Poradnik Przedsiębiorcy

Nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług

Podatnicy często przekazują swoim kontrahentom nieodpłatnie towary w celu przeznaczenia ich jako koszty reprezentacyjne bądź reklamowe. Czy taka czynność podlega opodatkowaniu VAT? A także czy jest możliwość odliczenia podatku VAT od tych wydatków? Z czym się wiąże nieodpłatne świadczenie usług i nieodpłatna dostawa towarów oraz kiedy podlega opodatkowaniu VAT?

Nieodpłatna dostawa towarów

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednak jak wskazuje art. 7 ust. 2, przez odpłatną dostawą towarów, rozumie się również nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

  • przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

  • wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Uwaga! 

Powyższe regulacje nie dotyczą przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o VAT przez prezenty o małej wartości należy rozumieć przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

  • o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

  • których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa w pkt 1, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Natomiast w  myśl ustawy o VAT przez próbki rozumie się identyfikowalne jako próbka/egzemplarz towaru lub jego niewielką ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci, przy czym ich przekazanie (wręczenie) przez podatnika:

  • ma na celu promocję tego towaru oraz

  • nie służy zasadniczo zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowego w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb tego odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłaniać tego odbiorcę do zakupu promowanego towaru.

Nieodpłatne świadczenie usług

Kwestię tę reguluje art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, który zrównuję niektóre z odpłatnym świadczeniem usług:

  • użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

  • nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Opodatkowanie przy nieodpłatym przekazaniu towarów i nieodpłatnym świadczeniu usług

Opodatkowanie nieodpłatnego przekazania towarów wynika z faktu czy są one przekazywane lub zużywane na cele osobiste wymienionym w art. 7 ust. 2 osobom.

Przekazanie prezentów o małej wartości jeżeli następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika nie jest opodatkowane VAT. Przy ustaleniu czy towar jest prezentem o niskiej wartości podatnicy mają często problem jaką należy uwzględnić jego cenę - od wartości netto czy brutto? Art. 29a ust. 2 ustawy o VAT mówi, iż podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów jeżeli chodzi o nieodpłatne przekazanie towaru. W związku z tym należy wykazać kwotę netto.

Ważne!

Prezenty o małej wartości jak i próbki nie są opodatkowane VAT, nawet jeśli przy ich nabyciu podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli przekazanie to ma związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Jeżeli nieodpłatne świadczenie usług służy działalności gospodarczej, wówczas nie podlega opodatkowaniu VAT. Jednak w przypadku, gdy dokonane jest na inne cele niż działalność podatnika wtedy takie nieodpłatne świadczenie podlega VAT.

Aby stwierdzić czy rzeczywiście takie świadczenie nie podlega VAT istotne jest ustalenie jego celu oraz korzyści z niego płynących. Jeśli dominującą korzyść z nieodpłatnego świadczenia usług ma podatnik wówczas jest ono nieopodatkowane VAT i nie ma tu znaczenia czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT czy też nie.