Poradnik Przedsiębiorcy

Kiedy można zaliczyć odsetki od kredytu do kosztów podatkowych?

Koszty uzyskania przychodu

Kosztami uzyskania przychodu nazywamy - za art. 22 ustawy o PIT - koszty poniesione na osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu, z wyłączeniem kosztów wymienionych w art. 23 ww ustawy. Art. 23 ust. 1 pkt. 8 lit. a) wyszczególnia natomiast, że do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków poniesionych na zaciągnięte kredyty, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych kredytów.

Czy odsetki od kredytu stanowią koszt podatkowy?

Zgodnie z powyższym sama kwota kredytu, zarówno w momencie jej otrzymania, jak i zwrotu, nie wpływa na powstanie przychodów lub kosztów podatkowych. Koszt stanowią natomiast opłaty, związane z kredytem - w tym odsetki. Jednakże, aby przedsiębiorca mógł zaksięgować kwotę odsetek w kosztach, muszą zostać spełnione pewne warunki:

  • środki z kredytu muszą zostać wykorzystane dla celów działalności gospodarczej;
  • całe zobowiązanie musi być właściwie udokumentowane;
  • odsetki muszą być zapłacone.

Przedsiębiorcy, finansujący inwestycje pieniędzmi pochodzącymi z kredytu, mają możliwość uzyskania kredytów specjalnych - wtedy ich związek z celami firmowymi wynika zarówno z nazwy umowy kredytowej, jak i z bardziej dogodnych warunków spłaty lub niższych kosztów obsługi. Jeśli jednak - z różnych powodów - nie uda się zawrzeć takiej umowy, zaciągane są kredyty konsumpcyjne, z których następnie finansowane są potrzeby firmowe. Odsetki mogą być kosztem firmowym w obu przypadkach - nie jest to bowiem uzależnione od nazwy umowy kredytowej albo rodzaju kredytu, ale od tego, na co rzeczywiście zostały wykorzystane pozyskane środki pieniężne. Tym, na co musi zwrócić szczególną uwagę przedsiębiorca korzystający z kredytu konsumpcyjnego w celach swojej działalności, jest zadbanie o dokumentację - musi ona bezsprzecznie udowadniać, że wydatki poniesione były na cele firmowe.

Zgodne z powyższym jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia 10 lutego 2010 r., (nr IBPBI/1/415-1206/10/WRz), w której czytamy:

“Przepisy (...) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uzależniają możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów, wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytów przeznaczonych na sfinansowanie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, od klasyfikacji czy nazwy kredytów stosowanych przez instytucje finansowe, jak również od rodzaju zaciągniętego kredytu. Warunkiem uznania za koszt uzyskania przychodów, odsetek od kredytu jest fakt ich zapłacenia oraz istnienie związku przyczynowo-skutkowego między kredytem, a przychodem z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tej ustawy. Decydujące znaczenie dla ustalenia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów ma więc faktyczne przeznaczenie kredytu, a nie treść umowy kredytowej zawartej z bankiem. Oznacza to, że nie można odmówić prawa do zaliczenia w koszty zapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego na imię i nazwisko podatnika, w sytuacji gdy wykaże on związek pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem. Z powyższego wynika, iż odsetki od kredytu mogą bezpośrednio stanowić koszty uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz zaciągnięty kredyt musi pozostawać w związku z uzyskiwanymi przez Wnioskodawcę z tego źródła przychodami(...).”

Art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o PIT reguluje również kwestię, w którym momencie odsetki mogą zostać zaliczone do kosztów. Zgodnie z nim, odsetki naliczone, ale niezapłacone lub umorzone nie mogą zostać zaksięgowane jako koszt. Dlatego też należy pamiętać, że zaksięgować taki wydatek można dopiero w dacie jego poniesienia - dokumentem księgowym nie jest tutaj bowiem harmonogram spłat kredytu, ale potwierdzenie zapłaty.

Odsetki od kredytu inwestycyjnego a koszty podatkowe

Bezpośrednio w koszty firmowe można zaliczyć odsetki od kredytu, z którego finansowane są wydatki na działalność bieżącą. Jeśli jednak środki z kredytu wykorzystywane są na nabycie bądź też wytworzenie środka trwałego - wtedy sprawa wygląda nieco inaczej, za sprawą art. 23 ust. 1 pkt 33 ustawy o PIT - do kosztów prowadzenia działalności nie zalicza się odsetek, zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji.

Odsetki opłacone przed wprowadzeniem środka trwałego do ewidencji firmy będą zatem powiększały wartość początkową tego środka, a w kosztach zostaną ujęte dopiero podczas dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy potwierdza powyższe stanowisko w Interpretacji indywidualnej z 30 września 2011 r. (nr IBPBI/1/415-1206/10/WRz): “Pamiętać jednakże należy, iż jeżeli środki pieniężne (...) wydatkowane zostały na cele inwestycyjne, tj. na nabycie lub wytworzenie środków trwałych, to odsetki od tego kredytu podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w dwojaki sposób:

  • odsetki od kredytu naliczone (wymagalne), a także zapłacone (bez względu na okres za jaki zostały naliczone) przed wprowadzeniem środków trwałych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, powiększą wartość początkową tych środków trwałych i podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności pośrednio poprzez odpisy amortyzacyjne,
  • odsetki od kredytu wymagalne i zapłacone po wprowadzeniu środków trwałych do ww. ewidencji, podlegają bezpośredniemu zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu.”

Co istotne, nie ma tu możliwości prób manewru poprzez zapłacenie odsetek po terminie płatności i po wprowadzeniu środka trwałego do firmy, ponieważ w tym wypadku istotna jest nie data uiszczenia, ale data naliczenia odsetek, zawarta w umowie kredytowej.