Poradnik Przedsiębiorcy

Wydatki finansowane pomocą od państwa a rozliczenie podatkowe

Prowadzę biuro podróży i w ramach wsparcia od państwa skorzystałam z postojowego, mikropożyczki i dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności. Czy poniesione wydatki finansowane pomocą od państwa mogą stanowić koszt uzyskania przychodu? Jakie wydatki mogę finansować wyżej wymienionymi pomocami?

Alicja, Białystok



Na wstępie należy wyróżnić, że żadna z tych pomocy nie jest co do zasady księgowana w KPiR (w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym bądź na zasadach ogólnych) ani w ewidencji przychodów (rozliczenie na zasadach ryczałtu).

Czy poniesione wydatki finansowane pomocą od państwa stanowią koszt i przychód?

Świadczenie postojowe na mocy art. 52m ustawy o PIT jest wolne od podatku dochodowego. Z otrzymanego świadczenia można finansować wydatki związane z działalnością gospodarczą i stanowić one będą koszt uzyskania przychodu, o ile spełnione są przesłanki z art. 22 ustawy o PIT.

W przypadku mikropożyczki, jeśli zostaną spełnione przesłanki z art. 22 ustawy o PIT, koszt może również zostać ujęty w ewidencjach podatkowych. Należy mieć na uwadze, że pożyczka ma domyślnie charakter zwrotny i jest formą finansowania (nie jest dotacją czy dofinansowaniem) analogicznie do np. pożyczki w banku. Może być ona umorzona po spełnieniu określonych ustawą warunków – wówczas podatnik wykazywałby przychód podatkowy z tym związany, jednak w tym przypadku taki przychód nie powstanie, co wynika bezpośrednio z art. 15 zzd ust. 10 ustawy – szczególne rozwiązania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Konsekwencją umorzenia pożyczki jest więc brak przychodu. Ustawa nie reguluje natomiast konieczności wyksięgowywania kosztu w sytuacji, gdy pożyczka została umorzona. Potwierdza to wypowiedź Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 28 listopada 2011 r. o sygn. IBPBI/1/415-937/11/ZK, w której można przeczytać:

Na gruncie przedmiotowej sprawy w odniesieniu do Wnioskodawcy nie znajduje zastosowania cyt. art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Umorzenie pożyczki i jej uznanie za przychód podatkowy nie ma bowiem wpływu na możliwość amortyzacji środków trwałych sfinansowanych z częściowo umorzonej pożyczki, gdyż umorzenie to nie stanowi formy zwrotu wydatków inwestycyjnych. W związku z powyższym odpisy amortyzacyjne dokonywane od tej części wartości początkowej środków trwałych, których zakup został sfinansowany ze środków pochodzących z umorzonej pożyczki, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej”.

Natomiast jeśli chodzi o dofinansowanie kosztów działalności dla samozatrudnionych, to co do zasady, aby wydatek mógł stanowić koszt, musi między innymi zostać poniesiony przez podatnika (w tym przypadku warunek nie jest spełniony, ponieważ wydatek finansowany jest ze środków z urzędu pracy). Jednak niektóre stanowiska organów podatkowych (w tym KIS) potwierdzają możliwość zaksięgowania takich kosztów w KPiR. Ze względu na to, że nie ma jeszcze jednolitego stanowiska organów skarbowych i objaśnień na temat rozliczania kosztów z dofinansowania uzyskanego w ramach Tarczy Antykryzysowej, zalecane jest wstrzymanie się z ich księgowaniem do czasu powstania szczegółowych objaśnień lub wystąpienie o interpretację indywidualną.

Dofinansowanie części kosztów działalności z PUP nie jest przychodem, jeśli następuje ze środków z funduszu pracy, co potwierdza art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o PIT.

Wydatki finansowane pomocą od państwa – co można do nich zaliczyć?

Każda z uprzednio omawianych pomocy ma na celu wsparcie finansowe przedsiębiorców, którzy zostali dotknięci negatywnymi skutkami COVID-19. W przypadku środków otrzymanych ze świadczenia postojowego nie ma określonych wytycznych w sprawie ich spożytkowania. Wniosek o otrzymanie tego świadczenia także nie zawiera klauzul zobowiązujących przedsiębiorcę do dokumentowania, na co wydał pozyskane w ten sposób środki. Co do zasady cel jest więc dowolny.

W przypadku mikropożyczki i dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w umowach określone jest, że przedsiębiorcy muszą przeznaczyć pobierane pomoce na pokrycie bieżących wydatków związanych z prowadzeniem działalności.

Do takich wydatków można zaliczyć co do zasady:

  • koszt utrzymania lokalu firmowego (czynsz, media),

  • opłaty podatków (np. VAT i PIT),

  • opłaty leasingowe,

  • koszt składek ZUS,

  • wypłatę wynagrodzenia pracownikom,

  • koszt usług księgowych,

  • koszt systemów księgowych bądź systemów do fakturowania,

  • koszt usług pocztowych/kurierów w przypadku działalności wysyłkowej.

Umowa pożyczki o numerze tożsamym z numerem złożonego wniosku na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy:
§ 2 Pożyczkobiorca zobowiązuje się do: 
(...)
4) Udzielania rzetelnych informacji i wyjaśnień oraz udostępnienia wszelkich dokumentów związanych z realizacją umowy.