Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązkowe wyposażenie samochodu osobowego - o czym pamiętać?

Każdy samochód powinien być wyposażony w takie elementy, które zapewnią bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego – kierującego, pasażerów, a także osób trzecich. Wiele z tych elementów jest dostarczonych przez producenta, część z nich musi nabyć właściciel pojazdu. Jakie zatem jest obowiązkowe wyposażenie samochodu? Wyjaśniamy.

 Wyposażenie samochodu przez producenta

To na producencie samochodu ciąży wiele obowiązków związanych z wyposażeniem pojazdu, tak aby pojazd mógł uzyskać homologację i odpowiedniego certyfikaty, które umożliwią dopuszczenie go do ruchu. Z jednej strony wydaje się, że kierowcy nie musi interesować, jakie normy spełnić musi producent samochodu. Z drugiej jednak, należy pamiętać, że obowiązkiem posiadacza samochodu jest odpowiednie utrzymanie pojazdu, tak aby wymagane prawem elementy wyposażenia były sprawne.

To właśnie na tej podstawie funkcjonariusz policji ma prawo nałożyć mandat choćby z tego powodu, że w samochodzie nie działa spryskiwacz, szyby są zaparowane, bo nawiew przestał funkcjonować i widoczność jest mocno ograniczona czy klakson nie wydaje należytego dźwięku (w przypadku samochodów - o poziomie dźwięku 96dB (A)).

Obowiązkowe wyposażenie samochodu

Obowiązkowe wyposażenie samochodu – mając na myśli rzeczy „dodatkowe”, które powinien nabyć kierowca – nie obejmuje zbyt wielu rzeczy. Nie sposób w tym miejscu wymienić wszystkich części konstrukcyjnych samochodu – niewątpliwie one również stanowią obowiązkowe wyposażenie samochodu (np. światła przednie o odpowiednich parametrach, lusterko boczne, lusterko wsteczne).

 Samochód należy wyposażyć m.in.:

  • w czytelną, oświetloną, niezasłoniętą i prawidłowo zamontowaną tablicę rejestracyjną; sankcją za naruszenie tego obowiązku jest mandat w wysokości 100 zł;

  • w trójkąt do ustawiania na drodze, przeznaczony do ostrzegania o obecności unieruchomionego pojazdu,

  • w gaśnicę umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia.

 Czy gaśnica musi mieć ważną datę przydatności do użycia? Żaden przepis nie nakłada na kierującego obowiązku robienia „przeglądu” gaśnicy. Gaśnica musi być umieszczona we właściwym miejscu i należycie utrzymana, tj. sprawna. W skrajnych przypadkach można jednak wyobrazić sobie sytuację, że kierujący zostanie ukarany mandatem, gdyż stan np. 12-letniej gaśnicy będzie wskazywał na to, że nie nadaje się ona do użytku. Niezależnie od tego, pomijając wątpliwości interpretacyjne, to w interesie kierującego jest, aby ten element bezpieczeństwa był sprawny, a zapewnić to może jedynie okresowe legalizowanie gaśnicy bądź zakup nowej.

Co z apteczką i kamizelką odblaskową?

W Polsce kierujący pojazdem nie musi wyposażać samochodu w zbyt wiele dodatkowych przedmiotów, choć wielu właścicieli samochodów sądzi, że jest inaczej. Zaznaczyć należy jednak, że mimo braku obowiązku warto czasem zaopatrzyć się w dodatkowe elementy poprawiające bezpieczeństwo – niejednokrotnie pozwala to samodzielnie naprawić usterkę w trasie. Przykładowo, obowiązkowe wyposażenie samochodu osobowego nie obejmuje:

  • apteczki doraźnej pomocy,

  • kamizelki odblaskowej,

  • koła zapasowego,

  • zapasowych żarówek czy bezpieczników,

  • zestawu narzędzi.

W przypadku kamizelki trzeba pamiętać o tym, że co prawda przepisy dotyczące wyposażenia samochodu nie nakładają na kierującego obowiązku jej posiadania, to mandat w wysokości 100 zł może zostać nałożony, jeśli kierujący wysiądzie na drodze publicznej z pojazdu po zmroku bez kamizeli – np. w razie awarii czy żeby zrobić sobie chwilę przerwy. W takim przypadku staje się pieszym. Każdy pieszy poruszający się po zmroku po drodze poza terenem zabudowanym powinien (poza pewnymi wyjątkami) posiadać jakieś elementy odblaskowe.

Nie trzeba wozić ze sobą dowodu rejestracyjnego i polisy OC

Od dnia 1 października 2018 r. obowiązują przepisy, które upoważniają do kierowania pojazdem bez posiadania przy sobie dokumentu dowodu rejestracyjnego czy dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC. Oznacza to, że w czasie kontroli drogowej funkcjonariusz nie będzie z tego powodu zatrzymywał dowodu rejestracyjnego czy nakładał mandatu. Taki dokument należy jednak mieć przy sobie podczas przeglądu technicznego pojazdu.

Nadal jednak musimy wozić ze sobą dokument prawa jazdy.

Kontrola pojazdu

Policjant albo funkcjonariusz Straży Granicznej ma obowiązek zatrzymania dowodu rejestracyjny (pozwolenia czasowego) m.in. w razie  stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu w szczególności po wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy, czy też gdy nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo.

W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) policjant albo funkcjonariusz Straży Granicznej wydaje kierowcy pokwitowanie. Może on zezwolić na używanie pojazdu przez czas nieprzekraczający 7 dni, określając warunki tego używania w pokwitowaniu. Zezwolenie nie może być wydane m.in. w przypadku gdy pojazd zagraża bezpieczeństwu.

Przegląd techniczny a obowiązkowe wyposażenie samochodu

To, że posiadacz pojazdu nie zadbał, aby zapewnić obowiązkowe wyposażenie samochodu, najczęściej wychodzi nie tyle podczas kontroli drogowej, co na przeglądzie technicznym. Taki przegląd, poza pewnymi wyjątkami, należy wykonać okresowo, raz do roku. Posiadacz pojazdu nie otrzyma zatem pozytywnej decyzji w sprawie przeglądu nie tylko wtedy, gdy samochód ma wady techniczne (np. ma wyciek oleju silnikowego czy niesprawny hamulec ręczny), ale również gdy ma zepsute wycieraczki, wyciągnięte zagłówki na tylnych siedzeniach, czy nie jest wyposażony w gaśnicę.

Obowiązkowe wyposażenie samochodu w innych krajach

Kierowcy muszą pamiętać o tym, aby przed wyjazdem za granicę sprawdzić jakie jest obowiązkowe wyposażenie samochodu w kraju, do którego się wybierają. W bardzo wielu krajach europejskich kierujący musi posiadać apteczkę doraźnej pomocy, kamizelkę odblaskową, zapasowe żarówki, zapasowe bezpieczniki czy zapasowe koło (tak jest np. na Słowacji).  

Polska jest sygnatariuszem Konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym. Ten międzynarodowy akt prawny przedstawia ogólne zasady ruchu drogowego obowiązujące w krajach, które podpisał ten dokument, dotyczące m.in. obowiązkowego wyposażenia pojazdów. Aby podczas wyjazdu nie musieć spierać się z zagraniczną policją o interpretację konwencji (czy wystarczające jest wyposażenie obowiązkowe w kraju rejestracji auta, czy wyposażenie obowiązujące w państwie, w którym pojazd się znajduje), najlepiej odpowiednio wyposażyć auto przed wyjazdem.

Przy wyjazdach zagranicznych nawet, gdy nie mamy pewności czy dany element wyposażenia samochodu jest niezbędny, z ostrożności zaleca się, aby kierowca zaopatrzył się w to, co może mu się przydać podczas wyjazdu. Wpłynie to nie tylko na jego bezpieczeństwo i komfort podróży. Wysokość ewentualnych mandatów (które za granicą są bardzo wysokie) może wielokrotnie przekroczyć łączne koszty zakupy elementów wyposażenia samochodu. Zatem zawsze warto mieć w samochodzie to, co wydaje się być po prostu potrzebne, a nie tylko to co stanowi obowiązkowe wyposażenie samochodu.