Poradnik Przedsiębiorcy

Faktoring dla małych firm - rozwiązanie na problemy z płynnością finansową

9 na 10 przedsiębiorców w Polsce doświadcza zaległości w płatnościach. Zaledwie 1,4 proc. firm nie ma problemu z otrzymywaniem płatności od swoich kontrahentów w terminie. Tak wygląda rzeczywistość polskiego przedsiębiorcy. Kiedy pojawiają się problemy z płynnością finansową, faktoring może okazać się dobrym rozwiązaniem. Jak działa i w jaki sposób można go wykorzystać do rozwoju firmy? O tym w poniższym artykule. 

Co to jest faktoring?    

Faktoring jest to usługa finansowania faktur z odroczonym terminem płatności (np. 30 czy 60-dniowym). Polega na wcześniejszym wypłaceniu przez firmę faktoringową (faktora) zaliczki z wystawionej przez przedsiębiorcę (faktoranta) faktury. Dzięki skorzystaniu z tej usługi przedsiębiorca zyskuje - wcześniej niż wskazany na fakturze termin płatności - dostęp do środków należnych mu z tytułu wykonanej usługi czy sprzedaży produktu. Istotą faktoringu jest przyspieszenie płatności - przelew od faktora to zaliczka na poczet późniejszej wpłaty od kontrahenta. 

Przykład 1.

Pani Monika ma własną działalność gospodarczą. Świadczy usługi z zakresu marketingu online, m.in. projektuje materiały graficzne. Dla jednego ze swoich klientów wykonała projekt strony internetowej, wystawiła fakturę z terminem płatności 30 dni. Minęło 15, a zarobione środki wciąż ma zablokowane w fakturze i musi czekać na płatność kolejne 15. W międzyczasie musi zapłacić za specjalistyczne oprogramowanie, pracę księgowej oraz uregulować podatek VAT. Zgłasza się więc do firmy faktoringowej, która od razu wypłaca jej część pieniędzy. Dzięki temu Pani Monika bez przeszkód prowadzi swój biznes. 

Faktoring to nie tylko finansowanie. Usługa ta obejmuje również:

  • weryfikację kontrahentów - firma faktoringowa sprawdza, czy kontrahenci jej klientów to rzetelne firmy, dzięki czemu mogą ich ustrzec przed ewentualnymi problemami z płatnością;
  • monitoring wierzytelności - faktor bierze na siebie również obowiązek pilnowania płatności faktur, dzięki czemu przedsiębiorca ma więcej czasu i może się skupić na rozwoju swojej firmy. 

Kiedy warto skorzystać z faktoringu? 

Jeszcze do niedawna usługa faktoringu była skierowana do dużych firm i korporacji. Obecnie jest o wiele łatwiej dostępna i mogą z niej korzystać mikro i małe przedsiębiorstwa, jednoosobowe działalności, a w przypadku niektórych faktorów nawet startupy, które dopiero wystawiły swoją pierwszą fakturę. 

Faktoring jest dobrym rozwiązaniem dla firmy, która:

  • poszukuje bezpiecznego źródła finansowania na bieżącą działalność lub na rozwój firmy,
  • chce zabezpieczyć się przed potencjalnymi zatorami płatniczymi i ryzykiem braku zapłaty ze strony kontrahentów,
  • ma czasowe problemy z płynnością finansową, np. z powodu sezonowości,  
  • potrzebuje finansowania, ale nie spełnia wymagań do otrzymania kredytu w banku (np. nie ma odpowiednio długiej historii kredytowej),
  • podpisała kontrakt z dużym kontrahentem, który postawił warunek długich terminów płatności na fakturze,
  • szybko potrzebuje dostępu do środków finansowych i zależy jej na maksymalnie prostej procedurze wnioskowania.

Przykład 2.

Pan Michał ma małą firmę handlową, która produkuje kosze prezentowe. Jego biznes jest bardzo sezonowy - 60 proc. jego rocznych przychodów przypada na ostatni kwartał roku. Większość jego klientów to duże korporacje, które kupują jego produkty hurtowo i rzadko płacą w terminie. W sezonie Pan Michał potrzebuje większej ilości środków, aby zakupić niezbędne materiały. W takich sytuacjach sięga po faktoring jako źródło finansowania.  

Jak w praktyce działa faktoring?

Aby rozpocząć współpracę z firmą faktoringową należy przejść procedurę weryfikacyjną oraz podpisać umowę. Faktor przyznaje przedsiębiorcy limit faktoringowy, który określa maksymalną  kwotę środków finansowych, jakie może otrzymać ze zgłoszonych faktur. 

  • Przedsiębiorca sprzedaje towar lub usługę i wystawia swojemu kontrahentowi fakturę z odroczonym terminem płatności (14-90 dni).
  • Przesyła fakturę do faktora, często dokonując jednocześnie cesji wierzytelności.
  • Otrzymuje od faktora zaliczkę z wystawionej faktury (zazwyczaj ok. 80-90% wartości faktury brutto lub 100% netto) - pieniądze znajdą się na koncie w czasie od 15 min do 2 dni roboczych. 
  • Kontrahent spłaca należność bezpośrednio do firmy faktoringowej.
  • Faktor wypłaca przedsiębiorcy pozostałą część wartości faktury pomniejszoną o prowizję (jeśli nie potrącił jej wcześniej) oraz odsetki za ilość dni finansowania. 

Ile kosztuje faktoring? 

Firmy faktoringowe mają różne konstrukcje opłat, natomiast zazwyczaj na koszt faktoringu składa się:

  • prowizja (procent wartości finansowanej faktury),
  • odsetki - oprocentowanie dzienne (oparte na stawce referencyjnej WIBOR).

Niektórzy faktorzy pobierają dodatkowe opłaty, np. prowizję za przyznanie limitu faktoringowego lub za jego niewykorzystanie, czy opłaty za czynności operacyjne.

Na czym polega faktoring?

Przykład 3.

Pan Jarosław korzysta z faktoringu w SMEO. Ponosi koszty dopiero wtedy, kiedy faktycznie korzysta z usługi finansowania faktury. Jego faktor nie pobiera żadnych stałych opłat. Nalicza opłatę za okres finansowania konkretnej faktury. Im krótszy - tym prowizja jest niższa. Prowizja w SMEO wynosi 0,12 proc. kwoty faktury za każdy dzień finansowania oraz odsetki 10 proc. w skali roku. Pan Jarosław chce sfinansować fakturę o wartości 1230 zł brutto. Pierwszy przelew otrzymuje już po 15 minutach od pozytywnej weryfikacji faktury - na kwotę 1000 zł (wartość netto faktury) minus 44 zł prowizji, którą może odliczyć od podatku, więc finalnie zapłaci 29 zł prowizji. Po tym jak kontrahent ureguluje należność, otrzymuje od faktora pozostałą kwotę - wartość VATu, pomniejszoną o odsetki (10 zł brutto, 7 zł netto). Finalnie całkowity koszt jaki ponosi Pan Jarosław, po odliczeniu podatku, wyniesie 36 zł.

W polskim prawodawstwie faktoring jest umową nienazwaną. Sprzedaż wierzytelności jest traktowana tak jak sprzedaż papierów wartościowych czy weksli. Koszty, które przedsiębiorca ponosi w związku ze sprzedażą wierzytelności, może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu i odliczyć od podatku.