Poradnik Przedsiębiorcy

Choroba zleceniobiorcy w raportach ZUS

Zleceniodawca ma obowiązek rozliczać składki za zatrudnionych zleceniobiorców zarówno w okresie, w którym wykonują zlecenie, jak również za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Pociąga to za sobą konieczność prawidłowego rozliczenia składek ubezpieczeniowych oraz  odpowiedniego przedstawienia sytuacji w raportach ZUS.

Ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy

Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, która nie posiada innych podstaw do ubezpieczeń, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Natomiast ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorcy jest dobrowolne, może on przystąpić do ubezpieczenia na swój wniosek. Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia złożenia wniosku, składka na to ubezpieczenie jest w całości finansowana przez ubezpieczonego.

Należy zaznaczyć, iż możliwość objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym występuje tylko w sytuacji, gdy z tytułu wykonywania umowy zlecenia, zleceniobiorca jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi. W związku z tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie może przystąpić osoba, dla której umowa zlecenie nie jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczenia. Przykładowo, taka sytuacja ma miejsce, gdy zleceniobiorca jest jednocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego (w 2016 roku 1850,00 zł brutto). Wówczas ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy zlecenie są dla niego dobrowolne, co wyklucza możliwość objęcia ubezpieczeniem chorobowym z tego tytułu.

Choroba zleceniobiorcy a zasiłek chorobowy

Osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Do tego okresu wliczane są poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, pod warunkiem, że przerwa pomiędzy nimi nie przekroczyła 30 dni.

Zleceniobiorca, zgłoszony do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ma również prawo do zasiłku opiekuńczego i macierzyńskiego, które przysługują bez okresu wyczekiwania (90 dni).

Rozliczenie chorego zleceniobiorcy

W przeciwieństwie do pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, zleceniobiorcy nie przysługuje wynagrodzenie chorobowe. Od pierwszego dnia niezdolności do pracy zleceniobiorca otrzymuje zasiłek chorobowy, który zostanie wypłacony przez ZUS lub przez pracodawcę, jeżeli posiada uprawnienia do wypłaty zasiłków.

Przy rozliczeniu wynagrodzenia za wykonane zlecenie oraz zasiłku chorobowego w podstawie wymiaru składek społecznych oraz składki zdrowotnej, zleceniobiorcom nie uwzględnia się kwot zasiłków. Zleceniodawca nie pobiera zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconego zleceniobiorcy zasiłku chorobowego, za to po zakończeniu roku, kwotę zasiłku wykazuje w deklaracji PIT-8C. W związku z tym naliczone świadczenie za czas choroby zleceniodawca wypłaca bez obciążeń z tytułu składek ZUS oraz podatku dochodowego.

Zleceniodawca ma obowiązek sporządzenia deklaracji PIT-8C do końca lutego kolejnego roku podatkowego. Dokument ten przekazuje zleceniobiorcy oraz do właściwego dla zleceniobiorcy urzędu skarbowego. Zleceniobiorca na podstawie otrzymanego dokumentu wykazuje kwoty zasiłku wraz z pozostałymi przychodami opodatkowanymi według skali podatkowej  w zeznaniu rocznym.