Podatnicy podatku od towarów i usług zobowiązani są do składania deklaracji VAT. Deklaracje należy składać za okres miesięczny, jednak po spełnieniu warunków wskazanych w ustawie o VAT może to być kwartalne rozliczenie podatku. Cztery deklaracje w roku zamiast dwunastu to dla wielu firm realna oszczędność czasu. Sprawdź, kto może rozliczać VAT kwartalnie, jak zawiadomić urząd skarbowy i kiedy trzeba wrócić do rozliczeń miesięcznych.
Kwartalne rozliczenie podatku – dla kogo?
Kwartalne rozliczenie podatku VAT przysługuje dwóm grupom podatników. Pierwsza to mali podatnicy. Ci, którzy wybrali metodę kasową, składają deklaracje za okresy kwartalne obowiązkowo (art. 99 ust. 2 ustawy o VAT). Pozostali mogą wybrać rozliczenie kwartalne po zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego (art. 99 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT). Druga grupa to podatnicy podlegający opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, jeżeli wartość ich sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 4 000 000 euro, przy czym przeliczenia kwoty wyrażonej w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1.000 zł (art. 99 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT).
- w 2026 r. – 17 034 000 zł (liczy się sprzedaż z 2025 r.),
- w 2027 r. – 17 508 000 zł (liczy się sprzedaż z 2026 r.).
Potocznie ten sposób opodatkowania nazywa się estońskim CIT. Zgodnie z art. 2 pkt 25 ustawy o VAT mały podatnik to podatnik podatku od towarów i usług:
- u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro. W 2026 r. status małego podatnika ma podatnik, którego sprzedaż w 2025 r. nie przekroczyła 8 517 000 zł. W 2027 r. będzie go miał podatnik, którego sprzedaż w 2026 r. nie przekroczy 8 754 000 zł, u
- prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu – jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro. W 2026 r. jest to 192 000 zł, a w 2027 r. – 197 000 zł.
Kwoty wyrażone w euro przelicza się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.
Zgodnie z art. 99 ust. 3a ustawy o VAT z kwartalnego rozliczenia nie mogą korzystać – nawet jeśli spełniają opisane wyżej warunki, podatnicy:
- zarejestrowani przez naczelnika urzędu skarbowego jako podatnicy VAT czynni – przez okres 12 miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonana została rejestracja,
- którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go 4 kwartałach dokonali dostawy towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła w żadnym miesiącu z tych okresów kwoty 50 000 zł,
- którzy w danym kwartale dokonali importu towarów na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, oraz
- w przypadku których w danym kwartale stwierdzono, że wbrew obowiązkowi z art. 19a ustawy – Prawo przedsiębiorców nie zapewniali możliwości zapłaty przy użyciu instrumentu płatniczego w każdym miejscu, w którym faktycznie wykonują działalność gospodarczą.
Kwartalne rozliczenie podatku – zawiadomienie urzędu skarbowego
Mały podatnik, który nie wybrał metody kasowej, oraz podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek przed przejściem na kwartalne rozliczenie muszą zawiadomić na piśmie naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Mały podatnik stosujący metodę kasową rozlicza się kwartalnie z mocy art. 99 ust. 2 ustawy o VAT – zawiadamia urząd o wyborze metody kasowej. Właściwość urzędu skarbowego określa art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika.
Zawiadomienie składa się na piśmie – w praktyce najczęściej na formularzu VAT-R. Nowo powstałe podmioty, VAT-R, mający na celu rejestrację podmiotu jako czynnego podatnika VAT, muszą złożyć do urzędu skarbowego przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej. Przy czym podmiot rejestrujący się do VAT może wybrać tylko miesięczny sposób rozliczania VAT. Zmiana okresu rozliczeniowego na kwartalne rozliczanie podatku będzie możliwa dopiero po upływie 12 miesięcy od rejestracji.
