Poradnik Przedsiębiorcy

Powered by

wFirma.pl

Poznaj
niezbędne narzędzia
do zarządzania
Twoją firmą!

Dostępne
na wszystkie
platformy

Apple Windows Android BlackBerry

Utwór inspirowany a utwór zależny - granica między inspiracją a plagiatem?

Utwór inspirowany a dzieło zależne - granica nie jest jednoznacznie przedstawiona przez ustawodawcę. Przy rozróżnianiu tych dwóch przypadków można przypuszczać, że chodzi o stosunek ilościowy do tożsamych elementów, a niekoniecznie stosunek jakościowy.

Uwaga!

Różnica między utworem inspirowanym a dziełami niesamoistnymi, czyli opracowaniami, nie jest klarownie przedstawiona przez ustawodawcę. Uznaje się, że wskaźnikiem granicy utworu zależnego i powstałego z inspiracji jest stopień istotności wykorzystania elementów przechwyconych z dzieła macierzystego

Jak odróżnić utwór inspirowany od zależnego?

Rozważania typu ilościowego mogłyby się sprawdzić w przypadkach utworów muzycznych, w których powtórzenie konkretnego zapisu nut powodowałoby powstanie utworu zależnego (opracowania utworu). Jednak takie rozwiązanie nie zawsze znajduje zastosowanie, zdarzają się bowiem przypadki w których liczba zbieżnych fragmentów może być bardzo duża, jednak powstały utwór będzie miał cechy twórcze w przeważającej części i zostanie uznany za utwór inspirowany.

Analiza porównawcza dzieł inspirowanych i dzieł niesamoistnych (zależnych) jest bardzo trudna i każdorazowo należy podchodzić do niej indywidualnie.

W przypadku np. zapożyczenia cudzej postaci literackiej, jej imienia czy wyglądu można mówić o utworze inspirowanym. Jednak jeżeli ta sama postać będzie stworzona na potrzeby danego utworu, będzie miała wyraźne, indywidualne, niepowtarzalne cechy, charakterystyczne w danym utworze, utwór powstały z daną postacią będzie opracowaniem utworu pierwotnego i nie będzie miał znamion cech indywidualnych - będzie utworem zależnym.

Ustawodawca nie poświęcił zbyt dużo uwagi utworowi inspirowanemu, jest to zaledwie jedno zdanie w ustawie o prawach autorskich i prawach pokrewnych:

Art. 2 ust. 4

Za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem.

Utwór inspirowany a utwór zależny - poznaj definicje

Utwór inspirowany jest to utwór powstały pod wpływem inspiracji dziełem innego twórcy. Inspiracją w tym przypadku możemy nazwać przypływ emocji, natchnienia, stan twórczy wywołany czyimś dziełem.

W odróżnieniu do utworu zależnego, utwór inspirowany ma indywidualne i twórcze cechy. Inspiracja drugim utworem stanowi tylko bodziec, pewien rodzaj natchnienia do realizacji własnego dzieła. Autor utworu inspirowanego posiada pełnię autorskich praw majątkowych i praw osobistych, pod warunkiem, że nie zawiera elementów twórczych cudzego utworu, a jedynie elementy niechronione, np. charakterystyczne cechy określonego stylu. 

Uwaga!

Utwór inspirowany jest dziełem samoistnym, posiadającym pełnię praw autorskich. Autor ma prawo nim swobodnie rozporządzać, pod warunkiem że nie zaczerpnął elementów twórczych z innego utworu.