Poradnik Przedsiębiorcy

Opłaty sądowe w sprawach cywilnoprawnych

Każdy, kto decyduje się na założenie sprawy w sądzie musi liczyć się na wstępie z poniesieniem kosztów sądowych. Zasady pobierania opłat sądowych w sprawach cywilnych, ich wysokość, a także zasady ich zwrotu określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jak rozpoznać wysokość kosztów sądowych? Kiedy jakie opłaty sądowe się stosuje?

Opłaty sądowe - co im podlega?

Opłacie sądowej podlegają czynności wymienione wprost przez ustawę:

  • pozew (w tym pozew wzajemny),
  • apelacja i zażalenie,
  • skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
  • sprzeciw od wyroku zaocznego,
  • zarzuty od nakazu zapłaty,
  • interwencja główna i uboczna,
  • skarga:

    • o wznowienie postępowania,
    • o uchylenie wyroku sądu polubownego,
    • na orzeczenie referendarza sądowego,
    • na czynności komornika,
  • wniosek:
    • o wszczęcie postępowania nieprocesowego,
    • o ogłoszenie upadłości,
    • o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,
    • o wpis w KRS i w rejestrze zastawów oraz o zmianę i wykreślenie tych wpisów.
    • Rodzaje kosztów sądowych

Wyróżnia się trzy rodzaje opłat sądowych:

OPŁATA STAŁA

OPŁATA STOSUNKOWA

OPŁATA PODSTAWOWA

  • sprawy o prawa  prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe

  • sprawy o prawa majątkowe

  • sprawy, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej

  • nie jest zależna od wartości przedmiotu sporu ani wartości przedmiotu zaskarżenia

  • wynosi 5% (a postępowaniu grupowym 2%) wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia

  • pobranie opłaty podstawowej wyłącza pobranie innej opłaty

  • min. 30 zł

  • min. 30 zł

  • min. 30 zł

  • max. 5.000 zł

  • max. 100.000 zł

-

Wyróżnia się również podrodzaj opłaty stosunkowej opłatę tymczasową. Wnoszona jest od pisma w sprawie o prawa majątkowe, gdy nie da się ustalić wartości przedmiotu sprawy w chwili jej wszczęcia. Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1.000 złotych, a w sprawach dochodzonych w postępowaniu grupowym od 100 złotych do 10.000 złotych.

Opłata sądowa - wysokość pobieranej opłaty

Nie zawsze pobiera się całą opłatę. Wielkość pobieranej opłaty sądowej bowiem zależy również od rodzaju sprawy.

Wielkość opłaty

Rodzaj sprawy

cała (100%)

  • pozew i pozew wzajemny

  • wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub samodzielnej jego części

¾ (75%)

  • wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym

½ (50%)

  • sprzeciw od wyroku zaocznego i od wniosku o uchylenie europejskiego nakazu zapłaty

¼ (25%)

  • pozew w postępowaniu nakazowym

  • pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym

⅕ (20%)

  • interwencja uboczna;

  • zażalenie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej

Podczas wyliczeń należy pamiętać, że wartość opłat zaokrągla się w górę do pełnego złotego
(np. jeżeli wstępnie wyliczona opłata wyniosła 35,40zł to odprowadza się na rachunek sądu 36 zł).

Wysokość opłaty sądowej w postępowaniu uproszczonym

W sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym pobiera się opłatę stałą:

  • od pozwu zależną od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu umowy,
  • od apelacji zależną od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wartość przedmiotu zaskarżenia od [zł]

Wartość przedmiotu zaskarżenia do [zł]

Wysokość opłaty w podstępowaniu uproszczonym

-

2000

30 zł

2000

5000

100 zł

5000

7500

250 zł

7500

-

300 zł

Kiedy takie opłaty sądowe i postępowanie uproszczone będą obowiązywały? W sprawach o:

  1. roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20.000 złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty;
  2. zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w  spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Forma odprowadzania opłat sądowych

W praktyce występują trzy główne formy odprowadzania opłat sądowych:

  1. zapłata bezpośrednio w kasie sądu, w którym składane jest pismo;
  2. zapłata w formie znaków opłaty sądowej (max. wysokość opłaty w tej formie nie może przekroczyć 1.500 zł);
  3. zapłata bezgotówkowa na rachunek sądu właściwego dla wnoszonej sprawy.
  4. Opłatę sądową uiszcza się przy wniesieniu do sądu pisma jej podlegającego. Gdy nastąpi w formie bezgotówkowej bezpośrednio na rachunek sądu należy pamiętać aby dołączyć potwierdzenie do składanego pisma.