Poradnik Przedsiębiorcy

Split payment w praktyce - wszystko, co warto wiedzieć!

Wprowadzane zmiany przepisów podatkowych mają na celu uszczelnienie systemu finansowego w Polsce. Jednym z mechanizmów umożliwiających wzmożoną kontrolę funkcjonowania systemu VAT jest wejście w życie tzw. podzielonej płatności, czyli split payment. Mechanizm podzielonej płatności zacznie obowiązywać od 1 lipca 2018 roku. W związku z tym pojawiają się wśród przedsiębiorców różnego rodzaju wątpliwości związane ze zmianami sposobu rozliczania zawieranych transakcji. Sprawdźmy, jak będzie funkcjonował split payment w praktyce!

Co to jest split payment?

Mechanizm podzielonej płatności jest jednym ze sposobów na przeciwdziałanie oszustwom podatkowym, ponieważ zapobiega przywłaszczaniu przez nieuczciwych podatników kwoty podatku VAT. Split payment to sposób dokonania płatności za fakturę z wykorzystaniem tzw. komunikatu przelewu. W związku z tym mechanizm dotyczy wyłącznie płatności dokonywanych za pomocą przelewu bankowego. Zgodnie z art. 108a ust. 2 projektu nowelizacji ustawy o VAT split payment w praktyce oznacza wpływ:

  • całości lub części kwoty podatku VAT z faktury na specjalny rachunek VAT,

  • całości lub części kwoty netto z faktury na rachunek rozliczeniowy albo na rachunek w SKOK, dla którego prowadzony jest rachunek VAT lub rozliczenia jej w inny sposób np. gotówką.

Ważne!

Pomimo faktu, że split payment w praktyce zacznie obowiązywać od 1 lipca 2018 roku, podatnicy mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności również do faktur otrzymanych przed 1 lipca 2018 roku (warunkiem jest jednak dokonanie zapłaty po wejściu w życie split payment).

Specjalny rachunek VAT - kwestie formalne

Projekt ustawy z dnia 15 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych inny ustaw, wprowadza do ustawy - Prawo bankowe dodatkowy rozdział 3a, który w całości poświęcony jest funkcjonowaniu specjalnego rachunku VAT. Zgodnie z art. 62a ust. 3 projektu nowelizacji ustawy - Prawo bankowe, dla rachunków rozliczeniowych banki mają obowiązek założyć specjalny rachunek VAT. Przy czym jeżeli przedsiębiorca posiada kilka rachunków rozliczeniowych w jednym banku, bank otwiera jeden rachunek VAT do wszystkich rachunków rozliczeniowych. Prowadzenie osobnych rachunków VAT do każdego rachunku rozliczeniowego jest możliwe wyłącznie na wniosek posiadacza rachunku.

Ważne!

Banki są zobligowane do otwarcia specjalnych rachunków VAT do rachunków rozliczeniowych prowadzonych w walucie polskiej do 30 czerwca 2018 roku. Otwarcie i prowadzenie rachunku VAT nie wymaga zawarcia z posiadaczem rachunku rozliczeniowego dodatkowej umowy oraz jest wolne od opłat i prowizji.

Mimo że podatnik jest właścicielem zarówno rachunku rozliczeniowego, jak i specjalnego rachunku VAT, posiada ograniczony dostęp do środków zgromadzonych na rachunku VAT. Kwota VAT wykazana na rachunku VAT może zostać wykorzystana jako:

  • zapłata podatku VAT kontrahentom na podstawie posiadanej faktury zakupu,

  • zwrot nienależnie otrzymanych środków na rachunek VAT,

  • zapłata podatku VAT do urzędu skarbowego,

  • transfer środków z jednego rachunku VAT na inny rachunek VAT tego samego posiadacza,

  • transfer środków z rachunku VAT na rachunek rozliczeniowy (wyłącznie po wyrażeniu zgody przez naczelnika US).

Ważne!

Na wniosek podatnika, naczelnik urzędu skarbowego wydaje w drodze postanowienia zgodę na przelew środków z rachunku VAT na rachunek rozliczeniowy tego samego posiadacza. Podatnik we wniosku określa kwotę, jaka ma zostać przekazana, natomiast naczelnik ma 60 dni na wydanie postanowienia.

Podatnicy nie mogą również dokonywać wpłat na rachunek VAT według własnego uznania, ponieważ zgodnie z art. 62b ust. 1 projektu nowelizacji ustawy - Prawo bankowe, rachunek VAT może zostać uznany środkami pochodzącymi m.in. z tytułu:

  • zapłaty podatku VAT wynikającego z faktury sprzedaży,

  • zwrotu podatku VAT z US,

  • transferu środków z innego rachunku VAT tego samego posiadacza.

 

Split payment w praktyce tzw. komunikat przelewu

 

Split payment w praktyce

W celu dokonania zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności, przedsiębiorca wykorzystuje tzw. komunikat przelewu. Zgodnie z art. 108a ust. 3 projektu nowelizacji ustawy o VAT podatnik wskazuje w nim:

  • kwotę podatku VAT, który ma zostać w całości lub w części zapłacony z zastosowaniem split payment,

  • kwotę odpowiadającą w całości lub w części wartości brutto faktury,

  • numer faktury, której płatność dotyczy,

  • numer NIP sprzedawcy.

Tak dokonany przelew zostanie zaksięgowany na koncie rozliczeniowym dostawcy, a następnie system bankowy automatycznie dokona kolejnego przelewu wskazanej kwoty podatku VAT na rachunek VAT sprzedawcy (powiązany z rachunkiem rozliczeniowym, na który został dokonany przelew).

Ważne!

Na fakturach sprzedaży przedsiębiorcy nie wskazują dodatkowej pozycji, jaką jest rachunek VAT. Spowodowane jest to faktem, że przelew dokonywany jest na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy w wartości brutto.

Przykład 1.

Pan Jan zawarł transakcję zakupu z firmą ABC. Otrzymał fakturę VAT o numerze 1/07/2018 na kwotę 123 zł brutto (w tym 23 zł VAT). Chce on dokonać zapłaty przelewem bankowym z wykorzystaniem split payment. W jaki sposób transakcja ta zostanie wykazana na rachunku bankowym?

Pan Jan dokonując przelewu, powinien wybrać opcję, jaką jest komunikat przelewu. Po uzupełnieniu danych, takich jak numer faktury oraz NIP sprzedawcy, jako kwotę podatku VAT powinien wprowadzić wartość 23 zł, a jako wartość brutto faktury kwotę 123 zł. Dzięki temu, bank obciąży rachunek VAT pana Jana kwotą 23 zł i uzna tą wartością jego rachunek rozliczeniowy, a następnie dokona przelewu kwoty brutto, czyli 123 zł na rachunek rozliczeniowy firmy ABC. Kolejno bank przeksięguje wartość podatku VAT wskazanego w komunikacie przelewu w wysokości 23 zł z rachunku rozliczeniowego ABC na jego rachunek VAT.

W sytuacji gdy na rachunku VAT podatnik nie ma wystarczających środków na dokonanie zapłaty zgodnie z wypełnionym komunikatem przelewu, system bankowy obciąży rachunek VAT do wysokości dostępnego salda, a pozostałą wartość przelewu dokona z rachunku rozliczeniowego.

Jeżeli saldo rachunku rozliczeniowego również jest niewystarczające na dokonanie przelewu, transakcja ta nie zostanie zrealizowana przez bank.