Poradnik Przedsiębiorcy

Stypendium dla pracowników - czy można uznać za koszt uzyskania przychodu?

Pracodawca prowadzący działalność gospodarczą może ufundować stypendium pracownikom bądź uczniowi, którego po ukończeniu edukacji zatrudni w swojej firmie. Działanie to wynika między innymi z faktu, że na rynku pracy brakuje wykwalifikowanej kadry, a rozwój większości firm związany jest z podnoszeniem kwalifikacji pracowników. Po stronie pracodawcy pojawia się więc pytanie, czy stypendium dla pracowników może stanowić koszt uzyskania przychodu? Wyjaśniamy w artykule.

Na czy polega stypendium finansowane przez pracodawcę?

Poprzez stypendium należy rozumieć wypłacenie świadczenia uczniom, którzy zostaną przyszłymi pracownikami i będą zatrudnieni na podstawie umowy stypendialnej, bądź pracownikom uczęszczającym do szkół branżowych lub szkół wyższych na kierunku związanym z przedmiotem działalności pracodawcy.

Według Słownika Wyrazów Obcych PWN stypendium należy rozumieć „jako stałą pomoc wypłacaną przez określony czas z funduszów społecznych albo państwowych, przeznaczona dla uczącej się młodzieży lub na prace specjalne”.

Stypendium dla pracowników – czy może stanowić koszt uzyskania przychodu?

Finansowanie stypendium dla pracowników ma na celu między innymi pozyskania wykwalifikowanych pracowników oraz poszerzenie ich wiedzy specjalistycznej. Dzięki temu firma ma dobry grunt na lepszy rozwój na rynku i uatrakcyjnienia oferty. Jednakże wielu przedsiębiorców nie decyduje się na tą formę finansowania, ponieważ wzbudza ona w nich wątpliwość co do ujęcia takiego wydatku w kosztach firmowych.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT „kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23”.

Analizując art. 23, możemy zauważyć, że nie zostały w nim wskazane wydatki poniesione na rzecz pracowników, w tym stypendia. Warto wspomnieć, że wydatek, jakim jest stypendium dla pracowników, pozwala zapewnić firmie fachowych pracowników, co może przełożyć się na większy przychód firmy. Więc tego typu wydatek ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dodatkowo w najnowszych interpretacjach indywidualnych organy podatkowe w odniesieniu do przyznawania przez pracodawców stypendium dla pracowników są przychylne i wskazują, że wydatek na stypendium dla pracowników może stanowić koszt podatkowy, który podlega księgowaniu w miesiącu wypłaty. 

Powyższe stanowisko znajdziemy między innymi w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 stycznia 2017 roku (sygn. 2461-IBPB-1-2.4510.1043.2016.2.AP), w której czytamy: „(...) Wydatku poniesionego przez Spółkę na ww. stypendia nie można powiązać bezpośrednio z konkretnymi przychodami, dlatego też zaliczenie go do kosztów podatkowych następuje na podstawie przepisu art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako kosztu pośredniego. Przepis ten stanowi, że koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. (...) Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że ustawodawca uzależnia moment potrącalności wydatku będącego kosztem uzyskania przychodu od momentu ujęcia kosztu w księgach rachunkowych. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że jeżeli wydatki poniesione przez Spółkę na stypendia dla studentów, o których mowa we wniosku zostaną rozpoznane przez Spółkę dla celów księgowych w miesiącu wypłaty tych stypendiów, to również dla celów podatkowych wydatki te powinny zostać rozliczone jako koszty w tym samym momencie”.

Reasumując, mimo iż przepisy bezpośrednio nie zabraniają ujęcia wydatku na stypendium dla pracowników w kosztach uzyskania przychodu, przedsiębiorca, aby mieć gwarancję co do prawidłowości rozliczeń, może wystąpić o indywidualną interpretację podatkową.

Przedsiębiorca, który nie posiada budżetu na ufundowanie pracownikom szkolenia, może skorzystać z dofinansowania z urzędu pracy, w celu wyszkolenia pracowników.

Otrzymane stypendium dla pracowników – jak wykazać po stronie obdarowanego?

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT stypendium dla pracowników finansowane przez pracodawcę, w celu jego dalszego kształcenia, co do zasady podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem PIT. Jak stanowi zapis wskazanego artykułu, wolne od podatku dochodowego są: wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego;.

Przy czym w myśl art. 1031 § 1 Kodeksu pracy przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.

W związku z powyższym wydatek, jakim jest stypendium dla pracowników, według przytoczonego przepisu ustawy o PIT nie stanowi przychodu pracownika. Zatem nie będzie wykazywany na druku PIT-11 (informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy) przekazywanym pracownikowi na zakończenie roku podatkowego.

Reasumując, w związku z tym, że sfinansowanie stypendium dla pracowników co do zasady może skorzystać ze zwolnienia z PIT, to wówczas staje się atrakcyjnym sposobem na finansowanie rozwoju pracownika. Korzystny jest również fakt, że pracodawca koszt, jakim jest stypendium, może wprowadzić w koszty uzyskania przychodu, a po stronie pracownika nie powstaje przychód. Warto więc zastanowić się nad tą formą finansowania kształcenia pracownika.