Dzieło wykonane dla zagranicznej firmy – bez zgłoszenia do ZUS-u?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Od 1 stycznia 2021 roku płatnicy składek lub osoba fizyczna zlecająca wykonanie dzieła na podstawie umowy o dzieło zawieranej z wykonawcą dzieła mają obowiązek zgłoszenia do ZUS-u umowy o dzieło. 

Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych każdy płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło ma obowiązek zgłaszania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych każdej zawartej umowy o dzieło, jeżeli zostaje ona zawarta z osobą, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy osoba nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Obowiązku tego należy dopełnić w ciągu 7 dni od zawarcia takiej umowy.

Obowiązek ten dotyczy umów o dzieło zawartych po dacie 1 stycznia 2021 roku.
Przy czym należy mieć na uwadze, że umowa o dzieło nie podlega składkom na ubezpieczenia społeczne, dlatego też wykonawca zawierający taką umowę nie jest obciążony obowiązkiem zgłoszenia jej po to, aby odprowadzać składki.
Obowiązkiem wykonawcy dzieła jest jednak terminowe rozliczanie i uiszczanie zaliczek na podatek dochodowy.

Czy należy zgłaszać umowę o dzieło  zawartą z zagraniczną firmą do ZUS-u?

Pojawia się pytanie, czy obowiązek ten dotyczy także sytuacji, gdy dzieło zostało wykonane dla zagranicznej firmy. W tym artykule postaramy się omówić to zagadnienie.

W stosunku do podmiotów zagranicznych obowiązek zgłaszania zawartych umów o dzieło do ZUS-u dotyczyć będzie wyłącznie tych firm, które posiadają status płatnika składek w rozumieniu polskich przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

 Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych definiuje płatnika składek. I tak w myśl tych przepisów to:

  1. pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca ZUS; 
  2. jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodzenia przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie – w stosunku do osób pobierających świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu, osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia oraz osób pobierających wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie;
  3. podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – w stosunku do osób, które ją wykonują na podstawie skierowania do pracy lub podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłek wypłaca ten podmiot;
  4. ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne.

Wskazuje się, że status płatnika składek może wynikać z dowolnego tytułu prawnego, np. status płatnika składek będzie miała zagraniczna firma zatrudniająca pracowników na terenie Polski, którzy objęci są obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.

Jeżeli zagraniczna firma nie jest płatnikiem składek w Polsce w rozumieniu wyżej wskazanej definicji, to nie ma obowiązku zgłaszania do ZUS-u zawieranych umów o dzieło.

Osoby wykonujące dzieło na rzecz firmy zagranicznej niebędącej płatnikiem w rozumieniu definicji płatnika zawartej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych również nie mają obowiązku zgłoszenia umowy o dzieło do ZUS-u.

Przykład 1.

Jan Nowak wykonuje umowę o dzieło dla spółki ATDH GmbH. Spółka ta nie zatrudnia w Polsce pracowników, ani też nie spełnia przesłanek do uznania jej za płatnika składek w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji umowa o dzieło, którą zawarł Jan Nowak ze spółką ATDG GmbH, nie będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u. Oznacza to, że ani spółka, ani Jan Nowak nie mają obowiązku informować ZUS-u o zawartej umowie o dzieło.

Przykład 2.

Jan Nowak wykonuje umowę o dzieło dla spółki ATDH GmbH. Spółka ta zatrudnia w Polsce około 20 pracowników i jest zgłoszona jako płatnik składek. W takiej sytuacji umowa o dzieło, którą zawarł Jan Nowak ze spółką ATDG GmbH, będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u.

Umowa o dzieło z firmą z kraju Unii Europejskiej a przejęcie roli płatnika składek

Wspomnieć należy również o sytuacji, jaka wyniknąć może z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 roku dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które to przyznaje pracodawcy niemającemu miejsca prowadzenia działalności w państwie członkowskim, którego ustawodawstwo ma zastosowanie w zakresie zabezpieczenia społecznego, możliwość do tego, aby uzgodnić z pracownikiem, że spoczywający na pracodawcy obowiązek opłacenia składek może być wypełniany w jego imieniu przez pracownika, bez uszczerbku dla podstawowych obowiązków pracodawcy. 

Pracodawca wówczas powiadamia instytucję właściwą tego państwa członkowskiego o dokonanych uzgodnieniach. Oznacza to, że przedsiębiorcy posiadający siedzibę w Unii Europejskiej, Szwajcarii, Europejskim Obszarze Gospodarczym, mogą przenieść status płatnika składek na zatrudnionych przez nich w Polsce pracowników. W tym celu konieczne jest zawarcie z pracownikiem zatrudnionym z Polski umowy o przejęciu obowiązków płatnika składek. W tej sytuacji zagraniczna firma nie będzie miała statusu płatnika składek w rozumieniu polskiej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 

Przykład 3.

Szwedzka spółka DLDL AB. będąca stroną umowy o pracę z osobą fizyczną z Polski zawarła ze wszystkimi zatrudnionymi umowy o przejęciu obowiązków płatnika składek. W takiej sytuacji nie będzie miała statusu płatnika składek, ani też nie będzie miała obowiązku zgłoszenia zawieranych umów o dzieło z ich wykonawcami.

