Poradnik Przedsiębiorcy

Przymusowe doprowadzenie dłużnika – jakie ma znaczenie dla wierzyciela?

Jeśli majątek dłużnika nie zaspokoił wierzyciela, to czas na sprawdzenie czy dłużnik ma jeszcze jakiś majątek, który mógłby zostać poddany egzekucji na poczet długów. Rozwiązaniem jest wyjawienie majątku dłużnika. To właśnie z tym postępowaniem wiąże się przymusowe doprowadzenie dłużnika przez sąd. Zobacz, co takie doprowadzenie może dać wierzycielowi.

Przymusowe doprowadzenie dłużnika zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego

Jeśli wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym wnioskuje o przymusowe doprowadzenie dłużnika, to sąd zgodnie z art. 916 § 1. Kodeksu postępowania cywilnego:

„Jeżeli dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie stawi się do sądu w celu złożenia wykazu lub przyrzeczenia albo stawiwszy się wykazu nie złoży lub odmówi odpowiedzi na zadane mu pytanie albo odmówi złożenia przyrzeczenia, sąd może skazać go na grzywnę lub nakazać przymusowe doprowadzenie oraz może zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca, z uwzględnieniem art.276 § 2. O skutkach tych dłużnik powinien być pouczony w wezwaniu na posiedzenie. W razie wykonania czynności przez dłużnika lub umorzenia postępowania grzywny niezapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu”.

Zgodnie z tym zapisem, jeśli dłużnik nie pojawia się w sądzie, by złożyć wykaz posiadanego majątku i nie ma usprawiedliwienia dla swojej nieobecności, to sąd ma prawo nakazać przymusowe doprowadzenie dłużnika do sądu. Ma także takie prawo, jeśli dłużnik odmówi odpowiedzi na zadane mu pytania lub nie złoży przyrzeczenia lub wykazu majątku. Jeśli dłużnik jest osobą prawną albo jednostką organizacyjną w świetle art. 64 § 11 to przymusowe doprowadzenie dłużnika dotyczy osoby uprawnionej do działania w jej imieniu.

Sąd może również skazać dłużnika na 5000 złotych grzywny lub zastosować areszt do miesiąca, uwzględniając art. 276 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. O tych skutkach dłużnik zostaje poinformowany w wezwaniu na posiedzenie. Jeśli dłużnik wykona czynności, do których jest zobowiązany lub postępowanie zostanie umorzone, to grzywny niezapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu. Dłużnik ma prawo do zażalenia, gdy zostanie skazany na karę grzywny lub aresztu.

Czym jest wyjawienie majątku?

Wyjawienie majątku to procedura, która jest niezależna od czynności komornika. Jej celem jest wezwanie dłużnika, by przed sądem podał wszystkie składniki swojego majątku. Aby rozpocząć ten rodzaj postępowania, wierzyciel musi złożyć wniosek do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika lub miejsca prowadzenia działalności. Od 1 stycznia 2019 roku koszt złożenia takiego wniosku to 200 zł. Dowód wpłaty należy dołączyć do wniosku.

Procedura ujawnienia majątku jest przydatna także w sytuacji, gdy dłużnik wyzbywał się majątku, żeby udaremnić egzekucję, ponieważ dłużnik ma obowiązek poinformować o czynnościach nieodpłatnych i odpłatnych, które przeprowadził w ciągu 5 lat przed wszczęciem egzekucji przeciw niemu – dotyczy to wszystkich czynności, które mogły być dokonane z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli.
Co daje przymusowe doprowadzenie dłużnika?
W trakcie przymusowego doprowadzenie dłużnika:

  • w każdej chwili dłużnik ma prawo złożyć wykaz majątku i przyrzeczenie,
  • gdy dłużnik jest w areszcie, może wystąpić o stawienie go przed sądem, by mógł złożyć wykaz i przyrzeczenie – sąd w takiej sytuacji przyjmuje wykaz i przyrzeczenie bez wzywania wierzyciela i zwalnia z aresztu dłużnika.

Przymusowe doprowadzenie dłużnika to dobre rozwiązanie w przypadku, gdy dłużnik ukrywa majątek, by nie spłacać wierzytelności. Często strach przed karą grzywny lub aresztem sprawia, że dłużnicy szukają sposobu na polubowne rozwiązanie sprawy. Dzięki temu wierzyciele mają bardzo duże szanse na odzyskanie długu.