Podatnicy, którzy rozliczają się miesięcznie i chcą zmienić rozliczenie VAT na kwartalne, muszą zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego (w praktyce zgłoszeniem aktualizacyjnym VAT-R) najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który po raz pierwszy złożą deklarację kwartalną, czyli do:
- 25 lutego – I kwartał,
- 25 maja – II kwartał,
- 25 sierpnia – III kwartał,
- 25 listopada – IV kwartał.
Powrót do rozliczeń miesięcznych
Podatnik, który wybrał kwartalne rozliczenie na podstawie art. 99 ust. 3 ustawy o VAT, może wrócić do rozliczeń miesięcznych nie wcześniej niż po upływie 4 kwartałów, za które składał deklaracje kwartalne. Musi wcześniej zawiadomić o tym na piśmie naczelnika urzędu skarbowego – najpóźniej w dniu, w którym upływa termin złożenia deklaracji za pierwszy miesięczny okres rozliczeniowy.
Mały podatnik, u którego wartość sprzedaży przekroczy limit z art. 2 pkt 25 ustawy o VAT, musi przejść na rozliczenia miesięczne. Jeżeli przekroczenie nastąpi w pierwszym lub drugim miesiącu kwartału, rozlicza się miesięcznie od pierwszego miesiąca tego kwartału. Jeżeli przekroczenie nastąpi w trzecim miesiącu kwartału – od pierwszego miesiąca następnego kwartału.
Przykład
Pan Marek prowadzi sklep internetowy z artykułami biurowymi. Jako podatnik VAT czynny jest zarejestrowany od 2023 r. i rozlicza VAT miesięcznie. Nie dostarcza towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Nie importuje też towarów na zasadach określonych w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT. Jego sprzedaż w 2026 r. (wraz z kwotą podatku) wyniosła 6 200 000 zł. Od 2027 r. chce składać deklaracje rzadziej, żeby mieć mniej comiesięcznych formalności. Czy pan Marek może rozliczać VAT kwartalnie od I kwartału 2027 r.? Jeśli tak, do kiedy musi zawiadomić urząd skarbowy i jak będzie wtedy przesyłać plik JPK?
Tak. Sprzedaż pana Marka w 2026 r. nie przekroczyła limitu 8 754 000 zł, więc w 2027 r. ma on status małego podatnika. Od rejestracji minęło więcej niż 12 miesięcy i nie zachodzi żadne inne wyłączenie z art. 99 ust. 3a ustawy o VAT. Musi zawiadomić na piśmie naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej 25 lutego 2027 r., czyli do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który po raz pierwszy złoży kwartalną deklarację. Od stycznia 2027 r. będzie przesyłać plik JPK_V7K. Za styczeń i luty prześle w nim tylko część ewidencyjną. Za marzec prześle ewidencję razem z deklaracją za cały I kwartał. Termin na ten plik przypada 25 kwietnia 2027 r., ale jest to niedziela. Dlatego przesuwa się na poniedziałek 26 kwietnia 2027 r.
Kwartalne rozliczenie podatku – podsumowanie
Kwartalne rozliczenie podatku VAT to wyjątek od zasady rozliczeń miesięcznych. Najważniejsze warunki:
- przysługuje małym podatnikom (sprzedaż w poprzednim roku do równowartości 2 000 000 euro) oraz podatnikom opodatkowanym ryczałtem od dochodów spółek (do równowartości 4 000 000 euro),
- mały podatnik stosujący metodę kasową rozlicza się kwartalnie obowiązkowo,
- pozostali muszą zawiadomić na piśmie naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, od którego chcą rozliczać się kwartalnie,
- nie mogą z niego korzystać m.in. podatnicy w ciągu 12 miesięcy od miesiąca rejestracji jako podatnicy VAT czynni,
- ewidencję w pliku JPK_V7K przesyła się co miesiąc, a deklarację – raz na kwartał, razem z ewidencją za trzeci miesiąc kwartału,
- podatnik, który wybrał rozliczenie kwartalne, może wrócić do rozliczeń miesięcznych po upływie 4 kwartałów,
- mały podatnik, który przekroczy limit, musi przejść na rozliczenia miesięczne.
Polecamy: