Poradnik Przedsiębiorcy

Szkolenia BHP pracowników i ich częstotliwość

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest ochrona zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Pracodawca zobowiązany jest ponadto do organizowania szkolenia BHP, to na nim ciąży bowiem obowiązek informacyjny w tym zakresie. Częstotliwość oraz forma szkoleń uzależnione są od rodzaju stanowiska pełnionego przez pracownika.

Szkolenia BHP – kiedy i co jaki czas?

Szkolenia BHP powinny być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub na ich zlecenie przez jednostki organizacyjne uprawnione do prowadzenia działalności szkoleniowej w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Szkolenia BHP pracodawca powinien powtarzać w czasie trwania stosunku pracy pracownika w celu utrwalenia wiedzy z tej dziedziny oraz przedstawienia ewentualnych zmian. Kwestia częstotliwości szkoleń BHP związana jest z rodzajem i warunkami wykonywanej pracy.

Powtarzalność szkolenia okresowego, nie rzadziej niż:

Rodzaj zajmowanego w firmie stanowiska pracy

Rodzaj szkolenia

Minimalny czas trwania szkolenia podany w minutach

Raz na 1 rok

Pracownicy zajmujący  stanowiska robotnicze, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne (duże zagrożenia dla zdrowia i zagrożenia wypadkowe)

Instruktaż na stanowisku pracy i wykład

360

Raz na 3 lata

Pracownicy zajmujący stanowiska robotnicze

Raz na 5 lat

 

Pracodawca oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści

Kurs, seminarium, samokształcenie kierowane

720

Pracownicy inżynieryjno-techniczni, technolodzy i organizatorzy produkcji, projektanci, konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych.

720

 

Pracownicy służby bhp i osoby wykonujące zadania służby bhp

1440 w tym 180 ćwiczeń

Pracownicy narażeni na czynniki niebezpieczne, uciążliwe lub szkodliwe, dla zdrowia oraz pracownicy, których praca związana jest z odpowiedzialnością w zakresie bhp

360

Raz na 6 lat

Pracownicy administracyjno-biurowi i inni, których nie wymieniono

360

 

Szkolenie BHP – rodzaje

Pracodawca ma obowiązek zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Przepisy przewidują dwa rodzaje szkoleń BHP: wstępne oraz okresowe.

Ponadto szkolenia BHP zarówno wstępne, jak i okresowe powinno odbywać się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Po zapoznaniu się z instrukcjami i wskazówkami bezpieczeństwa i higieny pracy pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z nimi.

Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem go do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Pierwsza pomoc w zakładzie pracy – czy konieczna?

Kodeks pracy (art. 2091) nakłada również na pracodawcę obowiązek wyznaczenia w obrębie zakładu pracy pracowników do udzielenia pierwszej pomocy oraz do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.

Sposób postępowania w powyższych sytuacjach winien być przystosowany do rodzaju oraz zakresu wykonywanej działalności, liczby pracowników (a także pozostałych osób znajdujących się na terenie zakładu pracy), jak i rodzaju oraz poziomu pojawiających się zagrożeń. W sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia tylko pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych, działania z zakresu udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników może wykonywać sam.

Pierwsza pomoc – kto i za co odpowiada?

Przepisy nie precyzują szczegółowo zakresu szkoleń, jakie powinny odbyć osoby wyznaczone w firmie do udzielania pierwszej pomocy oraz wykonywania działań z zakresu zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników. Stąd też przyjmuje się, że szkolenia kierunkowe dla takich pracowników będą wystarczające w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej oraz działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników oraz że mogą być aktualizowane w ramach zwykłych szkoleń BHP. Poza tym także pierwsze szkolenie w tym zakresie może być zrealizowane na płaszczyźnie wstępnego lub okresowego szkolenia BHP, o ile zostanie ono odpowiednio dostosowane.

Podobne stanowisko zajmuje Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: CIOP), który w ramach swojej działalności zajmuje się m.in. opracowywaniem i opiniowaniem standardów w zakresie ochrony pracy w dziedzinie BHP.

Należy nadmienić, iż osoby wyznaczone do wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji nie muszą posiadać w tym zakresie specjalistycznych kwalifikacji. Powinny mieć ukończone szkolenie w dziedzinie BHP zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 roku (w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – Dz. U. nr 180, poz. 1860 z późn. zm. – przyp. redakcji).

CIOP objaśnia, iż w ramowych programach szkolenia zamieszczonych w załączniku do rozporządzenia, została zawarta problematyka dotycząca ochrony przeciwpożarowej. Pracodawca lub jednostka organizacyjna przeprowadzająca szkolenia BHP powinni zadbać o to, by szkolenie wstępne lub okresowe BHP było przygotowane zgodnie z występującymi w firmie stanowiskami, uwzględniając przy tym szkolenie pracowników wyznaczonych do wykonywania czynności w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (uzależnione od rodzaju i poziomu zagrożeń, jakie mogą występować w danej jednostce).