Poradnik Przedsiębiorcy

Wymiana informacji podatkowych z innymi państwami - warto wiedzieć!

30 kwietnia 2019 roku weszła w życie Ustawa z 4 kwietnia 2019 roku o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła znaczące zmiany w zakresie wzajemnej wymiany tych informacji pomiędzy państwami. Nowelizacja ujednolica zasady i tryb wymiany informacji podatkowych, obowiązki instytucji finansowych w odniesieniu do automatycznej wymiany informacji oraz ustala zasady kontroli w tym zakresie. Co przedsiębiorca powinien wiedzieć o nowych przepisach i na czym polega wymiana informacji podatkowych? Przeczytaj artykuł!

Wymiana informacji podatkowych - porozumienie szefa KAS z organami innych państw

Nowelizacja w istotny sposób rozszerzyła uprawnienia przedstawicieli właściwych organów państwowych w związku z wymianą informacji podatkowych. Obecnie szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w celu wymiany informacji podatkowych może zawierać z właściwym organem innego państwa członkowskiego porozumienia w zakresie przebywania upoważnionych przedstawicieli tego organu w siedzibach organów podatkowych oraz ich obecności w toku postępowań w sprawie udzielenia informacji podatkowych, postępowań podatkowych i innych czynności kontrolnych.

Szef KAS ma możliwość zawarcia porozumienia z właściwymi organami innego państwa UE, na podstawie którego jego przedstawiciel będzie mógł przebywać w siedzibie organów w danym państwie i być obecnym w toku postępowań prowadzonych przez organ tego państwa.

Jeżeli w aktach sprawy są zawarte informacje podatkowe, których dotyczy wniosek właściwego organu państwa członkowskiego, przedstawiciele tego organu otrzymują kopie dokumentów zawierających te informacje.

Upoważnieni przedstawiciele właściwego organu państwa członkowskiego, obecni w toku postępowania na podstawie którego następuje wymiana informacji podatkowych, postępowania podatkowego lub w toku czynności kontrolnych, mogą w ramach zawartego porozumienia:

  • zadawać pytania świadkowi oraz stronie, w ramach przeprowadzanego dowodu z zeznań świadka lub przesłuchania strony;

  • przeglądać i utrwalać dokumenty i inne dowody związane ze sprawą.

Przedstawiciele KAS mogą nie tylko być obecni w toku postępowania prowadzonego przez organ innego państwa, ale również – zadawać pytania świadkom, a także przeglądać i utrwalać dokumenty oraz inne dowody.
Powyższe czynności przedstawiciele KAS mogą wykonywać w takim zakresie, w jakim realizowana jest wymiana informacji podatkowych.

Przeprowadzanie dowodów w celu uzyskania informacji podatkowych

Postępowanie w sprawie udzielenia informacji podatkowych wszczyna wniosek właściwego organu państwa członkowskiego.

Nowością wprowadzoną na mocy analizowanej nowelizacji jest możliwość przeprowadzania, w toku postępowania, dowodów w celu uzyskania informacji podatkowych objętych wnioskiem. Do postępowania dowodowego zgodnie z nowelą odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy Ordynacji podatkowej.

Nowelizacja wprowadza możliwość przeprowadzania dowodów w toku postępowania o udzielenie informacji podatkowej.

Regulacje odnoszące się do trustów

W celu dostosowania regulacji do praktyki międzynarodowej nowelizacja wprowadziła definicję trustu, odwołując się do rozumienia tego pojęcia w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Trust to regulowany przepisami prawa obcego stosunek prawny wynikający ze zdarzenia prawnego, umowy lub porozumienia, w tym zespołu takich zdarzeń lub czynności prawnych, na podstawie którego dokonuje się przeniesienia własności lub posiadania wartości majątkowych na powiernika, w celu sprawowania zarządu powierniczego oraz udostępniania tych wartości beneficjentom tego stosunku.

