Odpisy na ZFŚS - zasady naliczania i odprowadzania

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Pracodawcy zobowiązani do tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) muszą corocznie dokonywać aktualizacji odpisów podstawowych i fakultatywnych na ten fundusz. Już od kilku lat podstawa naliczania wspomnianych odpisów ustalana jest na dany rok kalendarzowy w tzw. ustawie okołobudżetowej. Reguła ta ma również zastosowanie w roku bieżącym. Ile wynoszą odpisy na ZFŚS w 2022 roku? Piszemy na ten temat poniżej.

Podstawy prawne funkcjonowania ZFŚS

Zasady funkcjonowania ZFŚS oraz prowadzenia działalności socjalnej przez pracodawców określają zapisy zawarte w Ustawie z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej jako „ustawa o ZFŚS”).

Zgodnie z przepisami wymienionej ustawy do tworzenia ZFŚS są zobowiązani wszyscy pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, bez względu na liczbę zatrudnionych pracowników.

W przypadku pracodawców spoza sfery budżetowej obowiązki w tym zakresie zróżnicowano w zależności od liczby pracowników. Zasadniczo pracodawcy zatrudniający na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty są obowiązani do tworzenia ZFŚS. Z kolei pracodawcy zatrudniający na dzień 1 stycznia co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, ale mniej niż 50 osób tworzą fundusz na wniosek zakładowej organizacji związkowej.

Jednocześnie wspomniani wyżej pracodawcy dysponują możliwościami dowolnego kształtowania wysokości odpisu na ZFŚS, mogą ponadto postanowić o tworzeniu funduszu lub wypłacaniu świadczenia urlopowego albo o nietworzeniu ZFŚS i niewypłacaniu świadczenia, o którym mowa.

Uwolnienie się pracodawcy od obowiązków związanych z działalnością funduszu musi nastąpić zgodnie z przepisami ustawy o ZFŚS.

Podstawa naliczania odpisów na ZFŚS w 2022 roku

Odpisy na ZFŚS w roku 2022 są wyższe niż w poprzednim roku – postanowienia w tym zakresie zostały zawarte w tzw. ustawie okołobudżetowej, czyli akcie prawnym służącym wykonaniu budżetu w 2022 roku.

Na podstawie art. 56 Ustawy z dnia 17 grudnia 2021 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 wprowadzono do ustawy o ZFŚS art. 5k, który wskazuje, jaką kwotę trzeba wykorzystać w celu ustalenia wysokości odpisów na fundusz – zarówno obowiązkowych, jak i fakultatywnych.

W 2022 roku przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ZFŚS, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2019 roku ogłoszone przez Prezesa GUS na podstawie art. 5 ust. 7 powołanej ustawy.

Oznacza to zatem, że podstawę odpisów na ZFŚS w 2022 roku stanowi kwota podana w Obwieszczeniu Prezesa GUS z dnia 19 lutego 2020 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019 roku i w drugim półroczu 2019 roku (Monitor Polski z 19 lutego 2020 roku poz. 195) i wynosi 4434,58 zł.

Wysokość odpisów podstawowych na ZFŚS w 2022 roku

Jak już wspomnieliśmy, podstawą obliczania odpisów na ZFŚS w 2022 roku jest kwota 4434,58 zł.

Odpis podstawowy na 1 pracownika zatrudnionego w standardowych warunkach pracy wynosi 1662,97 zł, ponieważ stopa tego odpisu w odniesieniu do wskazanego pracownika wynosi 37,5% podstawy naliczania.

Wyższy odpis dotyczy pracownika wykonującego pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych. W przypadku tego zatrudnionego stopa odpisu wynosi 50% podstawy, co oznacza, że wysokość odpisu to 2217,29 zł.

Wzrost odpisów na ZFŚS w 2022 roku odnosi się ponadto do pracowników młodocianych – kwoty tych odpisów uzależnione są od roku nauki osoby młodocianej i stanowią określony procent podstawy naliczania.

Oznacza to, że kwoty odpisów na ZFŚS w 2022 roku z tytułu zatrudniania pracownika młodocianego kształtują się następująco:

  •  221,73 zł – w 1 roku nauki, co odpowiada 5% podstawy naliczania;
  •  266,07 zł – w 2 roku nauki, co odpowiada 6% podstawy naliczania;
  •  310,42 zł – w 3 roku nauki, co stanowi 7% podstawy naliczania.

Wysokość zwiększeń odpisów na ZFŚS w 2022 roku

W 2022 roku wzrostowi ulegają również tzw. zwiększenia odpisu na ZFŚS, związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami oraz sprawowaniem opieki nad emerytem lub rencistą. Zgodnie z przepisami ustawy o ZFŚS odpisów zwiększających dokonuje się na: 

  • osobę zatrudnioną legitymującą się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
  • każdego emeryta i rencistę, nad którymi pracodawca sprawuje opiekę socjalną.

W stosunku do wyżej wymienionych osób zwiększenie odpisu na ZFŚS w 2022 roku wynosi 277,16 zł, co odpowiada 6,25% podstawy obliczania zwiększenia.

Podwyższone zostało ponadto zwiększenie odpisu dotyczące pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego 7,5% tego odpisu. W 2022 roku zwiększenie to wynosi 332,59 zł.

Odpisy na ZFŚS w 2022 roku – podsumowanie

Pracodawcy zobowiązani do utworzenia ZFŚS (podmioty sfery budżetowej) oraz tacy, którzy zdecydowali się prowadzić działalność socjalną w tej formie, muszą corocznie dokonać korekt wysokości odpisów na fundusz i zwiększeń fakultatywnych. W 2022 roku odpisy na ZFŚS wzrosły, co zostało przewidziane w przepisach okołobudżetowych. Podstawa odpisu została zwiększona – w stosunku do roku ubiegłego – o 300,56 zł. Od tej podstawy nalicza się odpis podstawowy oraz odpisy szczególne i ich zwiększenia.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów