Poradnik Przedsiębiorcy

Jakie budynki można wybudować bez pozwolenia na budowę?

Przepisy prawa budowlanego dopuszczają możliwość budowy pewnych obiektów bez pozwolenia na budowę. Jest to niewątpliwe pewne udogodnienie i zminimalizowanie wymogów stawianych przed inwestorami. Chodzi tu przede wszystkim o niewielkie obiekty, które pełnią raczej funkcję użytkową i rekreacyjną. Jakie budynki mogą zostać wybudowane bez pozwolenia na budowę? Odpowiedź poniżej.

Zmiana przepisów Prawa budowlanego – bez pozwolenia na budowę, ale wymagane zgłoszenie

Zgodnie z Ustawą nowelizująca przepisy prawa budowlanego z dnia 13 lutego 2020 roku, której przepisy obowiązują od 19 września 2020 roku, znowelizowany został art. 29 ustawy prawo budowlane.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą treścią ww. przepisu nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy – Prawo budowlane, budowa:

  1. wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane;

  2. sieci:

    1. elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV,wodociągowych,
    2. kanalizacyjnych,
    3. cieplnych,
    4. gazowych o ciśnieniu roboczym nie wyższym niż 0,5 MPa;
  1. wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2;

  2. obiektów budowlanych, niewymienionych w pkt 2, 3 i 5–30 oraz w ust. 2, usytuowanych na terenach zamkniętych, ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej lub ministra właściwego do spraw wewnętrznych, z wyłączeniem budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej;

  3. oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę;

  4. zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3;

  5. tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu;

  6. pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m;

  7. instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;

  8. kanalizacji kablowej;

  9. zjazdów z dróg krajowych i wojewódzkich oraz zatok parkingowych na tych drogach;

  10. obiektów budowlanych służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej Ustawą z dnia 9 czerwca 2011 roku – Prawo geologiczne i górnicze w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów;

  11. obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m poza śródlądowymi drogami wodnymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin;

  12. wolno stojących:

    1. parterowych budynków gospodarczych,
    2. garaży,
    3. wiat

– o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

  1.  przydomowych:

    1. ganków,
    2. oranżerii (ogrodów zimowych)

– o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

  1. wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki;

  2. parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m2, służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa, sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  3. gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, oraz stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 500 m2 i głębokości nieprzekraczającej 2 m od naturalnej powierzchni terenu, przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa, sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  4. stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  5. boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji;

  6. ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m;

  7. przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy powyżej 35 m2;

  8. przyłączy:

    1. elektroenergetycznych,
    2. wodociągowych,
    3. kanalizacyjnych,
    4. gazowych,
    5. cieplnych,
    6. telekomunikacyjnych

– z zastrzeżeniem art. 29a;

  1. kanałów technologicznych, w rozumieniu art. 4 pkt 15a Ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych=, w pasie drogowym w ramach przebudowy drogi;

  2. stacji ładowania, w rozumieniu art. 2 pkt 27 Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 roku o elektromobilności i paliwach alternatywnych, z wyłączeniem infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 3 tej ustawy;

  3. niecek dezynfekcyjnych, w tym niecek dezynfekcyjnych z zadaszeniem;

  4. podbudowy słupowej dla telekomunikacyjnych linii kablowych;

  5. obiektów małej architektury w miejscach publicznych;

  6. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej:

    1. płyt do składowania obornika,
    2. szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę,
    3. naziemnych silosów na materiały sypkie, o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m,
    4. silosów na kiszonkę;
    5. stacji regazyfikacji LNG o pojemności zbiornika magazynowania gazu do 10 m3.

Podkreślenia wymaga, że budowa ww. obiektów możliwa jest bez pozwolenia na budowę, jednak wymaga dokonania przez inwestora zgłoszenia.

Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Trzeba do niego dołączyć dokumenty wskazane w art. 30 ust. 2a ustawy – Prawo budowlane.

Zmiana przepisów prawa budowlanego – bez pozwolenia i bez zgłoszenia

Z kolei bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia możliwa jest budowa:

  1. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej:

    1. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m,
    2. suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2;
  1. wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki;

  2. wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

  3. altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w Ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych;

  4. wiat przystankowych i peronowych;

  5. parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m2, służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyjątkiem budynków sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  6. stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  7. gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, oraz stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 500 m2 i głębokości nieprzekraczającej 2 m od naturalnej powierzchni terenu przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa, z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000;

  8. wolno stojących kabin telefonicznych, szaf i słupków telekomunikacyjnych;

  9. parkometrów z własnym zasilaniem;

  10. zjazdów z dróg powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach;

  11. przepustów o przekroju wewnętrznym do 0,85 m2;

  12. przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2;

  13. obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych;

  14. opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych;

  15. pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;

  16. telekomunikacyjnych linii kablowych;

  17. urządzeń pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewnętrznymi, państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby hydrogeologicznej:

    1. posterunków: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz wód podziemnych,
    2. punktów: obserwacyjnych stanów wód podziemnych oraz monitoringu jakości wód podziemnych,
    3. piezometrów obserwacyjnych i obudowanych źródeł;
  1. obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych;

  2. ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m;

  3. obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych;

  4. tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących żadnych funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel;

  5. znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody;

  6. poligonowych obiektów budowlanych, w szczególności stanowisk obronnych, przepraw, budowli ziemnych, budowli fortyfikacyjnych, instalacji tymczasowych oraz obiektów kontenerowych, lokalizowanych na terenach zamkniętych wyznaczonych przez Ministra Obrony Narodowej do prowadzenia ćwiczeń wojskowych z wykorzystaniem obozowisk polowych oraz umocnień terenu do pozoracji bezpośredniego prowadzenia walki;

  7. obudowy ujęć wód podziemnych;

  8. punktów ładowania, w rozumieniu art. 2 pkt 17 Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 roku o elektromobilności i paliwach alternatywnych, z wyłączeniem infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 3 tej ustawy;

  9. urządzeń sytuowanych w pasie drogowym dróg publicznych, wraz z fundamentami, konstrukcjami wsporczymi oraz przynależnymi elementami wyposażenia:

    1. służących do zarządzania drogami, w tym do wdrażania inteligentnych systemów transportowych,
    2. służących do zarządzania ruchem drogowym, w tym urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,
    3. o których mowa w art. 13o ust. 1 i art. 20g ust. 1 Ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych;
  1. bankomatów, biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie;

  2. obiektów kontenerowych wraz z instalacjami i przyłączami oraz związanych z nimi sieciami:

    1. elektroenergetycznymi,
    2. wodociągowymi,
    3. kanalizacji sanitarnej,
    4. cieplnymi

– lokalizowanych na terenach zamkniętych wyznaczonych decyzją Ministra Obrony Narodowej;

  1. naziemnych zbiorników będących obiektami budowlanymi, służących do przechowywania paliw płynnych klasy III, na potrzeby własne użytkownika, o pojemności do 5 m3;

  2. przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2;

  3. stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych.

W związku z tym bez pozwolenia i zgłoszenia można budować wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, jak np. garaże, altany, przydomowe ganki, oranżerie, tarasy czy wiaty.

Oczywiście przed przystąpieniem do realizacji inwestycji konieczne jest zweryfikowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod kątem tego, czy dopuszcza on dokonanie określonej zabudowy na nieruchomości. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy wystąpić do właściwego wójta, burmistrza miast o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.