Nowelizacja wprowadza definicję trustu – stosunku o charakterze powierniczym, który ma na celu ochronę i zarządzanie majątkiem.
Definicja trustu została wprowadzona do ustawy, ponieważ nowelizacja identyfikuje trust jako instytucję finansową. Trust będący taką instytucją jest rezydentem:

  • państwa uczestniczącego, w którym rezyduje do celów podatkowych – w przypadku, gdy przekazuje do tego państwa informacje w odniesieniu do rachunków raportowanych, prowadzonych przez siebie;

  • państwa rezydencji co najmniej jednego z powierników tego trustu – w pozostałych przypadkach.

Trust ma status instytucji raportującej, w związku z czym zostają na niego nałożone dodatkowe obowiązki wynikające z ustawy, w tym procedura należytej staranności i identyfikacji rachunków raportowanych.
Trust w rozumieniu nowelizacji jest również posiadaczem rachunku prowadzonego przez raportującą instytucję finansową. Oznacza to, że podlega regulacjom, które zobowiązują rozpoznawać go jako podmiot dla celów automatycznej wymiany informacji podatkowych.

Oświadczenia o rezydencji podatkowej

Na żądanie raportującej instytucji finansowej posiadacz rachunku oraz osoba kontrolująca są obowiązani składać oświadczenia o rezydencji podatkowej oraz przedstawiać dokumenty wymagane na podstawie procedur należytej staranności.

Występując z żądaniem złożenia oświadczenia o rezydencji podatkowej, raportująca instytucja finansowa może dokonać wstępnego wypełnienia tego oświadczenia na podstawie posiadanych przez nią informacji lub informacji uzyskanych od posiadacza rachunku, w tym w toku procedury założenia rachunku finansowego, z wyłączeniem informacji o państwie rezydencji.

Zakres informacji przedstawianych w oświadczeniu o rezydencji podatkowej obejmuje w przypadku posiadacza rachunku będącego osobą fizyczną:

  • nazwisko, imię lub imiona oraz datę i miejsce urodzenia;

  • aktualny adres zamieszkania;

  • państwo lub państwa rezydencji podatkowej;

  • TIN dla każdego państwa rezydencji podatkowej, a w przypadku jego braku – informację o tej okoliczności i powodach jej wystąpienia;

  • numer i serię dowodu tożsamości.

Z kolei w przypadku posiadacza rachunku będącego „podmiotem” w rozumieniu ustawy o wymianie informacji:

  • nazwę;

  • aktualny adres siedziby;

  • informacje, o których mowa w pkt 1 lit. c i d;

  • status oraz rodzaj posiadacza rachunku jako NFE, aktywny NFE albo pasywny NFE;

  • nazwisko, imię lub imiona osób kontrolujących posiadacza rachunku będących osobami raportowanymi;

  • w przypadku osoby kontrolującej:

– informacje, o których mowa w pkt 1;

– nazwę podmiotu kontrolowanego lub podmiotów kontrolowanych.

Oświadczenia o rezydencji podatkowej po nowelizacji są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Do oświadczenia dodana została klauzula o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.

Zmiany w Kodeksie karnym skarbowym

W związku z nowelizacją do Kodeksu karnego skarbowego dodane zostały nowe typy czynów zabronionych.

Nowelizacja wprowadza odpowiedzialność karną skarbową za niektóre naruszenia ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami.
Karze grzywny do 180 stawek dziennych podlega ten, kto działając w imieniu lub interesie raportującej instytucji finansowej, wbrew przepisom Ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, nie dopełnia obowiązku:

  • stosowania zasad i procedur należytej staranności oraz procedur sprawozdawczych;

  • rejestrowania czynności podejmowanych w ramach procedur należytej staranności;

  • gromadzenia dokumentacji wymaganej w ramach stosowania procedur należytej staranności;

  • usunięcia w terminie nieprawidłowości wskazanych w wyniku kontroli, o którym mowa w art. 70 ust. 4 tej ustawy.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Z kolei ten, kto działając w imieniu lub interesie podatnika, wbrew przepisom Ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, składa nieprawdziwą informację dla celów informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy „podmiotów” w rozumieniu tej ustawy, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.

W wypadku mniejszej wagi, sprawca tego czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.