Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga na złe długi zmiany od lipca 2015

Ulga na złe długi to procedura, która umożliwia czynnym podatnikom VAT “odzyskać” podatek należny z faktur, które nie zostały terminowo opłacone. To nie tylko korzyść dla sprzedawcy, ale również obowiązek po stronie dłużnika. Skorzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe dopiero po spełnieniu odpowiednich warunków. Już od lipca br. wchodzą zmiany - na korzyść podatnika, które dotyczą warunków umożliwiających skorzystanie z ulgi!  

Ulga na złe długi do końca czerwca 2015

Ulga na złe długi dotyczy wierzytelności, które nie zostały opłacone w terminie 150 dni od dnia, w którym upłynął termin płatności określony na fakturze sprzedaży lub w umowie. Są to tzw. wierzytelności uprawdopodobnione. Aby możliwe było skorzystanie z ulgi na złe długi, zgodnie z aktualnymi zasadami powinny zostać spełnione następujące warunki:

  • dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika zarejestrowanego jako czynny podatnik VAT, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  • na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty:
  • wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako czynni podatnicy VAT,
  • dłużnik nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  • od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.
Podatnik - osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna, wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą  bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.


Korekta podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu ulgi na złe długi powinna zostać dokonana w deklaracji VAT za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia terminu płatności faktury ub umowy.

Ulga na złe długi po stronie dłużnika

Dłużnik, który nie uregulował płatności w terminie 150 dni od upływu terminu płatności z faktury lub umowy, a odliczył podatek naliczony z tytułu zakupu, ma obowiązek skorygować odliczony podatek wynikający z dokumentu zakupu. Korekta powinna zostać dokonana w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia wyznaczonego terminu płatności.

Jeżeli dłużnik ureguluje należność w terminie do ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności należności, wówczas nie ma obowiązku korygowania wcześniej odliczonego podatku naliczonego z tytułu zakupu.

Ulga na złe długi podmioty powiązane

W sytuacji, gdy do transakcji dochodzi pomiędzy podmiotami wymienionymi w art. 32 ust. 2-4 ustawy, czyli  tzw. podmiotami powiązanymi, wierzyciel nie może skorzystać z ulgi na złe długi w przypadku nieuregulowania należności przez dłużnika.

Art. 32 ust. 2-4 ustawy o VAT

2. Związek, o którym mowa w ust. 1, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów.

3. Przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.

4. Przez powiązania kapitałowe, o których mowa w ust. 2, rozumie się sytuację, w której jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5% wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.


Ulga na złe długi od lipca 2015 - dłużnik w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji

Aktualnie jednym z warunków skorzystania z ulgi na złe długi przez wierzyciela jest to, aby dłużnik nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Przepisy uniemożliwiają wierzycielowi skorzystanie z ulgi na złe długi w sytuacji, gdy dłużnik jest w trakcie ww. zdarzeń, podczas gdy dłużnik mimo tego ma obowiązek dokonać korekty podatku naliczonego z tytułu nieopłaconego zobowiązania.

Od lipca br. ustawodawca wprowadza zmianę w tym zakresie, dodając w art. 89b ust. 1b do ustawy, na mocy którego dłużnik nie będzie musiał korygować odliczonego wcześniej podatku naliczonego z faktury, jeżeli na koniec miesiąca, w którym upływa 150 dzień od upływu terminu płatności, jest w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji. Takie stanowisko już w 2014 roku przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 641/14 podkreślając, że dłużnik powinien być zobowiązany do dokonania stosownej korekty VAT jedynie wtedy, gdy takiej korekty dokonał równolegle wierzyciel.

Ulga na złe długi od lipca 2015 - podmioty powiązane

Od lipca br. znacząca zmianą będzie również to, że z ulgi na złe długi będzie można korzystać, nawet jeżeli między wierzycielem a dłużnikiem istnieje związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2-4 ustawy o VAT. Co oznacza, że fakt, iż podmioty są ze sobą powiązane rodzinnie lub z tytułu przysposobienia, kapitałowo, majątkowo lub w ramach stosunku pracy - nie będzie stanowił przeszkody do skorzystania z ulgi na złe długi. Uchylono bowiem Art. 89a ust. 7.

Ulga na złe długi a wierzytelności powstałe przed dniem 1 lipca 2015

Do wierzytelności, które powstały przed 1 lipca, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona po 31 grudnia 2012, mogą mieć zastosowanie przepisy zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem.