Poradnik Przedsiębiorcy

Spis z natury a zmiana lub rozszerzenie działalności

Rozszerzenie lub zmiana prowadzonej działalności bywa dobrym sposobem na osiągnięcie większych zysków. Gdy przedsiębiorca zdecyduje się na dodanie do oferty nowych usług lub sprzedaż produktów nowego typu, powinien dokonać zgłoszenia tego faktu na formularzu CEIDG-1. Dobrane zgodnie z PKD kody trzeba uwzględnić w części 6 - pole 06.3. W kwestii formalności związanych ze zmianą rodzaju działalności często pojawia się pewna wątpliwości - czy w tym przypadku niezbędny jest spis z natury? Zapraszamy do lektury.

Kiedy trzeba przeprowadzić spis z natury?

Spis z natury (remanent, inwentaryzacja) trzeba obowiązkowo przeprowadzać w przypadkach wymienionych w prawie. Par. 27 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów nakazuje przeprowadzić spis z natury:

  • przy zakładaniu działalności (w spisie należy ująć wszystkie posiadane na dzień rozpoczęcia działalności towary handlowe oraz materiały, a jego wartość ujmuje się w KPiR jako pierwszy wpis),
  • na koniec roku podatkowego (czyli na dzień 31 grudnia - w spisie ujmuje się przede wszystkim posiadane w danym momencie towary i materiały, zapis ten zamyka KPiR w danym roku),
  • na początek roku podatkowego (spis ten zazwyczaj stanowi kopię remanentu przeprowadzonego na koniec roku, jego wartość wpisuje się jako pierwszą pozycję w KPiR w danym roku),
  • przy likwidacji działalności (w tym wypadku konieczne są dwa remanenty - dla celów VAT i podatku dochodowego),
  • w razie zmiany wspólnika (remanent taki przeprowadza się, jeżeli firma prowadzona jest w formie spółki, która rozlicza się opierając się na KPiR i ma na celu ustalenie rzeczywistego zobowiązania podatkowego zarówno wspólnika wychodzącego ze spółki, jak i pozostałych wspólników),
  • w trakcie roku na wniosek urzędu lub w wyniku zaistnienia potrzeb własnych.

Spis z natury - zgłoszenie

Pewne sytuacje zobowiązują właściciela firmy do zawiadomienia fiskusa o zamiarze przeprowadzenia spisu z natury. Par 38 ust. 4 przywołanego wyżej rozporządzenia ustanawia trzy wyjątki - dotyczą one inwentaryzacji na koniec i początek roku oraz na dzień rozpoczęcia działalności.

Wszystkie inne sytuacje wymagają zawiadomienia naczelnika właściwego US o tym, że spis z natury będzie sporządzany - termin przesłania takiej informacji to 7 dni przed dokonaniem takiej inwentaryzacji. Warto jednak wiedzieć, że sam remanent należy złożyć w urzędzie w jednej sytuacji, czyli przy spisie z natury dla celów VAT, który wykonuje się likwidując firmę. Rzecz jasna bywa też tak, że fiskus z własnej inicjatywy wzywa podatnika do przekazania remanentu sporządzonego w innych przypadkach.

Spis z natury - konieczny przy zmianie działalności?

Czy więc zmiana rodzaju działalności lub poszerzenie oferty oznaczają, że spis z natury jest rzeczą niezbędną? Nie - ale podatnik może sam postanowić o jego przeprowadzeniu. Jeśli zdecyduje się na taki krok, musi mieć na uwadze konieczność poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o chęci stworzenia spisu z natury. Jak już wspomniano wcześniej, musi to uczynić najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem jego sporządzania.