Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

W podstawowym systemie czasu pracy pracownik może wykonywać swą pracę przez 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym. Praca ponad przyjęte normy czasu pracy oraz ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy stanowi pracę w nadgodzinach. Pracownikowi, który wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych, przysługuje rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych w postaci wynagrodzenia z dodatkiem lub udzielenia dodatkowego czasu wolnego. To, w jaki sposób pracownik zostanie nagrodzony za dodatkowy czas spędzony w pracy, zależy od pracodawcy. To on podejmuje decyzję o rodzaju rekompensaty.

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych - sposoby

Pracodawca ma do wyboru kilka sposobów wynagrodzenia pracownika za godziny nadliczbowe (art. 1511 i art. 1512 Kodeksu pracy):

  • dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia,

  • dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia,

  • czas wolny na wniosek pracownika,

  • czas wolny bez wniosku pracownika,

  • ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych.

Dodatek za nadgodziny w wysokości 100% wynagrodzenia

Pracownikowi będzie należeć się dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia w sytuacji, gdy wykonywana przez niego praca w nadgodzinach będzie przypadać:

  • w nocy,

  • w niedziele i święta, które są dla pracownika dniami wolnymi od pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy

  • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

  • a także w sytuacji, kiedy jest to praca wykraczająca ponad 40-godzinną tygodniową normę czasu pracy.

Przykład 1.

Pani Bożena wykonuje pracę od poniedziałku do piątku w godzinach 15:00-23:00. W poniedziałek pracodawca wydał polecenie, żeby pani Bożena została godzinę dłużej w pracy. Od godziny 23:00 u pracodawcy są godziny nocne, w związku z czym za godzinę pracy między 23:00 a 24:00 pani Bożenie przysługuje dodatek za godziny nocne w wysokości 100% wynagrodzenia.

Przykład 2.

Pan Wojciech w związku z natłokiem pracy otrzymał polecenie, żeby wykonywał pracę 3 maja, który miał być dla pana Wojciecha dniem wolnym ze względu na święto. Za pracę w tym dniu panu Wojciechowi należy się dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia.

Dodatek za nadgodziny w wysokości 50% wynagrodzenia

Dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia może być wypłacony pracownikowi, kiedy wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych w dni będące dla niego dniami pracy (zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, uwzględniając pracujące niedziele i święta). Wyjątkiem są nadgodziny w porze nocnej - w tym przypadku przysługuje 100% wysokości wynagrodzenia.

Jeśli praca nadliczbowa wykonywana jest w dzień wolny od pracy, a pracownika obowiązuje równoważny system czasu pracy, rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych udzielane jest w formie dodatku do wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia.

Przykład 3.

Pan Wojciech wykonuje pracę na magazynie w stałych godzinach od 8:00 do 16:00. Ze względu na chorobę współpracownika szef poprosił, żeby pan Wojciech został w środę 3 godziny dłużej. Za 3 nadliczbowe godziny pracownikowi należy się dodatek do wynagrodzenia w wysokości 50% wynagrodzenia.

Uwaga!

Pracodawca za pracę nadliczbową, która przekracza jednocześnie normę dobową i tygodniową, ma prawo wypłacić pracownikowi tylko jeden dodatek do wynagrodzenia

Czas wolny za godziny nadliczbowe

Czas wolny pracownika udzielony na jego wniosek przysługuje mu w tym samym wymiarze, co liczba przepracowanych godzin. Czas ten pracownik co do zasady powinien wykorzystać w danym okresie rozliczeniowym. Jednak na wniosek pracownika czas wolny może zostać wykorzystany także poza okresem rozliczeniowym, w którym pracownik wypracował nadgodziny, z tym że po upływie 3 lat nieudzielenie czasu wolnego ulega przedawnieniu.

W przypadku gdy rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych odbywa się poprzez udzielenie czasu wolnego pracownikowi bez jego wniosku, to jego wymiar powinien być o połowę wyższy niż liczba przepracowanych godzin. Czas ten musi być wykorzystany przez pracownika najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego.

Przykład 4.

Pani Ewa wykonuje pracę w podstawowym systemie czasu pracy. W czwartek na polecenie pracodawcy została 2 godziny dłużej w pracy. Te 2 godziny pani Ewa postanowiła odebrać sobie w piątek i 2 godziny wcześniej skończyć pracę. W związku z tym złożyła wniosek do pracodawcy o udzielenie czasu wolnego.

Ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych może być również udzielone w formie ryczałtu. Ma on zastosowanie w przypadku pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy. Wysokość ryczałtu opiera się na przewidywanym wymiarze czasu pracy w godzinach nadliczbowych.

Uwaga!

Należy pamiętać, że liczba nadgodzin jest ograniczona. Pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Zatem pracownik może wykonywać pracę maksymalnie 13 godzin na dobę.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów