Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu

Zgodnie z zasadą ogólną obowiązek rozliczenia podatku należnego w deklaracji i ewidencji VAT, powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Od powyższej reguły istnieją pewne wyjątki. Jeden z nich dotyczy usług najmu. W odniesieniu do tych czynności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Jeśli jednak usługa najmu stanowi import usług, powstanie obowiązku podatkowego należy ustalić według ogólnej zasady, określonej w ustawie o podatku od towarów i usług. Sprawdź, kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu!

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Zgodnie z brzmieniem art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu m.in. usług najmu z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.

W przypadku, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy z tytułu najmu powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury, określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności (art. 19a ust. 7 ustawy o VAT).

Z kolei w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy o VAT wskazano, że w przypadku najmu fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności.

Dla potrzeb rozliczenia podatku należnego, ale także i podatku naliczonego z tytułu importu usług, kwotę z zagranicznych faktur należy przeliczyć zgodnie z art. 31a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z niego zaś wynika, że przeliczenia na złote, dokonuje się według średniego kursu danej waluty obcej, ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski (ewentualnie przez Europejski Bank Centralny) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

W jakiej chwili powstaje obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu?

Obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu został przez ustawodawcę uregulowany w sposób szczególny. Pomimo, że rozpoznanie obowiązku podatkowego przy usłudze najmu, związane jest z faktem wystawienia faktury, to w przypadku, gdy usługa ta stanowi import usług – ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, iż reguły tej (tj. powiązanie obowiązku podatkowego z datą wystawienia faktury) nie stosuje się. W konsekwencji oznacza to, że zastosowanie znajdzie tu zasada ogólna, dla której istotny jest moment wykonania usługi.

Zatem w przypadku importu usług obowiązek podatkowy, będzie powstawał w odniesieniu do nabywanych usług:

  • do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT – na zasadach ogólnych, czyli z chwilą wykonania tych usług lub jeśli przed tym momentem otrzymano część, lub całość zapłaty – z chwilą otrzymania tej zapłaty;

  • w pozostałych przypadkach – na zasadach szczególnych, jeśli usługi te zostały wymienione w przepisach art. 19a ust. 5-7 ustawy o VAT, jeśli natomiast nie zostały wymienione – na zasadach ogólnych.

Przykład 1

Włoski kontrahent wynajął dla polskiego podatnika VAT maszynę. Strony umowy postanowiły, iż okres najmu rzeczy ruchomej będzie miał miejsce przez trzy miesiące i zakończy się w czerwcu 2018 r. Zapłata za tę usługę nastąpi w lipcu. W tym przypadku, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi, tj. na zasadach ogólnych. Jeśli zapłata za tę usługę, czy to w całości, czy też w części, nastąpiłaby przed datą wykonania usługi, tj. przed czerwcem, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania zapłaty.

Najem nieruchomości – wyjątek od wyjątku

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku importu usług najmu i dzierżawy nieruchomości. W tym zakresie obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia ww. usług stanowiących dla polskich nabywców import usług, powstaje w szczególny sposób, tj. z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż z chwilą upływu terminu płatności. Miejsce świadczenia tych usług, ustala się bowiem na podstawie art. 28e ustawy o VAT, a nie art. 28b tej ustawy. W konsekwencji oznacza to, iż w przypadku świadczenia tych usług nie ma zastosowania wyłączenie, wynikające z ostatniego zdania art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b ustawy o VAT.

Przykład 2

Polski podatnik wynajmuje od podatnika niemieckiego powierzchnię magazynową. Miejsce świadczenia tej usługi znajduje się na terytorium Niemiec (art. 28e ustawy o VAT). W tym przypadku obowiązek podatkowy, będzie powstawał w sposób szczególny, tj. z chwila wystawienie faktury. Nie znajdzie tutaj zastosowania wyłączenie szczególnej zasady ustalenia obowiązku podatkowego.

Powstanie obowiązku podatkowego przy refakturowaniu usług najmu

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, obowiązek podatkowy przy refakturowaniu usług najmu, powstaje z chwilą wystawienia refaktury (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 września 2013 r., IPPP1/443-700/13-2/MPe).

Przykład 3

Podatnik VAT wynajmuje spółce B nieruchomość i w związku z tym 20 maja 2018 r. wystawił fakturę z tytułu czynszu najmu za kwiecień 2018 r. Następnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. spółka B wystawiła refakturę na rzecz innej spółki C, której podnajmuje przedmiotową nieruchomość. W świetle powyższego, obowiązek podatkowy w spółce B powstanie w dniu 4 czerwca 2018 r., tj. z dniem wystawienia faktury.

 

Obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu a otrzymanie zaliczki

Jak wskazano powyżej, obowiązek podatkowy przy imporcie usług najmu powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Jeżeli jednak przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek czy ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Powyższej reguły nie stosuje się jednak do czynności wymienionych w art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT, dotyczącym m.in. usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze. W przypadkach wskazanych w powołanym przepisie (art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT), otrzymanie zaliczki nie spowoduje konieczności jej opodatkowania, a podatnik nie ma obowiązku dokumentowania otrzymanej zaliczki fakturą.

W sytuacji, w której zaliczka jest wypłacana z tytułu importu usług najmu, do którego stosuje się art. 28b ustawy o VAT, obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą otrzymania zaliczki. W tym bowiem przypadku, import usług rozliczany jest na zasadach ogólnych, co oznacza, że art. 19a ust. 8 ustawy o VAT mówiący o rozliczeniu zaliczki znajduje zastosowanie.