle, ile byśmy chcieli. Z tego też powodu nie jest ona lubiana przez banki.

Jakie koszty i za co będziemy musieli ponieść?

Banki zarabiają na udzielanych przez siebie pożyczkach. Zaciągając kredyt, musimy wziąć pod uwagę, że poza kapitałem do spłaty oraz kwotą naliczonych odsetek, będziemy musieli również zapłacić szereg prowizji i opłat zgodnie z obowiązującą w banku tabelą prowizji i opłat dla klientów indywidualnych i biznesowych. Jedną ze składowych wynagrodzenia banku jest zawarta w oprocentowaniu marża banku (w 2019 roku marże wynoszą około 1,5%-2,0% wartości kredytu). Z każdą spłaconą ratą zysk banku jest nieco wyższy. Żeby zabezpieczyć się przed utratą tych pieniędzy, banki wprowadzają dodatkowe opłaty związane z wcześniejszą spłatą kredytu. Wysokość prowizji od wcześniejszej spłaty wynosi od 1% do 3% kwoty spłacanego kapitału. Jeśli chcemy dokonać wcześniejszej spłaty kredytu, na przykład opiewającego na 100 000 zł, dodatkowo będziemy musieli zapłacić od 1000 zł do 3000 zł.

Dodatkową prowizję warto zawsze porównać z pozostałymi do spłaty odsetkami. Może się bowiem okazać się, że kwota pozostałych do spłaty odsetek jest wyższa niż koszt prowizji rekompensacyjnej i w takiej sytuacji wcześniejsza spłata kredytu może być dla nas opłacalna.

Przykład 2.

Spłata wg harmonogramu a wcześniejsza spłata kredytu

Składniki kredytu

Spłata wg harmonogramu

Wcześniejsza spłata

Pozostała kwota kredytu

50 000,00 zł

50 000,00 zł

Okres kredytowania

10 lat

10 lat

Oprocentowanie kredytu

(WIBOR + marża)

5,00%

5,00%

Wysokość odsetek pozostałych do spłaty

9 950,00 zł

0,00 zł

Prowizja od wcześniejszej spłaty 3%

0,00 zł

1 500,00 zł

Dodatkowe koszty wcześniejszej spłaty, tj. zaświadczenia, zwolnienie zabezpieczeń itp.

0,00 zł

200,00 zł

Całkowita kwota do spłaty

59 950,00 zł

51 700,00 zł

Należy pamiętać również o tym, że prowizja od wcześniejszej spłaty obowiązuje często w pierwszych latach okresu kredytowania. Przy kredytach długoterminowych, takich jak kredyty hipoteczne, od około 5 roku kredytowania nie ma już prowizji rekompensacyjnej i dokonanie wcześniejszej spłaty jest korzystne dla klienta. W niektórych umowach kredytowych możemy spotkać się z zapisami, że wcześniejsza spłata kredytu w rocznicę podpisania umowy kredytowej – tj. np. umowa podpisana 28 czerwca 2018 roku każdego 28 czerwca w następnych latach  (2019, 2020 itd.) – jest zwolniona z prowizji rekompensacyjnej.

Po dokonaniu spłaty kredytu klienci potrzebują zaświadczenia o całkowitej spłacie i zwolnieniu przez bank prawnych zabezpieczeń kredytu. Wydanie takiego zaświadczenia również wiąże się z uiszczeniem opłaty. Najczęściej jej wysokość to ok. 50 zł. Do zaświadczenia dołączone zostaną dokumenty dotyczące zwolnienia ustanowionych zabezpieczeń. Należy je złożyć wraz z wnioskami, np. w sądzie wieczystoksięgowym czy w rejestrze zastawów, co również będzie wiązało się z kolejnymi kosztami. Rozważając wcześniejszą spłatę, poza kwotą kapitału do spłaty, warto przeliczyć wszystkie dodatkowe koszty, jakie będziemy musieli ponieść. Alternatywą dla wcześniejszej spłaty może być nadpłata kredytu.

A może nadpłata kredytu zamiast wcześniejszej spłaty?

Bez względu na rodzaj kredytu, z jakiego korzystamy, nadpłata jest zawsze dobrym rozwiązaniem. Należy pamiętać, aby dokładnie sprawdzić, kiedy i w jakiej wysokości bank pobierze opłatę. Czasami może się okazać, że lepiej wstrzymać się kilka miesięcy z nadpłatą, aby nie ponieść dodatkowych kosztów. Z kolei osoby planujące wpłacić kilkanaście lub kilkadziesiąt tysięcy powinny wcześniej udać się do banku w celu ewentualnego uzgodnienia nowych warunków.

Bank może nadpłatę rozliczyć w dwojaki sposób. Albo skróci nam okres kredytowania przy niezmienionej wysokości rat, albo pozostawi okres kredytowania bez zmian, obniżając nam miesięczną ratę kredytu.

Zwróćmy uwagę na to, że aktualnie mamy bardzo niskie oprocentowanie kredytów. Specjaliści prognozują, że w ciągu najbliższych lat będzie ono rosło, co przełoży się na wysokość nowych oraz już zaciągniętych zobowiązań. Dlatego tym bardziej warto spłacić jak największą część kapitału, aby wraz ze wzrostem stóp procentowych miesięczna rata nie obciążyła bardziej budżetu domowego.