Poradnik Przedsiębiorcy

Urlop na żądanie - kiedy pracownik może z niego skorzystać?

W życiu każdego człowieka mogą się zdarzyć niespodziewane, losowe sytuacje czy też inne zdarzenia, które będą wymagały załatwienia w godzinach pracy. W komfortowej sytuacji są przedsiębiorcy, którzy będąc swoimi szefami, mogą elastycznie układać plan dnia tak, aby znaleźć czas na załatwienie pilnych, prywatnych spraw. Pracownikowi z pomocą w takiej sytuacji przychodzi urlop na żądanie. Sprawdź, kiedy pracownik może wykorzystać urlop na żądanie.

Urlop na żądanie - regulacje prawne

Zgodnie z art. 1672 Kodeksu pracy: Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Udzielenie urlopu na żądanie występuje w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę, w przypadku umów cywilnoprawnych nie ma takiej możliwości.

4 dni możliwe do wykorzystania w ramach urlopu na żądanie nie są dniami dodatkowymi, tylko są ściągane z urlopu pracownika (20 lub 26 dni w ciągu roku).

Wniosek o urlop na żądanie

Jak wspomniano wcześniej, urlop na żądanie najczęściej wykorzystywany jest w sytuacjach nagłych, w związku z czym informację o chęci skorzystania z urlopu na żądanie należy zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, jednak przed godziną rozpoczęcia pracy w danym dniu. Daje to szansę pracodawcy na rozpatrzenie prośby.

Forma, w jakiej ma zostać dokonane zgłoszenie, nie została określona w przepisach. W praktyce odbywa się to przez telefon, wiadomość mailową, ustnie czy też pisemnie. Pracownik ma dowolność w wyborze, warunkiem jest, aby wiadomość o nieobecności dotarła do pracodawcy.

Najlepszym wyjściem jest złożenie zawiadomienia w formie pisemnej lub mailowej, ponieważ w przypadku konfliktu z pracodawcą mamy potwierdzenie, że dokonane zostało zgłoszenie z prośbą o urlop na żądanie. Możliwe jest również określenie przez pracodawcę w regulaminie pracy zasad dotyczących wnioskowania o urlop na żądanie na podstawie określonego pisma wewnętrznego.

Ile dni urlopu na żądanie można wykorzystać pod rząd?

Przepisy nie regulują kwestii tego, ile może trwać urlop na żądanie, przewidują jedynie, że pracownikowi przysługują 4 dni w ciągu roku kalendarzowego.

Pracownik może wystąpić o udzielenie zarówno pojedynczych dni, jak i 4 dni jednorazowo. Dodatkowo nie musi on dla każdego dnia składać osobnego wniosku o udzielenie urlopu na żądanie, może wypisać wniosek na cały okres 4 dni.

Urlop na żądanie - obowiązek czy dobra wola przedsiębiorcy?

Pracodawca co do zasady ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu na żądanie w terminie, który ten wskazał. Jednakże w sytuacji, gdy nieobecność pracownika zakłócałaby ciągłość pracy przedsiębiorstwa, np. linie produkcyjne czy też zagrażałaby jego interesom, pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie.

Ważne!
Pracownik może udać się na urlop na żądanie w momencie, gdy pracodawca wyrazi na to  zgodę.

Wymiar zatrudnienia a urlop na żądanie

Prawo do urlopu na żądanie przysługuje wszystkim pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, niezależnie od tego, w jakim wymiarze godzin są zatrudnieni. Urlop na żądanie udzielany jest na wskazany przez pracownika dzień - po akceptacji pracodawcy, w takim wymiarze godzin, w jakim pracownik miał w danym dniu pracować.

Przykład 1.

W sierpniu 2018 roku dwaj pracownicy tego samego dnia wystąpili z wnioskiem o udzielenie 1 dnia urlopu na żądanie. Jeden z nich miał w danym dniu pracować 12 h, a drugi 6 h. Pracodawca zgodził się na udzielenie urlopu na żądanie. Pierwszemu pracownikowi od puli urlopowej zostało odpisane 12 h, drugiemu 6h.

Ważne!
Pracownik ma prawo do 4 dni urlopu na żądanie w ciągu roku, niezależnie od tego ilu pracodawców miał w danym roku