Tło strzałki Strzałka
0 0
dni
0 0
godz
0 0
min
0 0
sek

Krótszy okres amortyzacji budynków niemieszkalnych – kiedy jest możliwy?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Budynki niemieszkalne mogą być amortyzowane według metody liniowej lub według indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Z początkiem 2024 roku weszły nowe przepisy – które znowelizowano 1 stycznia 2025 roku. Dzięki tej nowelizacji, wprowadzono krótszy okres amortyzacji budynków niemieszkalnych. W poniższym artykule przedstawiamy najważniejsze przepisy na ten temat.

Zasady amortyzacji budynków niemieszkalnych

Zgodnie z art. 22i ustawy o PIT odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, z zastrzeżeniem art. 22j–22ł, dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych. 

Dla budynków niemieszkalnych roczna stawka amortyzacyjna przewidziana w Wykazie wynosi 2,5%. W zakresie wyjątków można wskazać, że np. dla garaży podziemnych stawka wynosi 4,5%, a dla kiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m3 stawka to 10%.

Jednocześnie można wskazać na indywidualne stawki amortyzacyjne. Otóż w myśl art. 22j ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22l, mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji podatników, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż – dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5% – 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia ich oddania po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatników, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat.

Z powyższych względów indywidualną stawkę amortyzacyjną dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5%, można ustalić, jeżeli wskazane budynki/lokale nie były wcześniej wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika, a ponadto spełniają równocześnie jeden z warunków przewidzianych w tym przepisie, czyli są używane lub ulepszone.

Należy przy tym przyjąć, że przez używanie środka trwałego dla potrzeb tego przepisu rozumie się jego eksploatowanie (użytkowanie) przed dniem nabycia przez podatnika. Oznacza to, że aby zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną dla budynku/lokalu niemieszkalnego, dla którego stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5%, po raz pierwszy wprowadzonego do ewidencji, podatnik musi wykazać, że ten budynek/lokal był wcześniej używany.

Dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z Wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5%, minimalny okres amortyzacji należy ustalić poprzez pomniejszenie okresu 40 lat o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia oddania budynku po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podatnika. Ponadto okres amortyzacji nie może być krótszy niż lat 10. Oznacza to, że stawkę amortyzacji 10% podatnik może zastosować jedynie, jeżeli od dnia oddania przedmiotowego budynku niemieszkalnego do używania do jego wprowadzenia do ewidencji środków trwałych minęło przynajmniej 40 lat.

Należy podkreślić, że wyliczenia zgodnie z powyżej wskazanym sposobem trzeba dokonać na podstawie 2 dat – daty oddania po raz pierwszy do używania danego środka trwałego oraz daty wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych przez podatnika.

Przykład 1.

Pan Antoni posiada prywatny budynek mieszkalny oddany do użytku w 1988 roku. W 2021 roku wprowadził go do ewidencji ŚT i rozpoczął wykorzystywanie go na potrzeby swojej jednoosobowej działalności gospodarczej. Jaką stawkę amortyzacyjną może zastosować mężczyzna? 

Po pierwsze może on dokonać amortyzacji według stawki wynikającej z Wykazu, tj. 2,5%. W tym przypadku pan Antoni może również zastosować stawkę indywidualną. Od dnia oddania do użytku do dnia wprowadzenia do ewidencji minęły 33 lata. Odejmując od 40 lat 33 lata, otrzymujemy wynik 7 lat. Art. 22j ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT wskazuje jednak, że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat. Z tego względu amortyzacja może zostać dokonana według stawki 10%.

Zgodnie z przepisami dla używanych i wprowadzonych po raz pierwszy do ewidencji środków trwałych w postaci budynków niemieszkalnych najwyższa indywidualna stawka amortyzacyjna wynosi 10%.