Zgłoszenie umowy o dzieło z firmą spoza Unii Europejskiej

Obowiązek zgłaszania zawartych z wykonawcami umów o dzieło nie dotyczy przedsiębiorców z tzw. krajów trzecich, czyli takich, które posiadają siedzibę poza Unią Europejską, Szwajcarią i Europejskim Obszarem Gospodarczym.

Brak takiego obowiązku dla wspomnianych firm jest bezwzględny, nawet jeśli zatrudniają w Polsce pracowników.

Firmy zagraniczne mające siedzibę poza Unią Europejską, Szwajcarią i Europejskim Obszarem Gospodarczym nie mają statusu płatnika składek w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Zatrudnieni przez nich pracownicy podlegają tylko dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym i sami pełnią rolę płatnika składek. 

Przykład 4. 

Kanadyjska spółka nie ma w ogóle obowiązku zgłoszenia zawartej umowy o dzieło do ZUS-u, ani też obowiązek ten nie dotyczy wykonawcy wykonującego dzieło na podstawie umowy o dzieło z nią zawartej.

Co z umową o dzieło zawartą z firmą brytyjską?

Na marginesie warto wskazać, że pomimo brexitu umowa o handlu i współpracy pomiędzy UE a Wielką Brytanią potwierdza kontynuację dotychczasowych zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym. 

Idea jest więc taka, aby opisane wyżej zasady obowiązujące przedsiębiorców z Unii Europejskiej, Szwajcarii i Europejskiego Obszaru Gospodarczego miały zastosowanie również do przedsiębiorców z Wielkiej Brytanii.

1 lutego 2020 roku dokonał się Brexit, czyli wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. 

Pomimo to umowa o handlu i współpracy pomiędzy UE a Wielką Brytanią potwierdza kontynuację dotychczasowych zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym. 

Oznacza to, że zasady obowiązujące przedsiębiorców z Unii Europejskiej, Szwajcarii i Europejskiego Obszaru Gospodarczego mają zastosowanie do przedsiębiorców z Wielkiej Brytanii. Tak więc status płatnika składek będzie miała brytyjska spółka zatrudniająca pracowników na terenie Polski.

Przykład 5.

Jan Nowak wykonuje umowę o dzieło dla spółki ATDH Ltd. Spółka ta nie zatrudnia w Polsce pracowników, ani też nie spełnia przesłanek do uznania jej za płatnika składek w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji umowa o dzieło, którą zawarł Jan Nowak ze spółką ATDG GmbH, nie będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u. Oznacza to, że ani spółka, ani Jan Nowak nie mają obowiązku informować ZUS-u o zawartej umowie o dzieło.

Przykład 6.

Jan Nowak wykonuje umowę o dzieło dla spółki ATDH Ltd. Zatrudnia ona w Polsce około 20 pracowników i jest zgłoszona jako płatnik składek. W takiej sytuacji umowa o dzieło, którą zawarł Jan Nowak ze spółką ATDG GmbH, będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u.

Brak obowiązku zgłoszenia umowy o dzieło przez płatników 

Należy mieć jednak na uwadze także to, że zagraniczna firma czy polski pracodawca, którzy są płatnikiem składek w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym, nie ma obowiązku zgłoszenia umowy o dzieło mimo zawarcia jej po dacie 1 stycznia 2021 roku, w następujących wypadkach:

  • co do umów o dzieło, które zawarte zostały z własnym pracownikiem;
  • co do umów o dzieło, które będą wykonywane na rzecz dotychczasowego pracodawcy, mimo że zostały zawarte z innym podmiotem;
  • co do umów o dzieło, które zawarto z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą na wykonanie przez nie usług, które wchodzą w zakres prowadzonej działalności.

Przykład 7.

Tomasz Nowak prowadzi działalność gospodarczą jako architekt. Spółka z o.o. będąca płatnikiem składek z uwagi na zatrudnianie pracowników zawarła z nim umowę o dzieło na wykonanie projektu nowego budynku, w którym mieścić się ma w przyszłości siedziba spółki. Z uwagi na to, że wykonanie umowy wchodzi w zakres prowadzonej przez architekta działalności gospodarczej, zawarta umowa o dzieło nie będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u.

Przykład 8. 

Anna Kowalska jest zatrudniona na stanowisku korektora publikacji w firmie ABC Spółka z o.o. będącej płatnikiem składek. ABC Spółka z o.o. zawarła z panią Anną umowę o dzieło na napisanie 5 tekstów literackich, które zostaną opublikowane. Z uwagi na to, że ABC Spółka z o.o. zawarła umowę z własnym pracownikiem w osobie Anny Kowalskiej, umowa o dzieło nie będzie podlegała zgłoszeniu do ZUS-u.

Obowiązek zawiadomienia ZUS-u o zawarciu umowy o dzieło ma każdy płatnik składek lub osoba fizyczna, jeżeli zleci wykonanie dzieła osobie, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że zgłosić do ZUS-u należy zarówno umowy o dzieło zawierane z obywatelami polskimi, jak też umowy o dzieło zawierane z  cudzoziemcami zamieszkującymi w Polsce zarówno na podstawie karty stałego, jak i czasowego pobytu.

Umowa o dzieło zawarta z obywatelem polskim lub cudzoziemcem mieszkającymi poza granicami Polski będzie podlegała zgłoszeniu w ZUS-ie wyłącznie wówczas, kiedy przychód uzyskiwany z tej umowy będzie opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów