Poradnik Przedsiębiorcy

Długi spadkowe i dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza

Przyjęcie i odrzucenie spadku jest uregulowane w Kodeksie cywilnym.  Spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa z chwilą śmierci osoby (jest to tzw. chwila otwarcia spadku). Nie ma to jednak charakteru ostatecznego. Spadkobierca wiedząc o długach zmarłej osoby może zadecydować, że odrzuci spadek. Sprawdź kiedy długi spadkowe nie będą przyjęte przez spadkobiercę.

Oświadczenia spadkobiercy dotyczące spadku

W polskim prawie spadkowym wyróżniamy trzy rodzaje oświadczeń co do spadku:

  1. Przyjęcie spadku wprost

  2. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

  3. Odrzucenie spadku

Długi spadkowe - dziedziczenie

Poprzez przyjęcie spadku wprost, spadkobierca dziedziczy zarówno aktywa jak i pasywa wchodzące w skład majątku, tym samym ponosi całkowitą odpowiedzialność za długi spadkodawcy. Wierzyciel w takim przypadku może żądać od spadkobiercy całkowitej spłaty długu z całego jego majątku. 

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest niewątpliwie korzystniejszym rozwiązaniem dla spadkobiercy, ponieważ jego odpowiedzialność w przypadku długów spadkowych jest ograniczona do wysokości wartości majątku otrzymanego spadku a co za tym idzie wierzyciel może zażądać spłaty zobowiązań tylko do wysokości majątku spadkowego a spadkobierca nie musi zatem spłacić długów z osobistego majątku.

Przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu cywilnego, spadkobierca dziedziczył spadek wprost jeżeli po upływie 6 miesięcy od dowiedzenia się o otrzymaniu spadku nie poczynił żadnych kroków w tym przedmiocie ( np. nie odrzucił spadku ) a jedynie istniał wyjątek przewidziany dla osób, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych, dla osób, co których istnieją podstawy do ich całkowitego ubezwłasnowolnienia oraz co do osób prawnych, które miały przywilej przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Przepisy zmieniające sposób dziedziczenia długów spadkowych weszły w życie 18 października 2015 roku i od tej chwili zasadą jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza to, że długi spadkowe ograniczane są do wysokości spadku. 

Przykład 1.

Marian jest spadkobiercą Wojciecha i dowiedział się, że po zmarłym dziedziczy wyłącznie długi. Postanowił więc, że przed upływem 6 miesięcy złoży u notariusza oświadczenie o odrzuceniu spadku.

Transmisja

Pojęcie transmisji związane jest ze złożeniem oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przez spadkobiercę osoby, która miała złożyć takie oświadczenie w swoim imieniu jako spadkobierca ale sama zmarła przed upływem 6 miesięcy. Wtedy oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składa spadkobierca tej osoby w terminie 6 miesięcy od dnia jej śmierci.

Przykład 2.

Wojciech nie zdążył złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku po Marianie ponieważ zmarł dwa miesiące po nim. Syn Wojciecha w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci ojca może złożyć oświadczenie zarówno w przedmiocie odrzucenia spadku po Marianie jak i w przedmiocie przyjęcia spadku po ojcu.