Poradnik Przedsiębiorcy

Podatki w kosztach uzyskania przychodu

Definicję kosztów uzyskania przychodu zna prawdopodobnie każdy przedsiębiorca - są to wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu lub utrzymania albo zabezpieczenia jego źródła, z wyłączeniem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. Nie każdy jednak wie, że możliwa jest sytuacja, w której pojawią się podatki w kosztach uzyskania przychodu.

Podatki w kosztach uzyskania przychodu

Co do zasady uznaje się, że kwoty opłacane z tytułu zobowiązań podatkowych nie mogą stać się kosztami uzyskania przychodów w firmie. Zasada ta jest faktycznie obowiązująca, jeżeli chodzi o podatek dochodowy, podatek od spadków i darowizn oraz podatek od wydobycia niektórych kopalin. Jednak niektóre podatki ujmuje się w kosztach uzyskania przychodu.

Przedsiębiorca jest często obciążony innymi podatkami niż te wyżej wymienione, które w określonych przypadkach mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Jeśli zatem w ramach wykonywanej przez siebie działalności podatnik zostanie obciążony koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), podatku od środków transportowych zaliczanych do środków trwałych albo podatku od nieruchomości użytkowanych na potrzeby działalności, może zaliczyć takie podatki w kosztach uzyskania przychodu. Dodatkowo, w kosztach może znaleźć się zazwyczaj także podatek akcyzowy, z wyłączeniem sytuacji, w której dotyczy on nadmiernych ubytków i niedoborów.

Zatem, jeśli przedsiębiorca uzna, że obowiązek podatkowy powstał w wyniku działań nierozerwalnie związanych z prowadzeniem przez niego firmy, może tego typu wydatki ująć w swoich firmowych kosztach, pomniejszając tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.

Podatki w kosztach uzyskania przychodu - ciekawy podatek VAT 

Podatek od towarów i usług co do zasady nie jest ujmowany w kosztach uzyskania przychodów - mówi o tym bezpośrednio wskazany wcześniej art. 23 ustawy o PIT. Jednakże od tej ogólnej zasady istnieje kilka wyjątków, które uprawniają płacącego do uwzględnienia VAT-u w kosztach firmowych.

Najczęściej do możliwości ujęcia podatku VAT w swoich podatkowych księgach przychodów i rozchodów uprawnieni są podatnicy korzystający ze zwolnienia z VAT. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy jest to zwolnienie przysługujące przedsiębiorcy, którego obrót nie przekroczył w jednym roku podatkowym 150 000 zł, czy też zwolnienie przedmiotowe, przyznawane ze względu na rodzaj prowadzonej działalności. W każdym z tych przypadków podatnik ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków firmowych w kwocie brutto, bowiem nie ma prawa do odliczenia VAT od wydatków.

Warto także zwrócić uwagę, że podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT zaliczy ten podatek w kosztach uzyskania przychodu m.in. przy imporcie towarów.

Analogicznie możliwość zaliczenia do kosztów naliczonego podatku VAT przysługuje przedsiębiorcy, który prowadzi sprzedaż mieszaną, choć w tym przypadku - nie od każdego zakupu. Obowiązkiem podatnika jest ustalenie, które wydatki związane są z przychodami opodatkowanymi VAT, a które - ze zwolnionymi oraz wyodrębnienie takich kosztów, których nie można jednoznacznie zaliczyć do którejś z tych dwóch grup. W takiej sytuacji podatek VAT od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną można będzie uznać za koszt podatkowy w pełnej wysokości, natomiast ten dotyczący kosztów niezakwalifikowanych do żadnej z grup - na podstawie proporcji. Podatek VAT naliczony od wydatków ponoszonych w związku ze sprzedażą opodatkowaną VAT nie będzie stanowił kosztu - zostanie on rozliczony osobno, za pomocą deklaracji VAT.

Oprócz powyższych przykładów zdarzają się także sytuacje, w których VAT będzie stanowił koszt także u czynnego podatnika VAT. Ma to związek z faktem, iż przy niektórych zakupach podatek naliczony nie może zostać przez podatnika rozliczony w deklaracji. Chodzi tu o zakup usług hotelowych i gastronomicznych, a także w przypadku samochodów osobowych używanych w celach mieszanych -  możliwość odliczenia 50% VAT-u od zakupu paliwa i innych wydatków eksploatacyjnych związanych z danym pojazdem. W takiej sytuacji VAT naliczony także u podatnika czynnego będzie stanowił koszt uzyskania przychodu.

Uwaga!

W przypadku usług gastronomicznych należy pamiętać, że nie stanowią one kosztów uzyskania przychodu, jeśli zostaną uznane za wydatki ponoszone na reprezentację.

Na podatek VAT należy też uważać przy zakupie lub leasingu samochodu osobowego. W tym przypadku podatnik najpierw określa czy pojazd będzie używany:

  • wyłącznie na cele działalności gospodarczej - wtedy przysługuje odliczenie 100% VAT pod warunkiem zgłoszenia pojazdu do urzędu skarbowego na druku VAT-26, prowadzenia szczegółowej kilometrówki oraz wprowadzenia regulaminu używania pojazdu w firmie,

  • w celach mieszanych, a więc w działalności i prywatnie - wtedy można odliczyć 50% kwoty VAT z pozostała część VAT-u trafia do kosztów.

Jak więc widać, istnieje sporo sytuacji, w których można ująć podatki w kosztach uzyskania przychodu. Warto o tym pamiętać, bowiem koszty obniżają podstawę opodatkowania, a co za tym idzie - zmniejszają konieczną do odprowadzenia kwotę podatku dochodowego.