Poradnik Przedsiębiorcy

Kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym – czy jest konieczna?

Obowiązek posiadania i rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej dotyczy niemal każdego przedsiębiorcy, który sprzedaje towary bądź świadczy usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Tak stanowi art. 111 ust. 1 ustawy o VAT. Jednakże ustawodawca przewidział dla czynności, które nie są z góry zobowiązane do rejestrowania na kasie fiskalnej, możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. Niekiedy ewidencjonowanie sprzedaży na kasie fiskalnej zależne jest od sporządzonej umowy ze zleceniodawcą. Taki przypadek występuje przy wykonywaniu pośrednictwa w sprzedaży usług turystycznych. W związku z tym warto postawić pytanie: czy kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym jest obowiązkowa? Odpowiadamy.

Obowiązkowa kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym – jak ustalić?

Obowiązek rejestracji sprzedaży na rzecz osób prywatnych reguluje art. 111 ust. 1 ustawy o VAT.Art. 111 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Dodatkowo w artykule tym, a dokładnie ust. 3b, wskazane zostało, że podatnicy prowadzący ewidencję przy zastosowaniu kas rejestrujących, u których podstawą opodatkowania jest:

  • kwota prowizji lub
  • inna postać wynagrodzenia za wykonywane usługi w ramach umowy agencyjnej, zlecenia, pośrednictwa lub innych umów o podobnym charakterze albo
  • marża,

ewidencjonują na potrzeby obliczenia osiąganego przez nich obrotu oraz kwot podatku należnego całą wartość sprzedaży własnej oraz prowadzonej na rzecz lub w imieniu innych podatników.Art. 758 par. 1 Kodeksu cywilnego w sposób jasny i precyzyjny wskazuje, że przez umowę agencyjną agent zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.Odnosząc się do powyższych przepisów, należałoby stwierdzić, że kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym jest obowiązkowa. Jednakże w rzeczywistości obowiązek ten wyznacza sporządzona z biurem podróży umowa. Jeśli bowiem w umowie pośrednictwa podatnik zobowiązany będzie do prowadzenia ewidencji sprzedaży przez swoich partnerów (w ich imieniu i na ich rzecz), to będzie miał obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży własnej oraz obcej, tj. zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT. Natomiast jeśli w umowie zostanie zawarte, że podatnik nie jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji sprzedaży partnera biznesowego, to wówczas nie ewidencjonuje on także sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej.

Powyższe działanie potwierdza między innymi Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 8 grudnia 2015 r., o sygn. IBPP3/4512-615/15/BJ. Stwierdził on bowiem, że:

"(...) W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca prowadzi sprzedaż na rzecz partnerów z wykorzystaniem umów pośrednictwa. Wnioskodawca nie jest zobowiązany przez partnerów do prowadzenia ewidencji za pomocą własnej kasy rejestrującej. Partnerzy zlecając wykonywanie sprzedaży Wnioskodawcy, nie przekazują kasy powierzonej. Należy zatem stwierdzić, że przepisy podatkowe mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie nie zobowiązują Wnioskodawcy do ewidencjonowania sprzedaży obcej za pomocą kasy rejestrującej, gdyż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie jest zobowiązany do ewidencjonowania obrotu oraz kwot podatku należnego z tytułu własnej sprzedaży. Wnioskodawca nie jest również zobowiązany przez partnerów do prowadzenia ewidencji za pomocą własnej lub powierzonej kasy rejestrującej w drodze umowy pisemnej."

Kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym a zwolnienie podmiotowe i przedmiotowe

Agent pośredniczący w organizacji usług turystycznych, którego umowa zobowiązuje do ujmowania sprzedaży w imieniu partnera na kasie fiskalnej, może skorzystać ze zwolnień, jakie przewiduje rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Jak wskazuje par. 3 ust. 1 pkt 1, zwolnieniu podlegają podatnicy:

  • u których kwota obrotu realizowanego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 000 zł,
  • rozpoczynający w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli kwota obrotu z tego tytułu nie przekroczyła, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, kwoty 20 000 zł.

Natomiast jak wynika z pkt 2, zwolnieniu podlegają również podatnicy, którzy dopiero rozpoczęli dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywany przez podatnika obrót z tego tytułu nie przekroczy, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, limitu 20 000 zł.

Dodatkowo dla świadczenia usług zostało przewidziane zwolnienie przedmiotowe z kasy fiskalnej wskazane w poz. 39 załącznika do ww. rozporządzenia. Według niego podatnik, który:

  • otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem)
  • oraz z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła,

zwolniony jest dla danej transakcji z obowiązku ewidencjonowania jej za pomocą kasy fiskalnej.

W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 maja 2016 r., o sygn. IPPP2/4512-177/16-4/IZ, możemy przeczytać, że:

"(...) Jednakże, pomimo obowiązku ewidencjonowania nałożonego na Wnioskodawcę na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących w związku z art. 111 ust. 1 i art. 111 ust. 3b ustawy o VAT - to zastosowanie znajdzie jednocześnie zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania na podstawie art. 111 ust. 8 ustawy o VAT w związku z poz. 38 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, co będzie oznaczało, że Wnioskodawca mimo że będzie zobowiązany do prowadzenia ewidencji sprzedaży, będzie jednocześnie zwolniony z obowiązku jej prowadzenia do dnia 31 grudnia 2016 r. (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących)."

Reasumując, to czy kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym jest konieczna, zależy od umowy pośrednictwa zawartej z biurem podróży. W związku z tym przed podpisaniem umowy warto przestudiować wskazane na niej warunki. Przy czym ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia z kasy fiskalnej po spełnieniu określonych warunków, co może uchronić podatnika przed zakupem kasy fiskalnej. Jednakże każdą sytuację należy rozpatrywać indywidualnie. W związku z tym podatnik sam powinien zdecydować, czy kasa fiskalna w pośrednictwie turystycznym jest w jego przypadku obowiązkowa.