Krótszy okres amortyzacji budynków niemieszkalnych a stopa bezrobocia

Jak wynika z treści art. 22j ust. 7 ustawy PIT, podatnicy będący mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami, zaliczonymi do grupy 1 i 2 Klasyfikacji, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych danego podatnika, w przypadku gdy ten środek trwały znajduje się na obszarze:

  1. gminy zlokalizowanej w powiecie lub miasta na prawach powiatu, w których przeciętna stopa bezrobocia wynosi co najmniej 120% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, oraz
  2. gminy lub miasta na prawach powiatu, w których indywidualny wskaźnik zamożności gminy lub miasta na prawach powiatu jest mniejszy niż 100% wskaźnika zamożności wszystkich gmin lub miast na prawach powiatu.

W tym miejscu warto dodać, że w stanie prawnym obowiązującym do końca 2024 roku ww. przepis dotyczył tylko gmin, natomiast od 1 stycznia 2025 roku rozszerzono zakres jego zastosowania również o miasta na prawach powiatu.

Należy zwrócić uwagę, że wskazany przepis daje prawo do zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej tylko tym podatnikom, którzy mają status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców. 

Kolejna istotna kwestia to fakt, że indywidualna stawka amortyzacyjna w tym przypadku dotyczy budynków i lokali niemieszkalnych (grupa 1 KŚT) oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej (grupa 2):

  • wytworzonych we własnym zakresie oraz
  • po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji ŚT podatnika.

W świetle powyższego należy zatem podkreślić, że opisana krótsza amortyzacja podatkowa nie znajdzie zastosowania do przypadków, gdy podatnik nabędzie dany środek trwały od innego podmiotu (w takim przypadku nie będzie to bowiem środek trwały wytworzony we własnym zakresie).

Zgodnie z art. 22j ust. 8 ustawy PIT w przypadku, gdy środek trwały, o którym mowa w ust. 7, znajduje się na obszarze gminy zlokalizowanej w powiecie, w którym przeciętna stopa bezrobocia wynosi:

  1. od 120 do 170% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju – okres amortyzacji dla tego środka trwałego nie może być krótszy niż 10 lat;
  2. powyżej 170% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju – okres amortyzacji dla tego środka trwałego nie może być krótszy niż 5 lat.

Natomiast w myśl art. 22j ust. 9 ustawy PIT spełnienie warunków, o których mowa w ust. 7, ustala się na miesiąc, w którym wystąpiło jedno z następujących zdarzeń:

  1. uprawomocniła się decyzja o pozwoleniu na budowę;
  2. upłynął termin na wniesienie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia budowy albo wydano zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia takiego sprzeciwu;
  3. środek trwały został po raz pierwszy wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – w przypadku, gdy budowa tego środka trwałego nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę albo dokonania zgłoszenia budowy lub z innych przyczyn nie doszło do wydania takiej decyzji albo dokonania takiego zgłoszenia.

Przykład 2.

Pan Tomasz w 2021 roku uzyskał pozwolenie na budowę budynku użytkowego. Budowa zakończyła się w 2025 roku i po oddaniu nieruchomości do użytku budynek został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. Jest zlokalizowany na obszarze gminy, w której przeciętna stopa bezrobocia wynosi 120% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Czy pan Tomasz może skorzystać z indywidualnej stawki amortyzacyjnej 10%, o której stanowi art. 22j ust. 7 ustawy PIT?

Z uwagi na fakt, że pozwolenie na budowę zostało wydane przed wejściem w życie art. 22j ust. 7 ustawy PIT – tj. przed 1 stycznia 2024 roku – pan Tomasz nie może skorzystać z indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Tak też można przeczytać w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 13 maja 2024 roku (nr 0114-KDIP2-1.4010.168.2024.1.KW).

W praktyce zastosowanie ww. przepisów pozwala na skrócenie okresu amortyzacji budynków niemieszkalnych z 40 lat do odpowiednio 5 lub 10 lat. 

Reasumując, przepisy ustawy PIT (w analogicznym zakresie obowiązują też przepisy ustawy CIT) przewidują możliwość przyspieszonej amortyzacji budynków niemieszkalnych, przy czym należy zwrócić uwagę, że obejmuje to wyłącznie budynki wytworzone we własnym zakresie i znajdujące się w konkretnych gminach.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów