Poradnik Przedsiębiorcy

Sprawozdawczość budżetowa w Polsce

Wszystkie jednostki sektora finansów publicznych zobowiązane są do sporządzenia sprawozdań budżetowych. Są one z reguły oparte na danych liczbowych przygotowanych przez pracowników działu księgowego. Muszą być przygotowywane za poszczególne okresy sprawozdawcze. Aby nie popełnić błędu w takim sprawozdaniu, należy spełniać określone zasady, tak by uniknąć korekt. Sprawdźmy, jak wygląda sprawozdawczość budżetowa w Polsce.

Czym jest sprawozdawczość budżetowa?

Sprawozdawczość budżetowa jest sprawozdawczością jednostek sektora finansów publicznych. Wyłączona jest ona z regulacji ustawy o rachunkowości. Regulują ją odpowiednie rozporządzenia i ustawy o finansach publicznych. Sprawozdawczość budżetowa dotyczy między innymi:

  • wykonania planów finansowych:

    • jednostek samorządu terytorialnego (JST),

    • jednostek budżetowych, 

    • samorządowych zakładów budżetowych,

    • pozostałych jednostek sektora finansów publicznych,

    • długu publicznego;

  • poręczeń i gwarancji sektora finansów publicznych;

  • zbiorczych skonsolidowanych sprawozdań budżetowych jednostek samorządu terytorialnego;

  • łącznych skonsolidowanych sprawozdań budżetowych dysponentów części budżetowych budżetu państwa.

Sprawozdawczość budżetowa została uregulowana szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. W rozporządzeniu tym zostały określone:

  1. rodzaje, formy, terminy i sposoby sporządzania sprawozdań,

  2. jednostki obowiązane do sporządzania poszczególnych rodzajów sprawozdań oraz odbiorców tych sprawozdań,

  3. rodzaje i zasady sporządzania sprawozdań w zakresie zobowiązań wynikających z umów o partnerstwie publiczno-prywatnym zawieranych na podstawie odrębnych ustaw przez podmioty sektora finansów publicznych.

Sprawozdawczość budżetowa – rodzaje sprawozdań

Wszystkie rodzaje sprawozdań zostały wymienione w paragrafie 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. Łącznie wymienione zostały 33 sprawozdania, których wzór został załączony w rozporządzeniu w formie załączników.

W paragrafie 4 ustawodawca doprecyzował, jakie załączniki należy sporządzać oraz kto jest zobowiązany do ich sporządzenia w zakresie budżetu państwa, środków europejskich, budżetów JST, zatrudnienia i wynagrodzeń, wydatków strukturalnych poniesionych przez JST czy w zakresie wydatków strukturalnych w podziale wojewódzkim (regionalnym) poniesionych przez pozostałe jednostki sektora finansów publicznych, z wyłączeniem partnerstwa publiczno-prywatnego jednostek sektora finansów publicznych, jeżeli zawarły umowy partnerstwa publiczno-prywatnego na podstawie odrębnych przepisów.

Sposoby sporządzania i przekazywania sprawozdań

Warto podkreślić, że sprawozdania budżetowe wykazuje się:

  • w zakresie planu – w kwotach wynikających z planu finansowego jednostki, po uwzględnieniu zmian dokonanych w trybie ustawy o finansach publicznych;

  • w zakresie wykonania – narastająco od początku roku do końca okresu sprawozdawczego lub, w przypadkach określonych w sprawozdaniach, według stanu na określony dzień.

Sprawozdania budżetowe mogą być jednostkowe, łączne i zbiorcze.

Jednostkowe wyraża się w złotych i groszach. Zgodnie z zasadami obowiązującymi przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych (nie dotyczy to sprawozdań jednostkowych placówek – u nich wartość wyrażana jest w walucie, w jakiej jest prowadzona rachunkowość). Natomiast łączne i zbiorcze wyraża się w złotych i groszach (nie dotyczy sprawozdania Rb-70, które wyraża się z złotych).Dane wykazywane w sprawozdaniach Rb-Z-PPP, Rb-FUS i Rb-FER wyraża się w tysiącach złotych.Sprawozdania (oprócz Rb-23PL, Rb-27PL, Rb-27UE, Rb-28PL i Rb-34PL – je sporządza się pisemnie) sporządza się w formie dokumentu elektronicznego. Wyjątek stanowi sytuacja, w której to kierownicy jednostek albo kierownicy jednostek obsługujących je sporządzają. Wówczas mają oni prawo do przekazania sprawozdania do zarządu jednostki samorządu terytorialnego w formie określonej przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego.Aby przekazać sporządzone sprawozdanie, należy podpisać go podpisem elektronicznym lub za pomocą podpisu potwierdzonego profilem zaufanym. W przypadku gdy jest ono sporządzane w formie pisemnej, podpisują je główny księgowy (skarbnik) i kierownik jednostki (dysponent funduszu, przewodniczący zarządu JST). Podpisy składa się odręcznie w miejscu oznaczonym na formularzu. Pod podpisem umieszcza się pieczątkę z imieniem i nazwiskiem osoby podpisującej.Terminy przekazywania sprawozdań oraz odbiorców sprawozdań zostały określone w załącznikach rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. W zależności od zakresu sprawozdania reguluje je inny załącznik. Dla budżetu państwa będzie to załącznik 34, dla budżetu środków europejskich – załącznik 35, dla budżetów JST – załącznik 36, a dla zobowiązań wynikających z umów partnerstwa publiczno-prywatnego – załącznik nr 37. Szczegółowo okresy sprawozdawcze dla poszczególnych rodzajów sprawozdań wyznacza rozdział piąty rozporządzenia zatytułowany „Okresy sprawozdawcze”.