Poradnik Przedsiębiorcy

Faktura za WNT otrzymana z opóźnieniem a obowiązek podatkowy

Zagraniczni kontrahenci nie zawsze przywiązują wagę do faktur i zdarza się, że dokonując zakupu towaru od dostawcy unijnego, polski podatnik czeka miesiącami na fakturę dokumentującą transakcję. Jak rozliczyć się z tytułu WNT, gdy nie posiadamy dokumentu zakupu?

Definicja WNT

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Dodatkowo, aby zakup towarów od kontrahenta z zagranicy mógł być transakcją kwalifikowaną jako WNT powinien zostać dokonany przez czynnego podatnika VAT-UE, czyli zarejestrowanego dla celów czynności wewnątrzwspólnotowych.

Obowiązek podatkowy przy WNT

Obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru. Jak więc należy wykazać transakcję jeżeli do 15. dnia miesiąca następującego po tym, w którym dokonano dostawy, nabywca nie posiada faktury? 

 

Uwaga!

Podatnik podatku od wartości dodanej to innymi słowy podatnik VAT z innego kraju UE.

Brak faktury a rozliczenie WNT

Brak otrzymania faktury przez nabywcę towarów w ramach transakcji WNT nie oznacza, iż powinien on czekać na dokument. Przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów to nabywca jest podatnikiem, co oznacza, że to na nim ciąży obowiązek wykazania podatku należnego jak od sprzedaży. Zgodnie z ustawą o VAT nawet jeżeli podatnik nabywający towar nie otrzyma faktury, to 15. dnia miesiąca następującego po tym, w którym dokonano dostawy towaru, ma obowiązek opodatkować transakcję i wykazać ją w deklaracji VAT za ten okres.

Jednocześnie jako nabywcy towaru przysługuje mu prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakupu. Tym sposobem taka transakcja nie obciąża polskiego podatnika i jest dla niego neutralna z podatkowego punktu widzenia.

Ponieważ podatnik nie posiada dokumentu zakupu, dla celów wykazania wartości transakcji powinien wziąć pod uwagę np. złożone zamówienie, ofertę dostawcy lub korespondencję z dostawcą. 

WNT a faktura otrzymana z opóźnieniem

W praktyce może się jednak zdarzyć, że faktura dokumentująca zakup towaru od unijnego sprzedawcy zostanie dostarczona nabywcy z opóźnieniem. Wówczas w praktyce mogą wystąpić 3 sytuacje:

  1. faktura z datą wystawienia w miesiącu dokonania dostawy - wówczas obowiązek podatkowy powstaje w dacie wystawienia faktury, co oznacza że jeżeli podatnik rozliczył już WNT, przyjmując że obowiązek podatkowy powstał 15. dnia miesiąca po otrzymaniu towaru, zobowiązany będzie skorygować deklarację VAT, jako że w rzeczywistości obowiązek podatkowy powstał miesiąc wcześniej;

  2. faktura z datą wystawienia w miesiącu następnym po dostawie między 1 a 14 dniem tego miesiąca - wówczas obowiązek podatkowy powstanie w miesiącu następującym po dostawie, co oznacza, że jeżeli podatnik wykazał nabycie 15. dnia miesiąca po dostawie, nie musi co do zasady korygować deklaracji. Może być jednak do tego zmuszony za sprawą kursów walut zastosowanych przy przeliczeniu wartości transakcji (prawidłowym kursem jest bowiem średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment powstania obowiązku podatkowego);

  3. faktura z datą wystawienia po 15. dniu miesiąca następującego po dostawie - wówczas ma miejsce taka sama sytuacja, jak przy braku faktury, czyli obowiązek podatkowy powstał 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów, a nie w dacie wystawienia otrzymanej faktury. Nie ma potrzeby korygowania deklaracji, jako że obowiązek podatkowy powstał 15. dnia miesiąca następującego po dostawie. Nie zmieni się również kurs przeliczeniowy w takiej sytuacji.


Dokonując transakcji WNT, czyli zakupu towarów od unijnych kontrahentów, podatnik musi mieć na uwadze, że to na nim ciąży obowiązek opodatkowania zakupu, a nie standardowo na sprzedawcy. Nie ma tu znaczenia, że nie otrzymał od sprzedawcy faktury. Jeżeli dostawa została dokonana, obowiązek podatkowy powstanie najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po tym, w którym dokonano dostawy towaru.